Osteoporoza jest chorobą kości dotykającą szczególnie osoby starsze. To właśnie one są szczególnie narażone na złamania czy stłuczenia, które nierzadko bywają bolesne i trudne do wyleczenia. Dlatego tak ważne jest, by dokładnie zapoznać się z przyczynami i objawami schorzenia, jakim jest osteoporoza. Profilaktyka i odpowiednie nastawienie potrafią zdziałać cuda.
Przejdź do akapitów:
Osteoporoza – co to za choroba?
Osteoporoza przez lata nazywana była zrzeszotnieniem kości. To przewlekła choroba układu kostnego. Polega na zredukowaniu masy kostnej, czyli niepożądanym ubytku masy kości, a także na osłabieniu ich przestrzennej struktury.
Tego typu rozrzedzenie tkanki kostnej sprawia, że kości stają się zbyt cienkie i słabe, by organizm mógł normalnie funkcjonować. Osteoporoza może być miejscowa lub uogólniona, a ta ostatnia z kolei dzieli się jeszcze na pierwotną i wtórną, czyli nabytą ze względu na inne dolegliwości.
Przyczyny osteoporozy
Przyczyn osteoporozy może być wiele. Do najczęściej wymienianych zalicza się podeszły wiek (więcej niż 70 lat) i zmiany, które zachodzą w organizmie w tym okresie. Właśnie z tego względu wyróżniana jest tzw. osteoporoza starcza. Osteoporozę może spowodować także zła dieta czy długotrwałe unieruchomienie kończyny, na przykład po wypadku lub urazie.
Do mniej oczywistych przyczyn osteoporozy należy spożywanie alkoholu w zbyt dużych ilościach, a także palenie tytoniu czy przyjmowanie niektórych leków. Jedną z najczęściej wymienianych przyczyn osteoporozy występującej wśród kobiet jest niedobór estrogenów, który pojawia się w związku ze zmianami, jakie zachodzą w organizmie kobiety w okresie menopauzy, a także zaraz po nim. Tę odmianę choroby nazywamy osteoporozą postmenopauzalną.
Osteoporoza może być spowodowana wyżej wymienionymi problemami, ale nie tylko. Tak jak osteoporoza starcza uznawana jest za pierwotną postać tej choroby (czyli taką, która wynika po prostu ze starzenia się elementów układu ruchu), tak i wyróżnia się osteoporozę wtórną, gdzie choroba kości spowodowana jest jakimiś innymi problemami zdrowotnymi.
Do znacznego osłabienia struktury kości doprowadzić może m.in. nadczynność tarczycy i przytarczyc, ale i choroby przewodu pokarmowego przebiegające z zaburzeniami wchłaniania substancji odżywczych, które są elementami budulcowymi kośćca. Zdarza się jednak i tak, że osteoporoza jest efektem przyjmowania pewnych leków – tutaj jako przykłady można podać środki z grupy glikokortykosteroidów czy stosowaną jako lek przeciwkrzepliwy heparynę. Niezależnie jednak od tego, co jest przyczyną osteoporozy, zawsze przy podejrzeniu tej choroby należy udać się do lekarza – jej skutki mogą być bowiem nawet bardzo poważne.
– mówi lek. Tomasz Nęcki

Skutki osteoporozy
Osteoporoza objawia się na kilka sposobów:
− Ból kości, który jest dotkliwie odczuwany, szczególnie podczas poruszania się, a także przyjmowania pozycji siedzącej i stojącej. Dlatego właśnie osoby cierpiące na osteoporozę tak często przyjmują pozycję leżąca – by uniknąć bólu.
− Podatność na złamania i urazy, która jest spowodowana osłabieniem struktury kości. Osoby z tym schorzeniem powinny zachować szczególną ostrożność, gdyż każdy upadek może skończyć się nie tylko stłuczeniem, ale również niebezpiecznym złamaniem.
- Utrata wzrostu - tak potocznie mówi się o jedynym z objawów osteoporozy. W wyniku ścierania się kości można odnieść wrażenie, że dana osoba jest coraz niższa i "maleje".
Kto jest podatny na osteoporozę? Grupy ryzyka
Na osteoporozę może zachorować niemal każdy, jednak istnieją grupy podwyższonego ryzyka, a osoby z tych grup są narażone na to schorzenie w dużo większym stopniu. Należą do nich:
- osoby po 70. roku życia,
- kobiety w wieku 50+,
- palacze,
- alkoholicy,
- osoby, które nieprawidłowo się odżywiają,
- osoby z unieruchomioną kończyną/kończynami (osoby sparaliżowane, po wypadkach, urazach),
- osoby przyjmujące kortykosteroidy i inne leki.

Osteoporoza – profilaktyka. Jak zapobiegać i leczyć chorobę?
Osteoporoza to nie wyrok. Można ją leczyć, a także jej zapobiegać. Trzeba jednak wiedzieć, jak dbać o kości, by odpowiednio je wzmocnić. Należy dbać o prawidłowy poziom witaminy D3 oraz wapnia, a także zdrowo się odżywiać, dużo ruszać i unikać papierosów oraz alkoholu.
Niemal niezastąpioną formą dbania o kości w przypadku osteoporozy jest fizjoterapia. Gimnastyka lecznicza pod okiem specjalistów to dobra droga nie tylko do poprawy kondycji, lecz także zdrowia - nawet w przypadku tak uciążliwej choroby jak osteoporoza. Ćwiczenia mogą być stosowane na całe ciało lub na jego określone partie, w zależności od rodzaju choroby i potrzeb pacjenta.
Uzdrowisko Kopalnia Soli „Wieliczka” oferuje zabiegi z zakresu fizjoterapii, do których zalicza się:
− Kinezyterapia, czyli leczenie za pomocą ruchu. Personel pomaga zwiększyć zakres ruchu pacjentów i sprawić, by ich mięśnie były mocne i sprawne.
− Fizykoterapia to szereg zabiegów, który ma za zadanie pobudzić tkanki do naturalnego procesu biologicznego za pomocą różnego rodzaju bodźców, m.in. wody, prądu czy ultradźwięków.
− Masaż leczniczy – sprzyja nie tylko relaksowi, lecz także pobudza ukrwienie ciała i skutecznie rozluźnia napięcia mięśniowe
Choć wymienione powyżej zabiegi wykonywane są na powierzchni, przy okazji wizyty u specjalisty można odwiedzić też solne podziemia (jako turysta lub jako uczestnik jednego z profilaktyczno-rekreacyjnych programów). W zabytkowej kopalni soli panuje specyficzny mikroklimat.
Osteoporoza nazywana jest także „cichym złodziejem kości”, gdyż często w pierwszym okresie choroby nie daje żadnych objawów, powoli, lecz systematycznie, osłabiając układ kostny. Dlatego tak ważna jest szybka reakcja w momencie, gdy zauważymy pierwsze objawy schorzenia. Wizyta u specjalisty i odpowiednie zabiegi z zakresu fizjoterapii to pierwszy i często najważniejszy krok, by utrzymać organizm w dobrej kondycji.