Przeziębienie to najpowszechniejsza choroba zakaźna. Dorośli zapadają na nią średnio 2 – 4 razy w roku, a dzieci od 6 do nawet 12 razy! Zanim sezon przeziębień rozkręci się na dobre, warto powalczyć o poprawę odporności. Jak wzmocnić osłabiony organizm? Jak skutecznie walczyć z katarem? Co zrobić, jeśli dopada nas nawracające przeziębienie? Poznaj domowe sposoby na katar!
Przejdź do akapitów:
Co to jest przeziębienie?
Sezon jesienno-zimowy można oficjalnie uznać za otwarty. Im niższe temperatury, tym więcej osób ma katar, stan podgorączkowy i kaszle. Przeziębienie to najczęstsza infekcja górnych dróg oddechowych. Mogą wywoływać je setki różnych wirusów, dlatego istnieje pewne prawdopodobieństwo, że zachorujemy kilka razy w roku, a nawracające przeziębienie stanie się naszą jesienno–zimową zmorą.
Przeziębienie zwykle zaczyna się od bólu gardła lub kataru. Objawy są najsilniejsze w 2 lub 3 dniu choroby i ustępują samoistnie w ciągu 7-14 dni. Infekcja zwykle zajmuje całe górne drogi oddechowe, czyli zatoki przynosowe, nos, gardło i krtań, a często także spojówki. Niektóre dolegliwości, jak np. kaszel, mogą się utrzymywać do 3 tygodni po chorobie, co jest szczególnie częste u palaczy.
Żółty katar – przeziębienie czy grypa?
Zdarza się, że rozróżnienie, czy mamy do czynienia z wirusem grypy czy przeziębieniem, okazuje się bardzo trudne. A może to angina? W przypadku przeziębienia, temperatura ciała podnosi się zazwyczaj nieznacznie, gdy dopadła nas angina lub grypa, choroba intensyfikuje się nagle, a objawy mogą pojawiać się w ciągu kilku godzin od zarażenia.
Grypa wiąże się często z temperaturą powyżej 38,5°C, dreszczami, bólem całego ciała, a katar może pojawiać się dopiero po kilku dniach od początku infekcji. W anginie obserwuje się zaczerwienienie i silny ból gardła, uniemożliwiający swobodne przełykanie, zaś przeziębienie może łączyć różne objawy, zazwyczaj występujące w tym samym czasie, o umiarkowanym nasileniu – obrzęk nosa, katar, podrażnienie lub suchość gardła i osłabienie, oraz stan podgorączkowy.
Wiele osób uważa, że ropny, zielony katar zawsze oznacza przeziębienie. Żółta wydzielina z nosa może pojawić się w wielu rodzajach infekcji dróg oddechowych, przy zapaleniu zatok, a nawet na skutek nieodpowiednio leczonego zapalenia ucha. Żółty katar może też sygnalizować alergię wziewną, choć najczęściej w przypadku reakcji na pyłki wydzielina jest rozwodniona i przeźroczysta.
Jak leczyć przeziębienie?
Leczenie przeziębienia polega na łagodzeniu dolegliwości. Mówimy wówczas o leczeniu objawowym. Jednakże jak dotąd nie wynaleziono na nie „cudownego lekarstwa”. Chociaż nie potrafimy skrócić czasu utrzymywania się objawów, istnieje wiele leków skutecznie zmniejszających dolegliwości w czasie, gdy nasz układ odpornościowy walczy z wirusem. Warto mieć na uwadze fakt, że antybiotyki w zakażeniach wirusowych są nieskuteczne i nie ma sensu ich stosować.
Co na katar i infekcję?
Leczenie objawowe w przypadku przeziębienia to picie dużej ilości płynów podczas gorączki, odpoczynek, sen, oszczędny tryb życia. Pomocne są preparaty z jeżówki, zwłaszcza te złożone i wyciągi alkoholowe, gdyż skracają czas utrzymywania się objawów średnio o 1,5 dnia. Wskazane jest też stosowanie preparatów do ssania, zawierających cynk w dawce powyżej 75 mg na dobę.
Gdy pojawia się silny, zielony katar, ulgę przynoszą leki zmniejszające przekrwienie błony śluzowej nosa i zatok, a także izotoniczny lub hipertoniczny roztwór NaCl do nosa. Krople na katar używaj zgodnie z ulotką – zbyt długo stosowane mogą powodować przerost błony śluzowej nosa lub polekowy nieżyt nosa. W przypadku suchego kaszlu można spróbować odpowiednich syropów – z apteki lub samodzielnie zrobionych, które pomogą nawilżyć śluzówkę gardła.
Gdy gorączka przekracza 38–38,5°C, pomocne będą leki obniżające temperaturę ciała na bazie paracetamolu lub ibuprofenu. Nie zbijaj gorączki, gdy jest ona niższa niż 38°C – w ten sposób pozwalasz organizmowi na wytworzenie naturalnej bariery ochronnej przez bakteriami i wirusami i wzmacniasz swoją odporność.
Jak walczyć z katarem? Poznaj domowe sposoby na katar
Właściwie prawie każda rodzina ma swoje niezawodne sposoby na katar i zatkany nos. Miód, cytryna, imbir, sok malinowy, czosnek, nacieranie stóp spirytusem, witamina C, inhalacje na przeziębienie – to najbardziej popularne sposoby zarówno zapobiegania, jak i leczenia tej przypadłości.
Zielony lub żółty katar – nie przegrzewaj się
Nie wszystkie powyższe sposoby przynoszą oczekiwany efekt, jednak połączenie kilku metod w tym samym czasie może dać chociaż chwilową ulgę. Gdy czujesz, że w Twoim organizmie zaczyna się infekcja, boli cię ciało i masz dreszcze, często korzystasz z ciepłych kąpieli. Pamiętaj jednak, że kąpiel w gorącej wodzie i przebywanie w pomieszczeniu o podwyższonej temperaturze sprzyja otwieraniu się naczyń krwionośnych i w konsekwencji wpuszczeniu drobnoustrojów do organizmu. Gdy dokucza Ci żółta wydzielina z nosa, zadbaj o właściwe wietrzenie pokoju, często zmieniaj pościel i ręczniki, zwłaszcza ten, którego używasz do wycierania twarzy. Myj często ręce i postaraj się, aby temperatura w pokoju nie przekraczała 20°C. Zimą i jesienią nie rezygnuj ze spacerów. Chłodne powietrze obkurcza nasze naczynia i przyspiesza leczenie.
Domowe sposoby na katar – zdrowa dieta
Właściwie zbilansowana i urozmaicona, a przy tym lekkostrawna dieta to klucz do szybszego wyzdrowienia. Jak leczyć się jedzeniem? Co na katar? Mimo iż podczas przeziębienia możesz mieć zatkany nos i słabiej odczuwasz smaki i zapachy, nie rezygnuj z intensywnego przyprawiania potraw. Zioła i naturalne przyprawy w wielu kulturach uważa się z za leki i antybiotyki prosto z natury. Imbir, kurkuma, chrzan, ostry pieprz wspomagają usuwanie bakterii z organizmu i dezynfekują go od środka.
Na codzienne posiłki wybieraj dania lekkostrawne i ciepłe. Aby zmniejszyć katar, możesz przygotowywać ciepłe i pożywne zupy, które dodatkowo zwiększają produkcję śluzu i pomagają w usuwaniu wydzieliny z nosa. Gdy przeziębieniu towarzyszy brak apetytu lub nudności, zamień tłuste, ciężkie dania na gotowane warzywa, kwaśne i charakterystyczne w smaku owoce oraz soki, które nie podrażniają gardła.
Wzmacnianie odporności
Ponieważ lepiej zapobiegać niż leczyć, przede wszystkim postawmy na wzmocnienie odporności. Można to zrobić na trzy sposoby:
- hartować organizm
- zwiększyć aktywność fizyczną
- zmienić klimat
albo połączyć wszystkie razem i zrobić sobie prawdziwy profilaktyczny i rekreacyjny „Dzień dla Zdrowia” w Uzdrowisku Kopalnia Soli „Wieliczka”.
Hartowanie organizmu – jak to działa?
Gdy jesteśmy zahartowani, naczynia włosowate stają się niewrażliwe na nagłe zmiany temperatury. Jest to możliwe dzięki gimnastyce naczyń, która polega m.in. na kontrolowanym narażaniu się na duże zmiany temperatur.
Regularna aktywność fizyczna (np. chodzenie szybkim krokiem, bieganie czy jazda na rowerze) wzmacnia układ odpornościowy i znacznie zmniejsza prawdopodobieństwo złapania infekcji górnych dróg oddechowych. Ćwiczenia są podstawową rzeczą, jaką możemy zrobić, żeby zmniejszyć liczbę „chorych dni” w naszym życiu. Ważne jednak, żeby aktywność fizyczna nie była zbyt intensywna i niezbyt częsta, bo wtedy – jeśli dołożymy do tego nieodpowiednią dietę – możemy wręcz doprowadzić do osłabienia odporności.
„Dzień dla Zdrowia” sposobem na walkę z katarem i przeziębieniem
Pamiętajmy, że powietrze w dużych miastach, ale także na wsiach, jesienią, zimą, a nawet wczesną wiosną jest bardzo zanieczyszczone. Warto zatem znaleźć miejsce wolne od smogu i alergenów, a jedną z opcji jest wspomniany rekracyjny program „Dzień dla Zdrowia” w Uzdrowisku Kopalni Soli „Wieliczka”.
Żyj aktywnie, bądź szczęśliwy, odżywiaj się właściwie. To skondensowany przepis na zdrowie, o którym warto pamiętać w sezonie przeziębieniowym. Pamiętaj, że najlepsze efekty leczenia kataru i przeziębienia da zmasowane działanie: zmiana klimatu, diety, aktywność fizyczna i hartowanie. organizmu.
Bibliografia:
- Choroba przeziębieniowa, [w:] Choroby wirusowe. Interna Szczeklika. Mały podręcznik, pod. red. Piotra Gajewskiego, Kraków 2019, s. 1215-1217.
- Filip Mejza, Przeziębienie, Medycyna Praktyczna – Portal dla lekarzy, https://www.mp.pl/pacjent/grypa/przeziebienie/61668,przeziebienie
