15 skłonów, 20 uniesień piłki, 10 sesji laserem… Powrót do zdrowia po chorobie czy urazie wymaga wysiłku, jednak same ćwiczenia albo lecznicze zabiegi jeszcze nie gwarantują sukcesu. Doskonale wiedzą o tym fizjoterapeuci, którzy do najnowszych zdobyczy medycyny dodają nie tylko wieloletnie doświadczenie, ale też empatię oraz wrażliwość.
Współczesna fizjoterapia o lata świetlne odeszła od starego modelu, w którym liczyły się tylko kości, ścięgna, mięśnie. To ważne, lecz nie wystarczy, bowiem ludzki organizm stanowi całość – jest cudowną maszynerią łącząca materię z siłą ducha, pełną skomplikowanych zależności. – Ból kolana czy kręgosłupa… Tymczasem źródło dolegliwości nierzadko tkwi w zupełnie innym miejscu. Pacjentowi doskwiera skutek schorzenia, my zaś, aby mu pomóc, musimy zrozumieć przyczynę – mówi Magdalena Gancarzewicz-Bilska, fizjoterapeutka z 15-letnim stażem. – Opieramy się na wynikach badań, wskazaniach medycznych, a także szczegółowym wywiadzie fizjoterapeutycznym z pacjentem. Na tej podstawie układamy plan terapii.
Dedykowana terapia
Indywidualne podejście do pacjenta to podstawa. Jak przyznaje pani Magdalena, można mieć na sali trzy osoby z bólem stawu barkowego, zatem niby z tym samym problemem, jednak każda będzie realizować zupełnie inny program rehabilitacji. Wszystko zależy od genezy zdrowotnego problemu.
Fizjoterapeuci dysponują bogatym „arsenałem” zabiegów fizykalnych. Elektroterapia, laseroterapia, magnetoterapia, ultradźwięki, światłolecznictwo, krioterpia, kąpiele wirowe, czyli fizykoterapia wykorzystuje różnorodne bodźce mające za zadanie pobudzić komórki do regeneracji. Kinezyterapia to z kolei leczenie ruchem. Bodaj właśnie z różnymi ćwiczeniami fizjoterapia kojarzy się pacjentom najbardziej. Wykorzystuje się w nich specjalistyczne metody, takie jak np. terapia powięziowa, PNF, McKenzie czy terapia manualna. Ulgę pacjentom przynosi również taping rehabilitacyjny bądź sportowy.
Jednym z elementów terapii są w Uzdrowisku lecznicze masaże, m.in. klasyczny, segmentarny, limfatyczny, bańką chińską czy sportowy. Masaż ma działanie rozluźniające, kojące, ale może być też konkretnym zabiegiem wnikającym głęboko w tkanki, pobudzającym krążenie krwi, zatem dotleniającym odnawiające się komórki.
Wierzyć i rozumieć
Każdy organizm jest inny. Co pomaga jednemu, niekoniecznie przysłuży się drugiemu. W teorii słuszny i skuteczny zabieg czy ćwiczenie może napotkać na twarde przeciwwskazania. Trudno leczyć polem magnetycznym osobę z rozrusznikiem serca… Jeśli coś jest nieskuteczne, czy wręcz niewskazane, lekarze i fizjoterapeuci szukają wartościowej alternatywy.
Kolejna kwestia to wiara i współpraca na linii pacjent- terapeuta. Żadna tajemnica, że kuracja odnosi maksimum efektów, jeśli pacjent wierzy w jej skuteczność i chce widzieć postępy, a te nie przychodzą od razu. Choroba, wypadek? Któż nie chciałby od razu wrócić do pełnej aktywności! Rehabilitacja to jednak żmudna praca i – cóż tu kryć: czasem ból, walka z niemocą ciała oraz pokonywanie własnych słabości. - Przed rozpoczęciem terapii oraz w jej trakcie testuje się pacjenta . W trakcie trwania leczenia sprawdzamy postęp, weryfikujemy skuteczność leczenia i w razie potrzeby modyfikujemy je – wyjaśnia Magdalena Gancarzewicz-Bilska. – Pacjent musi widzieć sens swojego wysiłku, my zaś jesteśmy również po to, żeby go motywować, pomóc wytrwać, gdy zaczyna wątpić, że da radę oraz pokierować proces leczenia w odpowiednią stronę.
Pacjent, czyli człowiek i jego historia
W zawodzie fizjoterapeuty liczą się wiedza, doświadczenie, ale też wrażliwość na drugiego człowieka. – Każdy pacjent przynosi ze sobą inną historię – stwierdza pani Magda. – Nie ograniczamy się w swojej pracy do instrukcji, jak prawidłowo wykonać ćwiczenie, ale rozmawiamy z ludźmi. Pacjenci mówią tyle, ile chcą, a w ich słowach nierzadko kryją się ważne dla nas wskazówki. Stres, zmartwienia, albo wręcz przeciwnie – radość, sukcesy, wszystko przekłada się na kondycję organizmu. Zestresowane ciało będzie opornie poddawać się rehabilitacji, z kolei wewnętrzny spokój pozwala skupić się na ćwiczeniach i wyciągnąć z nich jak najwięcej zdrowotnych korzyści. Idealny scenariusz to ten, w którym udaje się „otworzyć” pacjenta, nastawić go pozytywnie do rehabilitacji, zaszczepić w nim pewność, że cały ten wysiłek przybliża go do wyzdrowienia.
Sztuka rehabilitacji
Nawet najlepiej dobrane zabiegi nie są niestety cudownym remedium na wszystko. Na pewno jednak, i to w wielu przypadkach, poprawiają jakość życia, pozwalają także często uniknąć radykalnych metod leczniczych (operacji). Dobra rehabilitacja nigdy nie jest beznamiętną listą ćwiczeń i powtórzeń, ale fachową odpowiedzią na dolegliwości oraz cierpliwym taktownym poszukiwaniem przyczyn bólu oraz niesprawności. To bez wątpienia sztuka opierająca się na holistycznym postrzeganiu medycyny i człowieka jako całości oraz zrozumieniu dla ludzkiej natury.
