Z Kopalnią Soli w Wieliczce związanych jest wiele ważnych osobistości. Jedną z nich był Feliks Boczkowski – doktor medycyny i chirurgii, który pracował w Wieliczce na stanowisku lekarza salinarnego. Przez wiele lat badał on leczenie solą i uznawany jest za ojca tej dziedziny medycy.
Przejdź do akapitów:
Feliks Boczkowski – kim był?
Urodzony w Mikluszowicach koło Bochni Feliks Boczkowski był doktorem nauk medycznych i pracował w Kopalni Soli w Wieliczce jako lekarz sanitarny. Dzięki tej posadzie przez wiele lat mógł badać i obserwować pracujących w podziemiach górników.
Wreszcie doszedł do wniosku, że specyficzny mikroklimat panujący w wielickiej kopalni – czyli przede wszystkim obecność powietrza nasyconego suchymi cząstkami soli – ma działanie lecznicze w przypadku osób z chorobami układu oddechowego. Wyniki swoich badań opisał w książce wydanej w 1843 r. pt. „O Wieliczce pod względem historyi naturalnej, dziejów i kąpieli”.
W jednej ze znajdujących się w niej rozpraw napisał – „Sól w ogólności wyższe musi mieć […] przeznaczenie, gdyż ją opatrzność hojną ręką po całej rozsypała ziemi. Znajduje się w obszernem i niezgłębionem morzu, wytryska z wielu źródeł, napełnia obfitym skarbem wnętrzności ziemi, wchodzi w skład wielu ciał zwierzęcych i roślinnych. Zdaje się popierać proces galwaniczno-elektryczny i magnetyczny w całej naturze i przez to utrzymywać życie powszechne ziemi, jako też istot na niej znajdujących się.”.
Uzdrowisko w Wieliczce
Doktor Boczkowski był również propagatorem balneologii, czyli dziedziny medycyny uzdrowiskowej wykorzystującej właściwości lecznicze wód i borowin. Sam od 1826 roku leczył ludzi wykorzystując kąpiele solne.
Dzięki jego staraniom powstało towarzystwo akcyjne, które doprowadziło do uruchomienia w Wieliczce w 1838 roku nowoczesnego zakładu kąpielowego. Wybudowano łazienki z wannami oraz łaźnię parową. W planach było także stworzenie „morskiej kąpieli z falami”. Solanka doprowadzana była do zakładu rurami z szybu Wodna Góra. Co więcej, kąpieli można było zażywać nie tylko w solance, ale także w solnym mule i wodzie siarczanowej.
Terapia solankowa – dla kogo?
Warto podkreślić, że w Wieliczce leczono aż 36 różnych schorzeń. Terapię solankową polecano m.in. osobom osłabionym po chorobach, wszystkim zmagającym się z otyłością, chronicznym katarem, świerzbem, bólami reumatycznymi, niepłodnością czy liszajami. Źródła podają, że od 1826 do 1841 roku wielicki zakład kąpielowy odwiedziło niemal 3 tysiące kuracjuszy.
Być może już w XIX wieku udałoby się wykorzystać również walory mikroklimatu kopalni soli. Niestety w 1846 roku wybuchła rabacja galicyjska, a w 1855 roku odszedł doktor Boczkowski, który zmarł niosąc pomoc chorym mieszkańcom miasta podczas epidemii cholery. Bez wątpienia Feliks Boczkowski był to naprawdę świetny lekarz. Wieliczka wiele mu zawdzięcza.
Sole lecznicze – zastosowanie
Leczenie solą nazywane jest haloterapią. Może ono przybierać różne formy – wyróżniamy wśród nich: inhalacje solankowe, inhalacje suchym aerozolem solnym, kąpiele solankowe, płukania oraz kurację pitną.
Kąpiele solankowe, które stosował i propagował Feliks Boczkowski, wykorzystują solanki lub wody słone. Można stosować kąpiele słabe o stężeniu wody kąpielowej do 1,5% i silne o stężeniu wody kąpielowej powyżej 1,5%. Ze względu na obszar ciała objęty kąpielą stosowane są kąpiele całkowite oraz częściowe – np. nóg lub rąk.
Jakie działanie mają kąpiele solankowe?
Lista pozytywnych efektów jest długa – kąpiele solankowe zmniejszają pobudliwość nerwów czuciowych i ruchowych, zwiększają ukrwienie skóry, normalizują ciśnienie krwi, poprawiają sprawność serca, polepszają regulację krążenia krwi, wpływają na wzrost przewietrzenia płuc, pobudzają przemianę materii, zwiększają wydalanie moczu, poprawiają odporność i hartują organizm.
Warto podkreślić, że aby uzyskać jak najlepsze efekty, po kąpieli nie powinno się opłukiwać ciała ani wycierać go ręcznikiem, skóra powinna sama wyschnąć. Po zabiegu należy odpoczywać w pozycji leżącej lub półleżącej przez około 30 minut.
