Saliny, czyli miejsca pozyskiwania soli – informacje i ciekawostki

Każdy, kto choć trochę interesuje się solą i sposobem jej pozyskiwania, powinien poznać saliny. Te wyjątkowe miejsca zlokalizowane w różnych obszarach całego świata służyły przede wszystkim do wydobywania soli. Zobacz, czego jeszcze możesz się o nich dowiedzieć.

Przejdź do akapitów:

• Salina – co to jest?
• Kiedy powstały saliny?
• Salina morska
• Inne rodzaje salin
• Warzelnia soli a salina

Salina – co to jest?

Na początek warto wiedzieć, czym właściwie jest salina w nomenklaturze związanej z wydobyciem soli. Terminem tym określano przede wszystkim wszelkie zakłady o charakterze przemysłowym, które zajmowały się pozyskiwaniem soli. Zazwyczaj była ona czerpana z wód powierzchniowych, ale zdarzało się również, że jej źródłem były wody podziemne. Warunek był jeden – muszą to być wody naturalnie słone.

Kiedy powstały saliny?

Warto uściślić, że chodzi o takie miejsce pozyskiwania soli, w którym przeprowadzano proces warzenia, czyli odparowania solanki, w wyniku czego powstawała czysta sól. Pierwsze saliny działały już wiele wieków temu – szacuje się, że nawet w czasach rzymskich. Oczywiście z czasem, w miarę postępu technicznego, zmieniała się również technika pozyskiwania soli, a funkcjonowanie salin było automatyzowane i ulepszane, aby uzyskiwać większą wydajność i lepsze efekty.

Salina morska

Najbardziej popularne i znane na całym świecie są saliny morskie, czyli takie, w których proces odparowania solanki zachodzi na otwartej przestrzeni. Mowa o zbiornikach oddzielonych od siebie zwykle groblami, usytuowanych tuż przy brzegu słonych mórz i jezior.

Salina morska to miejsce, które każdy z nas może zobaczyć podczas zagranicznych wojaży. Jedne z najpopularniejszych salin zlokalizowane są na przykład na brzegu Morza Martwego. Z kolei za najbardziej efektowne uchodzą te położone w San Francisco, w odosobnionej zatoce. Warto zauważyć także, że funkcjonowanie salin do dziś stanowi źródło utrzymania wielu lokalnych społeczności. We włoskim mieście Trapani pozyskiwanie soli jest jedną z podstawowych metod zarobku miejscowej ludności.

Inne rodzaje salin

Choć najczęściej saliny to termin określający miejsca, w których solanka pozyskiwana jest z zasolonych wód mórz i oceanów, spotyka się również miejsca, w których sól odparowywana jest z wód podziemnych. W ten sposób pozyskuje się sól np.  w Wielkiej Salinie w Salins-les-Bains we Francji. Zlokalizowane tam podziemne źródła słonej wody mineralnej od ponad tysiąca lat wykorzystuje się do warzenia soli, choć  obecnie miejsce to stanowi przede wszystkim muzeum i atrakcję turystyczną, do której tłumnie przybywają zwiedzający.

Warzelnia soli a salina

W Wieliczce tradycje pozyskiwania soli ze słonych źródeł sięgają czasów neolitycznych. W celu uzyskania czystej soli odparowywano wówczas solankę  na różne sposoby. Jak tego dokonywano? Przede wszystkim za pomocą naczyń – na początku glinianych, potem metalowych i innych – ustawionych bezpośrednio nad paleniskami. Z czasem, gdy słone źródła zaczęły wysychać, zaczęto głębić szyby górnicze i tak powstała m.in. kopalnia w Wieliczce.

Przez wieki kopalnie soli potocznie nazywano jednak właśnie salinami, a na terenie kolejnych Rzeczypospolitych – żupami. Dzielono je na dwa podstawowe regiony: krakowski, zwany też podkrakowskim, który obejmował między innymi kopalnię soli w Wieliczce i Bochni, oraz ruski, który skupiał  wiele mniejszych punktów wydobycia soli, położonych w obszarze dawnych Grodów Czerwieńskich, bardziej na południowym wschodzie kraju. Sól kamienną wydobywano w Wieliczce przez wieki, ale rozwijano także warzelnictwo. Więcej o tym wyjątkowym miejscu możesz przeczytać w tym artykule.

Jeżeli interesuje Cię problematyka wydobywania soli i warzelnictwa, koniecznie odwiedź  Kopalnię Soli “Wieliczka”. Na żywo albo online.