Fizjoterapia układu oddechowego to działania fizjoterapeutyczne, które mają na celu leczenie zaburzeń czynności układu oddechowego oraz zapobieganie możliwym nieprawidłowościom. To coraz bardziej popularna metoda walki z zaburzeniami oddychania – nie tylko wśród dorosłych, ale przede wszystkim u dzieci i osób w podeszłym wieku. Fizjoterapia oddechowa – czym jest i na czym polega?
Przejdź do akapitów:
Fizjoterapia w chorobach układu oddechowego – co to jest?
Fizjoterapia oddechowa to zbiór różnego rodzaju ćwiczeń i działań o charakterze profilaktyczno-leczniczym, które mają na celu przyspieszenie leczenia chorób układu oddechowego, poprawienie jego wydolności, a także rehabilitację po zakończonym leczeniu chorób pulmonologicznych i innych, mających związek z procesem oddychania.
Rehabilitacja w chorobach układu oddechowego – dla kogo?
Fizjoterapia układu oddechowego jest przeznaczona dla osób w każdym wieku. Rehabilitacji wymagają przede wszystkim osoby z chorobami przebiegającymi z zaleganiem wydzieliny w drogach oddechowych, które może prowadzić do stanów zapalnych lub infekcji. Do chorób tych należą m.in. mukowiscydoza, przewlekła obturacyjna choroba płuc, rozstrzenie oskrzeli, a także astma oskrzelowa.
Ćwiczenia oddechowe są niezwykle istotne u osób trwale lub czasowo unieruchomionych, przebywających w pozycji leżącej, nieprzytomnych, po zabiegach operacyjnych oraz mocno osłabionych, np. w wyniku niedożywienia lub chemioterapii.
Rehabilitacja w chorobach układu oddechowego zalecana jest u pacjentów, u których obserwuje się niepełną wentylację płuc, która jest spowodowana dostarczaniem zbyt małej ilości powietrza do pęcherzyków płucnych. Innym powodem może być ograniczenie fizjologicznych możliwości rozprężania płuc w wyniku choroby. Ćwiczenia oddechowe pomagają osobom z chorobami nerwowo-mięśniowymi, które wpływają na czynność płuc, np. stwardnieniem rozsianym, chorobą Parkinsona lub dysfunkcjami przepony. Rehabilitację zaleca się także przed i po zabiegu operacyjnym, który przebiega w obrębie jamy brzusznej lub klatki piersiowej.

Ćwiczenia oddechowe – fizjoterapia dla każdego
Na czym polega fizjoterapia w chorobach układu oddechowego? Pierwszym etapem jest badanie pacjenta przez specjalistę, w celu rozpoznania zaburzeń czynności układu oddechowego a także dysfunkcji innych układów, które mogą wymagać fizjoterapii, np. zaniku mięśni. Po zidentyfikowaniu problemu wdraża się odpowiednie interwencje fizjoterapeutyczne. Należą do nich ćwiczenia oddechowe, inhalacje, a w przypadku pacjentów unieruchomionych lub mających problemy z poruszaniem – układanie ich w pozycji ułatwiającej oddychanie.
W wielu przypadkach, gdy wskazane są ćwiczenia oddechowe, fizjoterapia obejmuje także zabiegi, ułatwiające usuwanie wydzieliny z oskrzeli – jest to tzw. toaleta drzewa oskrzelowego.
Tory oddechowe – fizjoterapia i zasady prawidłowego oddychania
Każdy człowiek posiada swój indywidualny wzorzec oddechowy, na który składają się miarowość oddechu, liczba wdechów na minutę, symetryczność ruchów klatki piersiowej, stosunek wdechu do wydechu, a także dodatkowe zachowania w trakcie oddychania, np. postawa ciała. Ważną kwestią są również tory oddechowe.
Fizjoterapia oddechowa polega na ocenie, czy oddychamy torem górnożebrowym, dolnożebrowym, czy też występuje u nas tor mieszany. Ćwiczenia mają m.in. na celu naukę prawidłowego wzorca oddechowego, wzmocnienie mięśni oddechowych, zwiększenie pojemności oddechowej płuc oraz poprawę w zakresie tolerancji wysiłku.

Ćwiczenia oddechowe wykonuje się pod okiem specjalistów, a gdy nabierzemy doświadczenia, część z nich możemy samodzielnie praktykować w domu. Pomocne w rehabilitacji jest korzystanie z pobytów dziennych w wielickim Uzdrowisku. Czas trwania turnusu wynosi od 4 do 21 dni, leczenie ma formę aktywną, obejmuje ćwiczenia oddechowe oraz zabiegi fizjoterapeutyczne pod opieką lekarza, pielęgniarki i fizjoterapeuty.
Bibliografia:
- Janusz Bromboszcz, Fizjoterapia układu oddechowego, Medycyna Praktyczna – Portal dla Pacjentów https://www.mp.pl/pacjent/rehabilitacja/fizjoterapia/fizjoterapia-ukladu-oddechowego/121750,fizjoterapia-ukladu-oddechowego
- Katarzyna Kumor, Ćwiczenia oddechowe https://fizjoplaner.pl/cwiczenia-oddechowe.html