Może pojawić się w każdym wieku. Dokucza i dzieciom i dorosłym. Mowa o astmie oskrzelowej, chorobie, która dotyczy już niemal 2 milionów Polaków. Jakie są objawy astmy oskrzelowej u dzieci? Jak walczyć z astmą i co zrobić, gdy wystąpi napad duszności?
Przejdź do akapitów:
Co to jest astma oskrzelowa i skąd się bierze?
Astma to przewlekły proces zapalny, który toczy się w drogach oddechowych. Ten długotrwały stan prowadzi do tzw. nadreaktywności oskrzeli, czyli większej wrażliwości tego organu na drażniący czynnik. Ów czynnik, który drażni drogi oddechowe, powoduje zwężenie oskrzeli oraz obrzęk błony śluzowej wyścielającej je od wewnątrz. Czasami również duża ilość śluzu produkowanego przez tę błonę pogłębia istniejące już zwężenie. Wszystko to powoduje, że dziecku jest trudno oddychać.
Przyczyny astmy
U małego dziecka najczęstszą przyczyną astmy jest alergia. Wywołują ją najczęściej alergeny wziewne, czyli substancje znajdujące się w powietrzu – roztocza kurzu domowego, sierść zwierząt, pyłki drzew i traw, a nieco rzadziej alergeny pokarmowe – białko mleka krowiego, czekolada czy orzechy. Często bywa tak, że rozpoznane atopowe zapalenie skóry rozpoczyna tzw. marsz alergiczny – uczulenie na jeden alergen przechodzi w uczulenie na kolejne. Ten marsz może zakończyć się astmą.
Choroba nie zawsze jednak ma podłoże alergiczne. Zdarza się również astma nieatopowa, wywołana np. przez nawracające infekcje dróg oddechowych.
Jak objawia się astma?
Objawy astmy mają charakter napadowy. Pojawiają się w ciągu dnia, często po wysiłku fizycznym lub po kontakcie z alergenem. Mogą też pojawić się nad ranem, budząc dziecko.
Typowe objawy astmy to:
- świszczący oddech
- suchy, męczący kaszel
- duszność i uczucie ściskania
- gniecenia lub łaskotania w klatce piersiowej
Nieco inaczej może objawiać się astma u niemowląt – objawy są często niespecyficzne. Może pojawić się trudność w nakarmieniu dziecka, nadmierna potliwość, sapka czy przerywany płacz.
Napad astmy. Co robić, kiedy dziecko się dusi?
Podczas napadu astmy działaj szybko, lecz spokojnie.
- Otwórz okno, posadź dziecko w wygodnej pozycji, niemowlę weź na ręce.
- Podaj do picia ciepły napój – ułatwi to odkrztuszanie wydzieliny i nawilży śluzówkę.
- Podaj szybko działający lek rozkurczający oskrzela w nebulizacji lub w inhalacji.
- Możesz podać go jeszcze dwa razy, w odstępie 20 minut, jeśli po pierwszej dawce leku szybko rozkurczającego oskrzela duszność nie ustępuje.
- Podaj wziewnie lek przeciwzapalny.
- Zawieź dziecko do szpitala, gdy pomimo Twoich działań ma nadal napadowy kaszel i świszczący oddech.
- Zapewnij dziecku spokój – po ustąpieniu ataku maluch może odczuwać zmęczenie.
Leczenie astmy u dzieci
Nie ma jednego, idealnego leku na astmę, którym całkowicie wyleczy Twoje dziecko. Jednak za pomocą odpowiednich preparatów można skutecznie kontrolować chorobę, tak aby objawy nie występowały wcale lub pojawiały się co najwyżej sporadycznie. Przy odpowiednim leczeniu astmy Twoje dziecko może prowadzić normalny tryb życia – jak inni zdrowi rówieśnicy.
Istnieją dwa podstawowe rodzaje leków (leki na astmę wziewne w inhalatorach): lek kontrolujący astmę (przeciwzapalny), który zmniejsza wrażliwość oskrzeli, zapobiega występowaniu napadów astmy oraz zmniejszający ryzyko ciężkich napadów, a także lek zmniejszający objawy, czyli lek rozszerzający oskrzela (rozkurczowy), powodujący, że dziecku łatwiej się oddycha.
Jak zapobiegać astmie?
Niezwykle istotna jest także profilaktyka:
- unikanie czynników drażniących i alergenów
- wysiłek fizyczny dostosowany do możliwości Twojego malucha
- odpowiednia dieta
Dodatkowo warto czasem zmienić klimat. Jednym z pomysłów na aktywne spędzenie czasu może okazać się rekreacyjna oferta Zdrowa Sobota w Uzdrowisku Kopalni Soli w Wieliczce. 4-godzinny pobyt w podziemnym mikroklimacie sprzyja nie tylko wypoczynkowi i poprawie samopoczucia, ale także łagodzi skutki smogu i alergenów. To czas, w którym Twoje dziecko uczestniczy w różnych aktywnościach przygotowanych przez fizjoterapeutów. Z kolei Ty w tym czasie możesz również się zrelaksować i np. poczytać książkę przy tężni solankowej lub uczestniczyć w aerobiku.
Astma jest chorobą przewlekłą i nieuleczalną. Natomiast dzięki odpowiedniemu leczeniu i profilaktyce Twoje dziecko może żyć tak jak jego zdrowi rówieśnicy. Odpowiedni klimat i aktywność fizyczna ma dobroczynne działanie na układ oddechowy i dodatkowo łagodzi przebieg tej choroby.
