Sezon na infekcje trwa w najlepsze. Wirusy i bakterie atakują nas szczególnie często właśnie jesienią, zimą i wczesną wiosną. Nie dziwi więc, jeśli budzisz się rano z bólem gardła i chrypką, a zwykłe przeziębienie może przejść w poważniejszy problem – zapalenie krtani. Dowiedz się, ile trwa zapalenie krtani u dorosłych i jak wyleczyć zapalenie krtani.
Przejdź do akapitów
Co warto wiedzieć o zapaleniu krtani?
Krtań to część dróg oddechowych łącząca gardło z tchawicą. Jej głównym zadaniem jest wydawanie dźwięków, a dodatkowo odpowiada za nawilżenie i ogrzanie powietrza trafiającego do płuc. Zapalenie krtani, czyli fałdów głosowych i otaczających je tkanek, to dość częsta przypadłość, zwykle jest powikłaniem infekcji, np. zapalenia gardła. Może przebiegać w sposób ostry – i wówczas objawy są mocno nasilone, utrzymują się do 3 tygodni, a ich najczęstszą przyczyną jest infekcja wirusowa. Z kolei dolegliwości w przewlekłym zapaleniu krtani rozwijają się powoli i są bardziej uporczywe.
Przyczyny zapalenia krtani są bardzo różnorodne. Należą do nich infekcje (wirusowe, bakteryjne i grzybicze), czynniki drażniące (dym papierosowy, pyły, zanieczyszczenia powietrza) oraz nadużywanie głosu. Dodatkowo istnieje szereg stanów predysponujących do zapalenia krtani. O częste zapalenie krtani nietrudno, jeśli używasz zawodowo głosu, przebywasz w suchych, klimatyzowanych pomieszczeniach, palisz papierosy lub nadużywasz alkoholu, cierpisz na chorobę refluksową lub masz alergię, a także w przypadku występowania ziarniniakowatości z zapaleniem naczyń (Wegenera).
Objawy zapalenia krtani są niezwykle charakterystyczne – dominującym jest chrypka przybierająca na sile w trakcie mówienia oraz suchy „szczekający” kaszel. Dodatkowo pojawia się uczucie drapania lub pieczenia w gardle, a nawet zanik głosu. Gdy występuje zapalenie krtani, objawy towarzyszące to również złe samopoczucie, podwyższona temperatura ciała, a także dyskomfort przy połykaniu i spożywaniu posiłków. Zapalenie krtani u dziecka wpływa na jego gorszy nastrój, zwiększa drażliwość, niemowlę częściej płacze, nie chce przyjmować mleka, mimo iż odczuwa głód. Zapalenie krtani u dzieci bywa trudne do rozpoznania, gdy maluch może mieć trudności ze zrozumiałym scharakteryzowaniem towarzyszących mu dolegliwości, a samo zapalenie krtani może stanowić powikłanie grypy lub przeziębienia, czy też anginy.
Sprawdzone sposoby na zapalenie krtani
Zapalenie krtani wymaga natychmiastowego leczenia, a to uzależnione jest od przyczyny schorzenia. W przebiegu ostrego zapalenia krtani wywołanego przez wirusy zwykle wystarczające jest leczenie objawowe, czyli przeciwgorączkowe, przeciwkaszlowe i prowadzące do upłynnienia oraz zmniejszenia lepkości śluzu. Sprawdzoną metodą jest przyjmowanie niewielkich ilości płynów w krótkich odstępach czasu, by wydzielinę łatwo było odkrztuszać. Gdy występuje wyjątkowo bolesne zapalenie krtani, leczenie może wymagać picia wody rurką lub spożywania posiłków ok. 30 minut po przyjęciu środka przeciwbólowego, gdy ten zacznie już działać.
Niestety mimo naszych starań może dojść do nadkażenia bakteryjnego, czyli rozwoju infekcji bakteryjnej – wówczas konieczne jest wdrożenie odpowiedniej antybiotykoterapii. Częstokroć w zapaleniu ostrym występuje dodatkowo obrzęk krtani i wtedy zaleca się włączenie tzw. glikokortykosteroidów – jednych z najsilniejszych powszechnie stosowanych leków.
W przypadku zapalenia przewlekłego leczenie może okazać się długotrwałe i wymagać pewnego rodzaju wysiłku oraz samozaparcia. Przede wszystkim należy ograniczyć wpływ substancji drażniących: zaprzestać palenia papierosów i spożywania alkoholu oraz ograniczyć wdychanie substancji drażniących w miejscu pracy – może nawet okazać się, że wskazana jest zmiana pracy. Zapalenie krtani nierzadko wywołuje spędzanie wielu godzin w klimatyzowanym pomieszczeniu, w którym klimatyzacja dawno nie była czyszczona i dezynfekowana. Może się to przytrafić w pracy, sklepie lub samochodzie, dlatego warto zadbać o ich kompleksowe przygotowanie przed sezonem oraz unikać przestrzeni, na których czystość nie mamy wpływu.
Staramy się oszczędzać głos, a w przypadku przewlekłego zapalenia krtani z powodu nadużywania głosu, korzyści może przynieść leczenie logopedyczne. Polega ono na wykonywaniu odpowiednich ćwiczeń głosowych i oddechowych oraz właściwym pobudzaniu przepony oraz mięśni odpowiedzialnych za wydawanie dźwięków do pracy, by intensywność naszego głosu nie pochodziła z krzyku lub nadwyrężania gardła, a sprawnej pracy układu mięśniowego. Logopeda sprawdza również, czy budowa aparatu mowy jest prawidłowa, co jest szczególnie istotne, gdy występuje zapalenie krtani u dzieci. Zapalenie krtani u dziecka, nawracające infekcje i zakażenia górnych dróg oddechowych często są związane z występowaniem tzw. trzeciego migdałka, który utrudnia prawidłową wentylację i sprzyja namnażania się drobnoustrojów.
Zapalenie krtani a angina – różnice
Jeżeli występuje zapalenie krtani, objawy mogą być niesłusznie traktowane jako rozpoczynająca się angina. Z tego względu konieczne jest każdorazowa wizyta u specjalisty w celu potwierdzenia słuszności diagnozy – nie wolno leczyć się na własną rękę, ponieważ stosowanie antybiotyków na infekcję wirusową jest nieefektywne i może prowadzić do przykrych następstw, zamiast przynosić korzyści, m.in. wpływać na obniżenie naturalnej odporności organizmu.
Podczas gdy dotyka nas częste zapalenie krtani, leczenie i profilaktyka powinna obejmować takie zabiegi lub czynności, które mobilizują nasz układ odpornościowy do działania. Warto nauczyć swoje ciało, by nie reagowało infekcjami i zakażeniami w następstwie nagłej zmiany temperatury na zewnątrz. Należy do nich hartowanie organizmu – nieprzegrzewanie ciała, częste wietrzenie pokoju lub w przypadku intensywnego smogu używanie oczyszczacza powietrza i odbywanie codziennie, niezależnie od pogody, przynajmniej krótkich spacerów. Pomocną praktyką jest stosowanie naprzemiennych zimnych i ciepłych pryszniców, chłodzenie stóp i dolnej części nóg w zimnej wodzie, a także morsowanie.
Zapalenie krtani – leczenie domowe
Istnieją również domowe sposoby leczenia zapalenia krtani. W czasie przebiegu choroby najważniejsze jest nawilżanie śluzówki, ponieważ jej wysuszenie może powodować nasilanie objawów. Powinniśmy spożywać dużą ilość płynów, przydatne są także kapsułki z witaminą E.
Dziennie przyjmuje się, że na 30 kilogramów masy ciała powinniśmy wypijać około dwóch litrów płynów, ale ta ilość zwiększa się, gdy pracujemy fizycznie, większe zapotrzebowanie występuje także u kobiet w ciąży, karmiących piersią, osób przyjmujących określone leki oraz chorujących na choroby przewlekłe, np. mających problemy z nerkami. Warto również robić domowe inhalacje parą wodną z dodatkiem rumianku, szałwii czy oleju eukaliptusowego. Zaleca się także inhalacje solankowe, jonoforezy wapniowe i jodowe.
Profilaktyka zapalenia krtani
Aby unikać zapalenia krtani i innych infekcji dróg oddechowych, należy stosować zbilansowaną i urozmaiconą dietę – bogatą w warzywa, owoce, witaminę C oraz D, A i E. Witamina C wzmacnia nasze naczynia krwionośne i uniemożliwia wnikanie drobnoustrojów, pozostałe mikroelementy dbają o dobrą kondycję naszych oczu i skóry, a także błon śluzowych. Dla poprawy odporności ważny jest też higieniczny styl życia – unikanie stresu, odpoczynek i niezmącony, nieprzerywany w nocy sen, czas na realizowanie swoich pasji i codzienne uprawianie sportu.
Bardzo dobre efekty przynosi kompleksowe leczenie balneoklimatyczne. Niestety, nie każdy z nas może pozwolić sobie na kilkutygodniowe leczenie sanatoryjne. Warto więc poświęcić choć jeden dzień na to, by wspomóc leczenie zapalenia krtani. Profilaktyczno-rekreacyjny „Dzień dla Zdrowia” w Uzdrowisku Kopalnia Soli w Wieliczce może okazać się odpoczynkiem i regeneracją sił.
Bibliografia:
- Monika Świerczyńska-Krępa, Zbigniew Świerczyński, Zapalenie krtani, Interna Szczeklika – Mały Podręcznik, Kraków 2019, https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.3.4.1.
- Karolina Krakowiak, Marta Dąbrowska, Filip Buła, Anna Łobacz, Dorota Rojek, Elżbieta M. Grabczak, Antoni Krzeski, Rafał Krenke, Terapia mowy — niefarmakologiczna metoda leczenia uporczywego, przewlekłego kaszlu, Viamedica.
