Koklusz u dorosłych może przypominać przeziębienie lub inną infekcję górnych dróg oddechowych. Często jedynym objawem jest niecharakterystyczny, suchy, przewlekły kaszel. Choroba może prowadzić do zaburzeń snu oraz utraty masy ciała. Co to jest krztusiec i jak go rozpoznać?
Krztusiec u dorosłych – czy jest się czego obawiać?
Choroby układu oddechowego mogą atakować osoby w różnym wieku, niezależnie od pory roku, sposobu odżywiania się i efektywności działania naszego układu immunologicznego. Kaszel, problemy z oddychaniem i duszność mogą wywoływać infekcje bakteryjne i wirusowe, w tym rzadko występujące choroby zakaźne. Przykładem takiej choroby jest krztusiec, czyli koklusz. Objawy mogą być mylące i przez to ignorowane przez długi czas przez chorego. Co to jest krztusiec i czy choroba stanowi powód do niepokoju?
Krztusiec to bakteryjna choroba zakaźna, która przebiega pod postacią przewlekłego zapalenia oskrzeli. Główne objawy krztuśca to męczące, ciężkie napady kaszlu. Czynnikiem wywołującym chorobę jest Gram-ujemna pałeczka tlenowa Bordetella pertussis, która wytwarza toksynę krztuścową. Wrotami infekcji są górne drogi oddechowe. Do zakażenia dochodzi drogą kropelkową, a okres wylęgania choroby wynosi zwykle 7–14 dni. Krztusiec stanowi największe ryzyko u niemowląt do 6. miesiąca życia oraz u osób z chorobami współistniejącymi.
Koklusz – objawy i przyczyny
Objawy krztuśca często są mylone z pierwszymi objawami grypy, przypominają zapalenie płuc lub oskrzeli. Przebieg i objawy choroby często zależą od wieku chorego i stanu jego odporności. U osób szczepionych krztusiec przebiega zazwyczaj bardzo łagodnie. Jedynym rezerwuarem przenoszenia krztuśca jest człowiek. Zakaźność z otoczenia jest duża, zwłaszcza w pierwszych 3 tygodniach trwania choroby.
Krztusiec u dorosłych przebiega zwykle dwuetapowo – okres nieżytowy, kiedy u chorego występuje niewysoka gorączka oraz kaszel, który stopniowo staje się napadowy. Od ok. 4–6 tyg. zaczyna się okres napadowego kaszlu, chory odkrztusza też lepką, gęstą wydzielinę. Napady są zwykle wyczerpujące, może im towarzyszyć obrzęk i sinica twarzy. Okres zdrowienia trwa nawet kilka miesięcy.

Koklusz u dorosłych – leczenie
Krztusiec u dorosłych wymaga zwykle podania antybiotyku. Antybiotykoterapia łagodzi przebieg choroby, a wdrożona na późniejszym etapie trwania choroby, skraca okres, w którym chory zaraża inne osoby. W ciężkich przypadkach bywa konieczne podawanie tlenu, a nawet sztuczna wentylacja. Szczególnej opieki potrzebują osoby w podeszłym wieku. Ważne jest, aby osoba z krztuścem dużo odpoczywała i spożywała bogate w składniki odżywcze jedzenie. Pokój chorego powinien być regularnie wietrzony, trzeba także pamiętać o dobrym nawilżeniu powietrza.
Krztusiec – powikłania
Jak niebezpieczny może być krztusiec? Powikłania to przede wszystkim możliwe zapalenie płuc, odma opłucnowa lub niedodma. Zdarza się, że chory ma powikłania neurologiczne – obrzęk mózgu, drgawki, krwawienia wewnątrzczaszkowe lub podtwardówkowe, a nawet zaburzenia świadomości. W ciężkich przypadkach występują złamania żeber, nietrzymanie moczu, przepuklina oraz naderwanie wędzidełka języka.

Jak zapobiegać chorobie?
Najważniejszą ochronę przed zakażeniem stanowią szczepienia ochronne. Profilaktykę infekcji wirusowych i bakteryjnych stanowi także regularne mycie rąk i unikanie dużych skupisk ludzkich, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. W budowaniu odporności pomaga też zróżnicowana dieta, nieprzegrzewanie organizmu oraz regularna aktywność fizyczna.
Obniżona odporność czy rekonwalescencja po infekcjach dróg oddechowych są wskazaniem do pobytu w wielickim Uzdrowisku. Profilaktyczno-rekreacyjny Dzień dla Zdrowia to możliwość spędzenia kilku godzin ponad 100 metrów pod ziemią, w specyficznym mikroklimacie. Pod okiem fizjoterapeutów, lekarza i pielęgniarki możesz poćwiczyć, poznać zasady zdrowego stylu życia i utrwalić korzystne dla organizmu nawyki. Interesującą propozycją jest także Tężnia Solankowa, polecana zwłaszcza osobom, które borykają się z problemami górnych dróg oddechowych.
Bibliografia:
- Ernest Kuchar, Jak się objawia i przebiega krztusiec u dorosłych? Jakie jest ryzyko powikłań?, https://www.mp.pl/szczepienia/ekspert/blonica_tezec_krztusiec_ekspert/dtp-objawy/188636,jak-sie-objawia-i-przebiega-krztusiec-u-doroslych-jakie-jest-ryzyko-powiklan
- Jacek Wysocki, Jacek Mrukowicz, Krztusiec (koklusz), https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.18.3.1.