Barbórka to dla górników jeden z najważniejszych dni w roku. To tradycyjne górnicze święto, które w Polsce obchodzone jest 4 grudnia. Swoją nazwę zawdzięcza patronce – świętej Barbarze z Nikomedii, która według tradycji wspiera ciężko pracujących. Warto zaznaczyć, że Barbórka to nie tylko święto górników, ale także geologów i innych osób, które wykonują zawody związane z poszukiwaniem paliw kopalnych.
Przejdź do akapitów:
Według tradycji górniczej, Święto Górnika powinno rozpocząć się uroczystą mszą świętą w kościele lub w cechowni przy figurze świętej Barbary. Później organizowane są różne spotkania lub wydarzenia, w których udział biorą całe górnicze rodziny. Świętowanie Barbórki w różnych częściach Polski wygląda nieco inaczej – każda z kopalń ma swoje własne barbórkowe zwyczaje.
Barbórka w różnych częściach Polski
4 grudnia to dzień, który celebruje każdy górnik. Barbórka jest jednym z najważniejszych elementów górniczej tradycji. Świętowanie tego dnia jest pełne symboli i wyjątkowych zwyczajów, a dodatkowo każda kopalnia ma nieco odmienne barbórkowe obrzędy.
Przykładowo Górnicy z Inowrocławskich Kopalni Soli Solina SA co roku organizują uroczysty capstrzyk. Świętujący Barbórkę maszerują pod pomniki pamięci – m.in. pomniki Obrońców Inowrocławia i Jana Pawła II, gdzie składają kwiaty. Jest to piękny symbol silnych więzów górniczego stanu i patriotycznego ducha.
Z kolei w Lubinie co roku organizowany jest Barbórkowy Bieg o „Lampkę Górniczą”. Jest to impreza o wielkich sportowych tradycjach. Początkowo brali w niej udział tylko biegający górnicy, jednak na przestrzeni lat się to zmieniło i obecnie impreza przyciąga zawodników z kraju i z zagranicy. Ma ona charakter otwarty, dzięki czemu każdy zainteresowany może wziąć w niej udział. Trasa liczy 10 kilometrów i jest wyznaczona ulicami Lubina. Dla najlepszych czekają atrakcyjne nagrody.
Śląskim zwyczajem są przemarsze i występy górniczych orkiestr na ulicach miast i miasteczek. Po uroczystej mszy świętej orkiestra górnicza przechodzi przy domach dyrekcji oraz przez dzielnice miasta zamieszkane przez górników.
W niektórych regionach organizowane są także koncerty, występy artystyczne i bale. Warto dodać, że zabawa barbórkowa łączy czasem całe górnicze rodziny.
Wspólne barbórkowe tradycje
W okresie poprzedzającym święto, w regionach o silnie zakorzenionych górniczych tradycjach, organizowane są karczmy piwne. Uczestniczą w nich przede wszystkim górnicy, ale także osoby związane z górnictwem. Mają one niezwykle oryginalny przebieg: uczestnicy zajmują miejsca przy dwóch długich stołach, dzieląc się na tzw. tablice – lewą i prawą. Później rywalizują ze sobą na punkty, a przewodzą im Kontrapunktrzy powołani przez Wysokie Prezydium w sprawach piwnych i nie tylko piwnych, nigdy nieomylne. Kobiecym odpowiednikiem karczmy piwnej są combry babskie.
Jedną z nadrzędnych części celebrowania Barbórki, wspólnej dla obchodów w całej Polsce, jest uroczysta msza święta. To ukazuje, że górnicze tradycje silnie zakorzenione są w chrześcijaństwie i odwołują się do patronki górników – świętej Barbary. Górniczy stan łączy się w modlitwie, aby omijały go niebezpieczeństwa związane z wykonywaniem tego wymagającego zawodu.
Podczas obchodów Barbórki w Wieliczce górnicy spotykają się na wspólnej modlitwie w najbardziej okazałej i najpiękniejszej kaplicy świętej Kingi, która jest określana perłą w koronie wielickiej kopalni i stanowi obiekt wielkiej dumy górników. Blask kryształowych żyrandoli i niezwykły artyzm podziemnych wnętrz podkreśla podniosłość święta 4 grudnia. Każdy uczestnik tego wydarzenia może być prawdziwie dumny z przynależności do górniczego stanu.
W wielu kopalniach 4 grudnia odbywają się również uroczyste akademie, które organizowane są według ściśle określonego ceremoniału. Taki zwyczaj panuje także w Wieliczce. W akademii uczestniczą przede wszystkim górnicy z Wieliczki oraz innych kopalń, ale zapraszani są również przedstawiciele innych profesji związanych z górnictwem, a także przedstawiciele instytucji samorządowych i władz państwowych, parlamentarzyści oraz przedstawiciele związków zawodowych i służb mundurowych. Podczas akademii z udziałem Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka”, w niezwykle uroczystej oprawie i z zachowaniem zasad górniczej „etykiety”, wręczane są odznaczenia państwowe i resortowe oraz nadawane stopnie górnicze.
Tutaj przeczytasz więcej o wspaniałych uroczystościach barbórkowych 2018 w Kopalni Soli „Wieliczka”!
