Czym jest odma opłucnowa? To po prostu obecność powietrza w jamie opłucnej. Wystąpieniu tego problemu sprzyjają różne choroby płuc (m.in. astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc), oprócz tego odma bywa następstwem urazu klatki piersiowej lub przebycia jakiegoś zabiegu. Czym jest odma płucna, jakie są jej objawy, jak wygląda rozpoznawanie i leczenie tego problemu – piszemy poniżej.
Choroby układu oddechowego należą do jednych z najbardziej powszechnych chorób. Zaliczane są do nich bardziej znane schorzenia, takie jak np. astma czy przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), jak i mniej znane – jak m.in. rozedma czy sarkoidoza. W tej drugiej grupie znajduje się również odma płucna. Objawy tego problemu są dość niecharakterystyczne, dlatego też części chorym diagnoza jest stawiana z pewnym opóźnieniem.
Co to jest odma płucna i jakie są jej rodzaje?
Odma to nic innego, jak obecność powietrza w jamie opłucnej. Jama ta znajduje się pomiędzy dwiema blaszkami opłucnej, którymi są opłucna ścienna (pokrywająca od środka ścianę klatki piersiowej) oraz opłucna trzewna (znajdująca się na zewnętrznej powierzchni płuca). W zdrowym organizmie w przestrzeni tej obecna jest jedynie niewielka ilość płynu, która ułatwia płucu poruszanie się w trakcie oddychania.
Powietrze dostaje się do niej wyłącznie wtedy, gdy dojdzie do uszkodzenia płuca lub ściany klatki piersiowej. Wtedy właśnie może wytworzyć się odma opłucnowa.
Wyróżnia się kilka jej rodzajów, odma może bowiem być:
- samoistna (kiedy nie sposób uchwycić jej przyczyny),
- pourazowa,
- zamknięta,
- otwarta,
- zastawkowa.
Odma płucna – przyczyny problemu
Czasami – jak zaznaczono to już powyżej – niemożliwe jest stwierdzenie przyczyny odmy. Tak bywa chociażby u pacjentów palących papierosy, u których ryzyko wystąpienia tego problemu jest zwiększone. Odma wytwarzać się może u pacjentów z różnymi schorzeniami płuc – jako przykład można tutaj podać osoby, u których występują pęcherze rozedmowe (np. takie, które pojawiły się w przebiegu POChP – pęknięcie takich pęcherzy skutkować może właśnie odmą).
Możliwą przyczyną odmy płucnej są również rozmaite wypadki, np. komunikacyjne, podczas których dojdzie do uszkodzenia ściany klatki piersiowej. Czasami zaś odma bywa jatrogenna, czyli spowodowana przez jakieś ingerencje medyczne. Może do niej dochodzić w związku z wprowadzeniem pacjentowi cewnika centralnego, jak i z przeprowadzeniem u niego bronchoskopii.
Odma płucna – objawy, które o niej świadczą
Diagnostyka u chorych, u których pojawia się odma, jest niełatwa. Wśród pojawiających się dolegliwości wymienić można ból po tej stronie klatki piersiowej, po której wytworzyła się odma, duszność oraz kaszel. Czasami jednak u pacjentów w ogóle nie pojawiają się żadne objawy i odma jest u nich wykrywana przypadkowo, np. podczas wykonywania rutynowych badań kontrolnych.
Ogólnie odchylenia, które sugerują odmę – np. osłabienie lub zniesienie szmeru pęcherzykowego – wykrywane mogą być podczas tak podstawowego badania, jakim jest osłuchiwanie klatki piersiowej. Samą zaś odmę zaobserwować można na RTG klatki piersiowej.
Odma płucna – leczenie choroby
Postępowanie u chorych, u których wystąpi odma, bywa bardzo różne – zależne jest ono od kilku czynników, bo zarówno od tego, jaki jest ogólny stan chorego, jak i od tego, jak duża jest odma płucna. Leczenie może bazować na odbarczeniu odmy (z wykorzystaniem np. wenflonu), a czasami – szczególnie u chorych z niewielką odmą – wystarczająca jest obserwacja.
Nigdy jednak nie wolno bagatelizować problemu, którym jest odma – powikłania jej wystąpienia mogą być bowiem poważne, zaliczane są do nich chociażby zrosty opłucnowe. Aby zapobiec ich rozwojowi, pacjentom zalecane jest skorzystanie z fizjoterapii. Podjąć się jej można w różnych placówkach.
Jedną z nich jest Uzdrowisko Kopalnia Soli „Wieliczka”. Ośrodek dysponuje pracownią fizjoterapii, w której wszelkie zabiegi i ćwiczenia są nadzorowane przez personel.
Zajęcia w podziemnym, wielickim uzdrowisku
W wielickim uzdrowisku o układ oddechowy można zadbać na kilka sposobów – pomocne bywa nawet… oddychanie, ponieważ powietrze w tym miejscu jest wolne od wszelkich zanieczyszczeń. Wszelkie zabiegi, które odbywają się w „Wieliczce”, przeprowadzane są w miejscu, którego widok na długo pozostaje w pamięci.
Co to jest odma płucna, czym się objawia i jak ją leczyć, omówiliśmy powyżej. Na sam koniec warto podkreślić, że te osoby, które mają zwiększone ryzyko jej wystąpienia – mowa chociażby o chorych z przewlekłymi schorzeniami układu oddechowego – powinny mieć na uwadze możliwość rozwinięcia się u nich odmy i wtedy, gdy pojawią się jakieś nowe dolegliwości lub gdy te, które były u nich obecne wcześniej, zwiększą swoje nasilenie, powinni oni pilnie udawać się do lekarza.
