Chrapanie bardzo często traktuje się jako przypadłość, która dotyczy w głównej mierze mężczyzn. To tylko stereotyp. Chrapią zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Co więcej, chrapanie to pewien problem medyczny, który może prowadzić do groźnych dla zdrowia bezdechów. Dowiedz się, jak nie chrapać i przekonaj się, czy ten problem da się wyleczyć raz na zawsze.
Chrapanie − co to jest?
Zanim poznasz sposoby, jak nie chrapać, warto dowiedzieć się, czym tak naprawdę chrapanie jest. Jest ono najczęściej spowodowane zwężeniem dróg oddechowych. Kiedy śpisz, mięśnie są rozluźnione, powietrze przechodzące przez drogi oddechowe wpada w drgania i natrafia na przeszkody. Język najczęściej dotyka podniebienia i zostawia tylko niewielką szczelinę na przejście powietrza. To właśnie sprawia, że wydajemy z siebie chrapliwe dźwięki.
Chrapanie może być też związane z zaburzeniami w gardle, jamie ustnej czy nosie. Jeśli Twoi bliscy sygnalizują, że Twojemu snu towarzyszy chrapanie, przyczyny dość często leżą po stronie budowy anatomicznej aparatu mowy i górnego odcinka układu oddechowego. Wówczas sposoby na chrapanie to zakładanie na noc specjalnej szyny, wspomagającej pracę żuchwy, zabieg operacyjny lub korzystanie ze specjalnego aparatu CPAP, który wytwarza dodatnie ciśnienie w drogach oddechowych.
Kogo męczy chrapanie? Ogólne statystyki
Jak powszechne jest chrapanie? Według badań przeprowadzonych w Polsce w naszym kraju z powodu chrapania cierpi ok. 8 mln Polaków. Częściej są to mężczyźni – 40% z nich chrapie co noc, zaś wśród kobiet jest to około 20%.
Nie do końca zbadany jest podział ze względu na intensywność i czas chrapania – niektórzy ludzie robią to tylko w określonej pozycji albo po bardzo intensywnym dniu, zwłaszcza wysiłku fizycznym. Pozostali są w stanie wydawać z siebie kłopotliwe i budzące pozostałych domowników odgłosy niezależnie od ułożenia ciała, pory nocy czy głębokości snu.
Co na chrapanie dla kobiet i mężczyzn?
Choć problem z chrapaniem przypisywany jest najczęściej dojrzałym mężczyznom, chrapać może każdy. Niezależnie od wieku czy płci. Do chrapania przyczyniać może się nadwaga i wiek. Z anatomicznego punktu widzenia jednak, za chrapanie może odpowiadać skrzywienie przegrody nosowej, przerost migdałków, zatkany nos (np. przez alergię czy infekcje), rozbudowane podniebienie miękkie lub języczek czy duża, tylna część języka.
Co więcej, do chrapania najczęściej dochodzi, kiedy leżysz na wznak. Kiedy leżysz w tej pozycji Twój język ucieka do tyłu i może blokować drogi oddechowe. Wtedy zaczynasz wydawać z siebie dźwięki.
Chrapanie samo w sobie nie jest groźne. Ale z chrapaniem może pojawiać się także bezdech senny. W takich sytuacjach możesz nie oddychać nawet przez 60 sekund. Bezdech senny może powodować niedotlenienie mózgu, nerek, wątroby czy serca. A to może prowadzić do dalszych komplikacji zdrowotnych.
Sposoby na chrapanie – Światowy Dzień Snu
Światowy Dzień Snu a chrapanie – przyczyny i skuteczne metody leczenia są omawiane przez specjalistów 16 marca, w tym dniu organizowane są także spotkania dla chorych i warsztaty informacyjne. Dzień Snu obchodzony był już 12 razy, to doskonała okazja do dyskusji na temat efektywnej diagnostyki, która jest kluczowym elementem osiągnięcia sukcesu na dalszym etapie leczenia.
Chrapanie to problem społeczny – dokucza bliskim chrapiącego oraz samemu choremu, utrudnia codzienne funkcjonowanie i ogranicza kontakty międzyludzkie. Osoba, która chrapie, gorzej sypia, budzi się zmęczona, nawet jeśli spędziła w łóżku odpowiednią liczbę godzin. Wielu laryngologów uważa, że jedyną skuteczną metodą leczenia tej przykrej dolegliwości jest zabieg operacyjny. Jeżeli pojawia się chrapanie, leczenie powinno być rozpoczęte możliwie szybko, by nie przyczyniało się do rozwoju niebezpiecznych dla naszego organizmu chorób i stanów.
Jak nie chrapać? Trzy skuteczne sposoby
Pierwszym, najprostszym sposobem, jak nie chrapać, jest zmiana pozycji podczas snu. Kiedy leżymy na brzuchu lub na boku siła grawitacji sprawia, że drogi oddechowe lekko się otwierają. Dzięki temu powietrze swobodniej przez nie przepływa i powoduje chrapania. Nie jest to jednak uniwersalna metoda na cichy i spokojny sen – niektórzy chrapią w każdej pozycji, przysparzając o ból głowy i zdenerwowanie pozostałych domowników.
Kolejnym sposobem na chrapanie jest wybranie odpowiedniej poduszki do spania. Najlepiej sprawdzają się tzw. poduszki anatomiczne, które dają optymalne podparcie głowie i kręgosłupowi. Poleca się spać na jak najbardziej płaskiej poduszce. Spanie z głową wysoko może tylko potęgować chrapanie. Taka poduszka dodatkowo wpływa korzystnie na nasz układ kostny i pozwala odpowiednio ułożyć kręgosłup. Pomaga na ból i napięcia w okolicy odcinka szyjnego – zwłaszcza u osób, które dużo pracują przed komputerem lub ich praca wymaga częstego pochylania głowy.
Trzecim sprawdzonym sposobem na chrapanie jest zdrowy styl życia. Być może to banalne, ale lekarze potwierdzają, że używki takie jak alkohol czy nikotyna mogą przyczyniać się do chrapania. Alkohol rozluźnia mięśnie, także mięśnie gardła. Picie alkoholu przed snem może zatem potęgować chrapanie. Z kolei nikotyna może podrażniać gardło, powodować obrzęk śluzówki i przyczyniać się do zalegania śliny w tchawicy czy krtani. To utrudnia przepływ powietrza przez drogi oddechowe i powoduje chrapanie.
Chrapanie – leczenie przez profilaktykę
Dotlenienie organizmu w ciągu dnia, ruch i zrzucenie zbędnych kilogramów mogą zatem pomóc w zwalczeniu chrapania, nawet bez zabiegów chirurgicznych. Niektórym pomaga zjedzenie lekkostrawnej kolacji minimum dwie godziny przed snem oraz właściwe nawodnienie – dziennie powinniśmy przyjmować około 2 litry różnych płynów, choć ta objętość może się zwiększać w przypadku choroby, gorączki, większe zapotrzebowanie występuje u kobiet w ciąży oraz matek karmiących, a także chorych przyjmujących określone leki. Co więcej – szklanka wody przed snem to dodatkowa profilaktyka chorób sercowo-naczyniowych – badania pokazują, że pomaga obniżyć ciśnienie i redukuje znacznie poziom stresu.
Chrapanie − co zrobić? Leczenie
Jak wyleczyć chrapanie i czy da się to zrobić raz a dobrze? Wszystko zależy od przyczyny chrapania, a tę pomoże ustalić lekarz. Do jakiego lekarza z chrapaniem udać się najlepiej? Specjalistą, który pomoże w tym zakresie jest laryngolog. To on zajmuje się schorzeniami górnych dróg, a to one są przyczyną chrapania.
Co na chrapanie? Sen pod okiem specjalisty
W wielu szpitalach i ośrodkach funkcjonuje poradnia leczenia zaburzeń snu. W takim miejscu można bezpłatnie uzyskać porady i informacje na temat poszczególnych etapów leczenia. Niekiedy jest możliwość skorzystania z całodobowej lub kilkugodzinnej diagnostyki, która polega na pobycie na oddziale szpitalnym pod obserwacją zespołu specjalistów.
Osoba, która chrapie zasypia, podłączona do odpowiednich aparatów, które oceniają jakość snu i rejestrują ewentualne występowanie bezdechu sennego. Badanie odbywa się w nocy, po uprzednim wywiadzie lekarskim, badaniu anatomicznym i ocenie stanu zdrowia oraz kondycji pacjenta. Taka metoda diagnostyki jest szczególnie pomocna u osób, mieszkających samotnie lub tych, którzy nie potrafią samodzielnie ocenić, jak wygląda ich chrapanie i kiedy najczęściej występuje.
Operacja pomocą w dolegliwościach
Najskuteczniejszymi metodami leczenia chrapania jest korekcja wad anatomicznych, czyli operacja. Problem z chrapaniem pomoże wyleczyć m.in. zabieg laserowego zmniejszenia podniebienia miękkiego czy języczka, wycięcie przerośniętych migdałków, języczka, części podniebienia miękkiego czy łuków gardła, wszczepienie implantów w podniebienie miękkie. Chrapanie może sygnalizować obecność polipów i innych zmian chorobowych w zatokach przynosowych i zatokach czołowych, przyczyną mogą być zbyt duże małżowiny nosowe.
Inną metodą leczenia chrapania, która jest mniej inwazyjna jest koblacja. Polega ona na przykładaniu do ściany gardła specjalnej igły, przez którą przechodzi fala radiowa. Fala ta sprawia, że podniebienie zostaje usztywnione, a drogi oddechowe stają się bardziej drożne.
Czy można więc wyleczyć chrapanie całkowicie? Wydaje się, że zabiegi chirurgiczne dają największą skuteczność i jeżeli anatomiczny powód chrapania zostaje usunięty, powietrze powinno łatwiej przepływać przez drogi oddechowe. Co oznacza brak chrapania.
Zanim jednak zdecydujesz się na leczenie inwazyjne chrapania dobrze jest skorzystać z innych metod na to, jak nie chrapać. Zmiana stylu życia, leczenie infekcji, które często zatykają nos, zmiana pozycji spania to tylko nieliczne sposoby na to, żeby pozbyć się uciążliwego chrapania. W ramach profilaktyki chrapania warto też wybrać się do wielickiego uzdrowiska. Na uwagę zasługuje rekreacyjna oferta Dzień dla Zdrowia – to tak zwana subterraneoterapia jednego dnia. Sześciogodzinna wizyta, w czasie której odbywają się ćwiczenia oddechowe i usprawniające pod opieką kadry medycznej – oczywiście pod ziemią.
Warto wybrać się też do zlokalizowanej na powierzchni Tężni Solankowej (czynnej przez większość roku – szczegóły warto sprawdzić tutaj). Tu odetchniesz pełną piersią i odpoczniesz.
Zajęcia w podziemnym, wielickim uzdrowisku
Leczenie chrapania może wydawać się trudne – w końcu niejeden chrapiący niechętny jest zabiegowi chirurgicznemu, który pozwoliłby mu uporać się z tym problemem. Jak najbardziej warto rozważyć inne możliwości – chrapanie stwarza bowiem poważne zagrożenie dla zdrowia. Wbrew pozorom nie jest to tylko przypadłość, przez którą druga połowa może chcieć wyrzucić chrapiącego ze wspólnej sypialni. Wtedy, gdy z chrapaniem powiązane są epizody bezdechu sennego, sen – nawet trwający odpowiednio długo – może nie być efektywny i ostatecznie za dnia pacjent może być senny i rozdrażniony.
Dochodzić może wtedy również do pogorszenia koncentracji (sprzyjającej m.in. wypadkom komunikacyjnym). Obturacyjny bezdech senny zwiększa również ryzyko różnych innych poważnych schorzeń, m.in. chorób układu sercowo-naczyniowego. Odpowiedź na pytanie, czy warto leczyć chrapanie, jest więc jedna – zdecydowanie tak, bo skuteczne leczenie nie tylko sprawi, że zmniejszeniu ulegnie ryzyko poważnych schorzeń, ale i sprawi, że po prostu będziemy czuli się lepiej.
– mówi lek. Tomasz Nęcki
Bibliografia:
- Paweł Wernicki, Chrapanie to problem społeczny, Kraków 2018. https://www.mp.pl/otolaryngologia/aktualnosci/182998,chrapanie-to-problem-spoleczny
- Tomasz Kobosz, Kiedy chrapanie staje się niebezpieczne? Medexpress 2016.
