Sól zbiera się na wiele sposobów. Wydobywa się ją już od tysięcy lat. Kiedyś po prostu ludzie czerpali solankę, którą ogrzewali nad ogniskiem. Później przyszła pora na ręczne wykonywanie wyrębów, stosowanie metalowych klinów, a nawet strzelanie materiałami wybuchowymi. Ślady po wszystkich tych metodach do dzisiaj widać właśnie w Wieliczce.
Przejdź do akapitów:
Wydobywanie soli z morza poprzez odparowywanie solanki nie jest niczym dziwnym. A jednak sól morska z Laeso potrafi zaskoczyć. To najdroższa sól świata. Wytwarza ją tylko jedna manufaktura w Laeso. To nadal sól morska, pozyskiwana z Morza Bałtyckiego. Jednak wydobywa się ją tylko z morskiej wody podziemnej.
Najdroższa sól świata – krótka historia
Sól duńska z Laeso zwana jest białym złotem. Jest tak cenna, bo nie jest zwyczajną solą morską, chociaż faktycznie, pochodzi z wód Bałtyku. Do jej wyrobu używa się wody podziemnej, która pobierana jest ze specjalnej studni.
W części wyspy znajdują się wody podziemne, które zawierają aż 12% chlorku sodu. Zimą morze tworzy rozlewiska przez regularne zalewanie zamarzniętego terenu. Wtedy woda morska ma możliwość przesiąknięcia przez górne warstwy ziemi. Gdy osiągnie głębokość dwóch metrów, nie może spływać dalej. Powstrzymuje ją glina. W takich warunkach woda powoli odparowuje, aż pozostanie tylko stężona solanka. Solanka następnie zostaje wydobyta i poddana przeróbce.
Solanka jest naprawdę bardzo słona. Odpowiada za to stężenie chlorku sodu na poziomie 20%. Prace w warzelni przeprowadzane są ręcznie, zgodnie z tradycją produkcji soli, która zaczęła się już kilka wieków temu. To i fakt, że taka produkcja trwa bardzo długo wpływają znacząco na cenę soli.
Jak powstaje sól z Laeso?
Najdroższa sól świata powstaje z solanki, którą przez 24 godziny ogrzewa się drewnem. Dla całego procesu produkcji soli ważne jest to, by temperatura wynosiła 80 stopni Celsjusza. To temperatura odpowiednia do krystalizacji chlorku sodu, czyli „dobrej soli” i minerałów. Jeśli solanka się zagotuje, zacznie krystalizować się sól gorzka i po prostu zniszczy smak soli z Laeso.
Po upływie 24 godzin sól jest ręcznie zbierana do wiklinowych koszy. Później najdroższa sól na świecie pozostawiana jest, by dokładnie obciekła. Gdy to już się stanie, pracownicy manufaktury rozkładają ją dokładnie na drewnianych deskach, by wyschła i nie zbrylała się. Po upływie kolejnych 24 godzin jest już sucha.
Część wyprodukowanej soli poddaje się procesowi wędzenia przy użyciu drewna brzozowo-lipowego. Wędzenie trwa 36 godzin i odbywa się w temperaturze 18 stopni.
Ostatnim etapem produkcji soli jest pozbywanie się wapiennego osadu i innych niepożądanych składników za pomocą specjalnej maszyny. Później sól jest już tylko pakowana do ręcznie wykonanych, naturalnych woreczków i w takiej formie gotowa jest na sprzedaż.
Sól duńska – czyli jaka? Cena, smak i właściwości
Ile kosztuje sól z Laeso? Cena jest wysoka i wynosi aż 90 euro za kilogram. Poza całym procesem ręcznej, tradycyjnej produkcji, na cenę soli wpływa też jej niezwykły smak. Pozbawiona jest sztucznych dodatków. Nie zawiera wybielaczy, środków przeciw zbrylaniu ani gorzkich elementów.
Przede wszystkim jest niezwykle wyrazista. Ta, która została dodatkowo uwędzona, ma też niezwykły, przyjemny i bardzo wyraźny posmak dymu. Sól jest bardzo gładka, określa się ją mianem wręcz jedwabistej. Kryształki są duże i wyraźne, a płatki soli duże i kruche. Produkowana jest w niewielkiej ilości, tylko 70 ton rocznie. W większości przeznaczona jest na sprzedaż tylko w krajach skandynawskich.
Sól jest istotną częścią historii Laeso. Sól jest też bardzo ważną częścią historii Polski. Nie produkujemy najdroższej soli świata, ale nasza tradycja wydobywania soli jest równie długa i szlachetna. Możesz ją odkryć i zasmakować podczas przejścia Trasy turystycznej lub Trasy górniczej w Kopalni Soli „Wieliczka”. Każda z tras jest inna – pierwsza pozwala na odkrycie najważniejszych miejsc wielickich podziemi, druga umożliwia wcielenie się w rolę górnika i sprawdzenia się w różnych ciekawych, górniczych zadaniach.
