Specjalizacją medyczną, z którą w swoim życiu zetknie się każda pracująca osoba, jest medycyna pracy. Badania, które są wykonywane w ramach tej dziedziny, zlecane mogą być zarówno przy podejmowaniu się nowej pracy, jak i w trakcie wieloletniego zatrudnienia u tego samego pracodawcy. Wielu z nas kręci nosem w sytuacji otrzymania skierowania, w praktyce jednak ich regularne wykonywanie jest naprawdę ważne. Jakie jednak badania są w ogóle zlecane w ramach tej specjalności i… jaki jest cel ich przeprowadzania?
Przejdź do akapitów
Do lekarza medycyny pracy rzadko wybieramy się z własnego wyboru – zazwyczaj udajemy się tam wtedy, gdy dostaniemy takie polecenie od przyszłego lub obecnego pracodawcy. Przeprowadzane w ramach tej specjalności badania raczej nie cieszą się powodzeniem – pracownicy, którzy zmuszeni są je przebyć, narzekają m.in. na to, że marnowany jest ich czas.
Prawda jest jednak taka, że nie powinno się bagatelizować dziedziny, którą jest medycyna pracy – badania, które są przeprowadzane u osób pracujących, są bowiem zwyczajnie bardzo ważne.
Skierowanie na badanie lekarskie – medycyna pracy niejedno ma imię
Lekarza medycyny pracy odwiedzi każda osoba, która podejmuje się pracy – zarówno lekarz, jak i aktor, piekarz czy nauczyciel. Niezależnie od podejmowanej pracy, pewne badania, takie jak np. morfologia krwi czy badania ogólne moczu, zlecane są każdemu pracownikowi.
Inne jednak analizy, których wykonanie również jest zlecane, zależne są już od tego, jaką dokładnie pracą będzie się zajmowała dana osoba. Przykładowo lekarz zostanie najprawdopodobniej skierowany na badania oceniające to, czy jest on zakażony wirusem HIV, HBV czy HCV. Osoba, która ma być zatrudniona jako tancerz, może z kolei zostać skierowana na wizytę do neurologa. W przypadku zaś aktorów, poza standardowymi badaniami laboratoryjnymi, konieczna może się okazać wizyta u laryngologa.
Część badań, które są zlecane do uzyskania orzeczenia lekarza medycyny pracy, może zostać wykonana przez pacjenta na własną rękę. Mowa tutaj chociażby o morfologii krwi czy badaniu ogólnym moczu. Zdarza się jednak, że pacjentowi potrzebne jest skierowanie na badania lekarskie – medycyna pracy wydawać może takie np. zatrudniającym się w szpitalu lekarzom, u których konieczne jest wykonanie zdjęcia RTG klatki piersiowej.
Medycyna pracy – badania wstępne, czyli badania niezbędne
Bardzo różne są powody, z jakich wykonywane są badania w ramach specjalności medycyna pracy. Badania wstępne to analizy, na które kierowane są przede wszystkim osoby podejmujące pracę na całkowicie nowym stanowisku.
Innym wskazaniem do przeprowadzenia badań wstępnych jest zmiana stanowiska osoby, która nadal pracuje w tym samym zakładzie pracy oraz pojawienie się jakichś nowych narażeń zawodowych na tym samym stanowisku.
Medycyna pracy – badania okresowe, czyli oceniamy stan zdrowia
Myli się ten, kto myśli, że z lekarzem medycyny pracy zetknie się tylko na początku swojej kariery u nowego pracodawcy. Regularne badania są na tyle istotne, że co pewien czas pracownik kierowany jest na badania okresowe – zlecane są one zwykle przed upływem ważności orzeczenia lekarza medycyny pracy o zdolności do wykonywania pracy w danym przedsiębiorstwie.
Wspomniane orzeczenie może być wydawane tak naprawdę na różny czas – może on przykładowo sięgać dwóch lat, ale i być znacznie krótszy (druga z wymienionych możliwości dotyczyć może m.in. osób, u których istnieją jakieś problemy zdrowotne, które mogą w pewien sposób wpływać na zdolność pracownika do pracy, aczkolwiek nie wykluczają jej całkowicie).
Badania kontrolne – medycyna pracy i jej rola u osób chorujących
Czasami z badaniami okresowymi mylone są badania kontrolne. Medycyna pracy w ich przypadku skupia się wokół osób, które przez dłuższy czas przebywały na zwolnieniu lekarskim. Dłuższy oznacza w tym przypadku okres sięgający 30 lub więcej dni.
Badania kontrolne mają na celu wykluczyć istnienie u pracownika, mogących być następstwem choroby, przeciwwskazań do dalszego pełnienia obowiązków na stanowisku sprzed zachorowania.
Medycyna pracy – Uzdrowisko Kopalnia Soli „Wieliczka” jednym z miejsc, gdzie działa poradnia
Badania z zakresu medycyny pracy wykonywane są w wielu placówkach – zwykle to pracodawca ma podpisaną umowę z jakąś konkretną z nich i tam właśnie kierowany jest pracownik. Prawda jest jednak taka, że czasami nie zdajemy sobie sprawy, że pewne miejsca oferują usługi z dziedziny medycyna pracy – „Wieliczka” jest właśnie jednym z takich miejsc.
W działającej przy Uzdrowisku Kopalni Soli „Wieliczka” Poradni Medycyny Pracy możliwe jest skorzystanie z rutynowych badań z zakresu medycyny pracy, ale nie tylko. Placówka oferuje również i badania dla kierowców, badania do celów sanitarno-epidemiologicznych, jak i zajmuje się przeprowadzeniem szczepień ochronnych. Każda firma może także podpisać umowę z wielicką poradnią.
Na koniec warto podkreślić, że medycyna pracy ma pomagać, a nie szkodzić. Wykonywane przed rozpoczęciem pracy oraz w jej trakcie badania – szczególnie, gdy podczas nich nie są stwierdzane żadne odchylenia – pozwalają potwierdzić dobry stan zdrowia pracownika.
