Azbestoza, czyli pylica płucna, to choroba spowodowana wdychaniem pyłu azbestu. Wdychanie niewidocznych gołym okiem drobinek prowadzi do rozlanego zwłóknienia śródmiąższowej tkanki płucnej i schorzeń układu oddechowego. Azbestoza – choroba zawodowa, z którą można walczyć – dowiedz się o niej więcej!
Przejdź do akapitów:
Co to jest azbestoza płuc?
Azbestoza jest jedną z chorób zawodowych, która powoduje rozlane śródmiąższowe zwłóknienie płuc w wyniku ekspozycji na pył azbestowy. Azbest jest włóknistym materiałem nieorganicznym, nazywanym także lnem kamiennym lub bawełnianym kamieniem. Wykazuje wysoką odporność na wysokie temperatury, wykorzystywano go powszechnie przy produkcji materiałów dekarskich i okładzinowych. Badania naukowców udowodniły jednak, że włókna azbestu są respirabilne – oznacza to, że wciągnięte z powietrzem do płuc, pozostają tam na zawsze.
Azbestoza płuc pojawia się wtedy, gdy włókna azbestu są wdychane z powietrzem przed długi okres, np. podczas pracy lub mieszkania w domu pokrytym azbestem. Azbest ma włókna czterokrotnie cieńsze od ludzkiego włosa. Pył azbestowy, po dostaniu się do ludzkiego układu oddechowego, zanieczyszcza płuca i drażni śluzówkę. Konsekwencją wdychania włókien azbestu jest azbestoza – proces chorobowy jest dość długi i może wynosić nawet 20 lat od chwili zetknięcia z azbestem. Z tego powodu diagnozowanie azbestozy bywa utrudnione, a objawy choroby mylnie wiązane z innymi dolegliwościami.

Azbestoza – przyczyny
Jak już wspomniano wcześniej, azbestoza wywoływana jest przez włókna azbestu, który dostaje się do dróg oddechowych i pozostaje w nich na zawsze. Kiedyś azbest był powszechnie używany w budownictwie, m.in. do wzmocnienia eternitu. Od 1997 roku w Polsce obowiązuje zakaz produkcji i stosowania wyrobów, które zawierają azbest. Ograniczyło to liczbę zachorowań na tę chorobę zawodową, jednak nadal są sytuacje, w których azbestoza może dawać przykre dolegliwości.
Przyczyną azbestozy może być wykonywana przez nas praca zawodowa – stała lub dorywcza. Na azbestozę narażeni byli przede wszystkim pracownicy hal produkcyjnych i magazynów, w których wytwarzano lub przechowywano produkty z azbestu. Dziś ryzyko azbestozy powstaje podczas wyburzania starych budynków, wymiany pokryć dachowych i innych prac remontowych. Aby ustrzec się azbestozy i innych pylic układu oddechowego, obowiązkowe jest korzystanie z maseczek ochronnych i odzieży ochronnej. Azbestozy mogą doświadczać osoby w podeszłym wieku oraz ci, którzy mieszkają w budynkach wykonanych z materiałów z rozbiórek lub surowców niewiadomego pochodzenia.
Azbestoza – objawy
Gdy u pacjenta podejrzewana jest azbestoza, objawy to przede wszystkim przewlekły kaszel i trudności z oddychaniem. Chory może odczuwać ograniczoną możliwość swobodnego oddychania, a także częściej doświadczać infekcji układu oddechowego, trudnych w leczeniu. Wdychany azbest osiada w oskrzelikach i pęcherzykach płucnych – powstaje stan zapalny, a w konsekwencji dochodzi do włóknienia tkanek. Chory częściej choruje na zapalenia płuc i oskrzeli, wykazuje też duszność wysiłkową.
W pierwszym etapie choroby u pacjenta może występować złe samopoczucie, bóle głowy i gorsze znoszenie wysiłku fizycznego. Wraz z postępem choroby mogą być obserwowane objawy niewydolności oddechowej. U niektórych osób jest to utrudnione oddychanie, kłopoty z wzięciem pełnego oddechu, sina skóra oraz palce o charakterystycznym, pałeczkowatym kształcie. Azbestoza może skutkować rozwojem raka płuca, raka nerwowokomórkowego lub innych chorób nowotworowych układu oddechowego.

Azbestoza – diagnostyka
Diagnostyka azbestozy bywa złożona, a jej efektywność w znacznym stopniu zależy od szczegółowego wywiadu z pacjentem. Lekarz przeprowadza dokładny wywiad, który obejmuje ryzyko związane z narażeniem na azbest. Wskazane jest wykonanie podstawowych badań krwi, a przede wszystkim badań obrazowych klatki piersiowej wraz z oceną płuc.
RTG klatki piersiowej może uwidocznić zmiany w płucach, które pogarszają wymianę oddechową. Dodatkowymi badaniami, które stosuje się podczas diagnostyki chorób zawodowych układu oddechowego, są spirometria oraz próby wysiłkowe, które pozwalają ocenić także funkcjonowanie układu krążenia. Dzięki połączeniu wszystkich tych technik możliwe jest dość skuteczne określenie zmian w układzie oddechowym i wdrożenie odpowiedniego leczenia.
Azbestoza – leczenie
Jeżeli przyczyną problemów zdrowotnych jest azbestoza, leczenie ma na celu poprawienie jakości życia i codziennego funkcjonowania. Najważniejsze jest przerwanie kontaktu z azbestem lub zadbanie o właściwą ochronę, tj. maseczki i odzież ochronną. Konieczna może być zmiana miejsca zamieszkania, wymiana dachu lub ocieplenia domu bądź zmiana miejsca pracy. By usunąć dach pokryty eternitem, powinno się zatrudnić wyspecjalizowaną ekipę, zamiast robić to samemu.
Czynnikiem, który upośledza czynności układu oddechowego, jest palenie papierosów. Należy ograniczyć lub zaprzestać palenia tytoniu i unikać przebywania w zapylonych pomieszczeniach. W przypadku infekcji dróg oddechowych trzeba prowadzić leczenie do końca pod kontrolą lekarza pulmonologa i unikać nowych źródeł infekcji. Obowiązkowe są systematyczne badania kontrolne, a także zróżnicowana dieta oraz regularna aktywność fizyczna, która dobroczynnie wpływa na dotlenienie organizmu. Dzięki mądrej profilaktyce nawet pacjenci ze zdiagnozowaną azbestozą mogą prowadzić długie i komfortowe życie.

Azbestoza – choroba zawodowa, którą można pokonać!
Choć całkowite wyleczenie azbestozy jest niemożliwe, dzięki odpowiednim działaniom profilaktycznym można sprawić, że skutki zachorowania będą mniej odczuwalne w codziennym życiu. Jeśli chorujesz na azbestozę, pamiętaj o regularnych kontrolach u pulmonologa i ćwiczeniach oddechowych. Podczas leczenia każdej choroby przewlekłej konieczne jest dbanie o zróżnicowaną dietę, bogatą w witaminy i składniki odżywcze. W Poradni Pulmonologicznej przy Kopalni Soli „Wieliczka” pracuje zespół lekarzy i fizjoterapeutów zajmujących się leczeniem i profilaktyką chorób układu oddechowego.
Jeżeli chcesz pokonać skutki choroby, zadbaj o warunki, w których mieszkasz i spędzasz czas wolny. Regularnie wietrz mieszkanie, a jeśli masz obawy – sprawdź, czy Twój dom jest wykonany z bezpiecznych dla zdrowia domowników materiałów. Spędzaj dużo czasu na świeżym powietrzu, regularnie uprawiaj sport i pamiętaj o wysypianiu się. Jeśli to możliwe, unikaj miejsc, w których jest zanieczyszczone powietrze i często pojawia się smog. Dbaj o nawilżenie powietrza w sypialni i odpowiednią temperaturę, która sprzyja zdrowemu odpoczynkowi.
Leczenie azbestozy w Kopalni
Walka ze skutkami azbestozy wymaga systematyczności. Przy Kopalni Soli "Wieliczka", oprócz Poradni Pulmonologicznej dla dzieci i dorosłych, funkcjonuje również podziemne uzdrowisko. Pacjenci przebywają na głębokości 135 m, na III poziomie kopalni. Terapię w solnych wyrobiskach prowadzi zespół specjalizujący się w chorobach dróg oddechowych.
Pacjenci oddychają w kopalni czystym powietrzem, pozostają również w izolacji od czynników zewnętrznych. Wskazaniem do pobytu w solnych komorach są m.in. astma, choroby zawodowe układu oddechowego, przechorowany COVID-19.
Na miejscu dostępnych jest kilka opcji pakietów do wyboru, a dla kuracjuszy wygodny parking. Dodatkowymi atrakcjami jest pobliska Tężnia Solankowa, a także urokliwa okolica, która zachęca do spacerów na łonie natury. Jeśli chcesz skutecznie walczyć z objawami chorób układu oddechowego, wybierz się do Wieliczki i przekonaj się, jak efektywna może być fizjoterapia. To szansa na dłuższe życie bez bólu i okazja, by zyskać nową energię do działania!
Bibliografia:
- Iwona Witkiewicz, Szkodliwy wpływ azbestu na układ oddechowy, https://www.mp.pl/pacjent/pulmonologia/lista/98559,szkodliwy-wplyw-azbestu-na-uklad-oddechowy
- Piotr Kopiński, Choroby zawodowe, https://www.mp.pl/pacjent/objawy/175405,choroby-zawodowe
- Matylda Mazur, Azbestoza, https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-ukladu-oddechowego-i-alergie,azbestoza,artykul,1586356.html