Zapalenie płuc może być wynikiem niewłaściwie leczonej infekcji wirusowej lub bakteryjnej. Dotyka zarówno dorosłych, jak i dzieci, a co szczególnie ważne – może dawać objawy, które łatwo pomylić z przeziębieniem. Jak rozpoznać zapalenie płuc i skutecznie je leczyć?
Przejdź do akapitów:
Zapalenie płuc – objawy u dorosłych, które powinny zaniepokoić
Zapalenie płuc u dorosłych to choroba, która charakteryzuje się ostrym zakażeniem dolnych dróg oddechowych oraz tzw. zacienieniem na RTG klatki piersiowej, którego wcześniej u pacjenta nie obserwowano. Czynnikami wywołującymi chorobę u dorosłych są nieliczne gatunki drobnoustrojów, do których najczęściej należą Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae oraz Mycoplasma pneumoniae. Często jest to zakażenie wywołane przez więcej niż jeden ich rodzaj. Chorobę mogą też powodować współistniejący wirus grypy lub paragrypy. U ograniczonej grupy chorych (np. w stanie immunosupresji) zapalenie płuc powodują grzyby, wirusy i mikrobakterie.
Jakie są objawy zapalenia płuc? Zapalenie płuc u dorosłych mogą sygnalizować gorączka, dreszcze, poty, bóle w klatce piersiowej, kaszel, trudności z oddychaniem, niekiedy odkrztuszanie ropnej plwociny i duszność. U osób w podeszłym wieku objawy mogą być niejednoznaczne i przypominać inne choroby przewlekłe, m.in. problemy z sercem, POChP, nadciśnienie tętnicze czy dawać takie symptomy jak przeziębienie lub grypa.
Przy podejrzeniu zapalenia płuc, przyczyny mogą być związane z przebytymi zabiegami lub operacjami, a także innymi chorobami przewlekłymi. Szpitalne zapalenie płuc u dorosłych jest najczęściej związane z mechaniczną wentylacją płuc. Aby je zdiagnozować, pobiera się próbkę wydzieliny z dolnych dróg oddechowych oraz wykonuje posiew krwi. Wówczas bywa konieczne leczenie antybiotykiem.
Zapalenie płuc – przyczyny a skuteczne leczenie
Jak rozpoznać zapalenie płuc? Zapalenie płuc u dorosłych rozpoznaje się dzięki wykonaniu określonych badań. Niezbędne jest RTG klatki piersiowej, niekiedy
badania USG, dzięki którym można stwierdzić naciek w miąższu płuc. W określonych sytuacjach zleca się także tomografię komputerową.
Dodatkowo u chorego wykonuje się badanie morfologii krwi obwodowej z rozmazem, oznacza mocznik, bilirubinę oraz poziom białka CRP, które powyżej normy sygnalizuje stan zapalny. W zależności od stanu pacjenta, lekarz może zlecić badania serologiczne, gdy podejrzewa zakażenie wirusami oraz bronchoskopię (czyli badanie krtani, tchawicy i oskrzeli).
Gdy lekarz wie, jakie są objawy zapalenia płuc, powinien również wykluczyć istnienie chorób o podobnych objawach lub przebiegu – gruźlicę, eozynofilowe zapalenie płuc, nowotwory płuca, zmiany płucne w przebiegu choroby tkanki łącznej lub układowych zapaleń naczyń.
Leczenie zapalenia płuc to w pierwszej kolejności odpoczynek i picie dużej ilości płynów. W celu uśmierzenia bólu stosuje się paracetamol, który dodatkowo pomaga obniżyć gorączkę. Konieczne może być też leczenie szpitalne z zastosowaniem odpowiednio dobranego antybiotyku. U chorego kontroluje się temperaturę ciała, częstotliwość oddechu, tętno, ciśnienie tętnicze i stan świadomości.
Po włączeniu antybiotyku stan zdrowia pacjenta poprawia się zazwyczaj już w ciągu 24-48 godzin. Czas leczenia trwa około 5-7 dni. Gdy chory cierpi na zapalenie płuc, objawy u dorosłych mogą być mylące i prowadzić do opóźnienia leczenia. Źle zdiagnozowane lub zbagatelizowane zapalenie płuc może prowadzić w skrajnych przypadkach do ropnia płuca lub wysięku w jamie opłucnej i ropniaka opłucnej.
Zapalenie płuc – profilaktyka
Obawiasz się, że może Ci grozić zapalenie płuc? Profilaktyka i zdrowy styl życia to jedne z najważniejszych czynników, które zmniejszają ryzyko wystąpienia choroby. Jeśli dopadło Cię przeziębienie, nie ograniczaj ruchu i aktywności fizycznej. Nie bój się spacerów – nawet jeśli za oknem panuje zima, chłodne powietrze obkurcza naczynia krwionośne i może być sprzymierzeńcem w walce z chorobą.
Pomyśl o skutecznej broni w walce z drobnoustrojami. Dobrym pomysłem jest skorzystanie z profilaktyczno-rekreacyjnej oferty Dzień dla Zdrowia, którą proponuje Uzdrowisko Kopalni Soli „Wieliczka”. To pobyt pod powierzchnią ziemi, który trwa 6 godzin. Osoby korzystające z tej formy profilaktyki biorą udział w zajęciach oddechowych, pracują nad poprawą wentylacji płuc, a także w zajęciach ruchowych, które zawierają elementy aerobiku. Możesz skorzystać ze sprzętu rehabilitacyjnego, rowerków, orbitreków, steppera, atlasu, bieżni oraz specjalistycznych konsultacji.
Bibliografia:
Zapalenia płuc wywołane przez drobnoustroje, [w:] Piotr Gajewski, Andrzej Szczeklik, Interna Szczeklika – mały podręcznika 2019/20, Kraków 2019, s. 504-517.
Maria Korzonek, Zapalenie płuc u osób starszych, Wydział Nauk o Zdrowiu PUM.
