Dokucza Ci intensywny, pulsujący ból ucha, masz złe samopoczucie i towarzyszyć Ci gorączka? Najprawdopodobniej przyczyną twoich dolegliwości jest ostre zapalenie ucha środkowego. Czym jest ostre zapalenie ucha i jak skutecznie walczyć z przykrymi objawami choroby?
Przejdź do akapitów:
Ostre zapalenie ucha środkowego u dorosłych i dzieci – co to jest?
Ostre zapalenie ucha to jedna z bardziej nieprzyjemnych dolegliwości, które dotykają osób w każdym wieku. Może nam dokuczać, gdy zmarzniemy, przewieje nas lub złapie jesienna infekcja. Ostre zapalenie ucha środkowego dzieli się na kilka rodzajów. Wyróżnia się zapalenie ostre ropne, czyli bakteryjne oraz ostre nieropne, czyli wirusowe. Zapalenia ropne to nawrotowe zapalenie ucha oraz ostre zapalenie ucha u niemowląt. Nieropne zapalenie ucha obejmuje krwotoczne zapalenie błony bębenkowej i ostre martwicze zapalenie ucha środkowego.
Przyczyną dolegliwości mogą być bakterie z rodzaju Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae lub Moraxella catarrhalis. Ostre zapalenie ucha środkowego u dzieci bardzo często przechodzi do jamy bębenkowej z nosa lub nosogardła. Ze względu na budowę anatomiczną ucha niemowlęcia ostre zapalenie ucha środkowego u dzieci ma zwykle nasilone objawy i cięższy przebieg, niż u pacjentów dorosłych.

Ostre surowicze zapalenie ucha środkowego – najczęstsze objawy
Jeżeli dokucza nam ostre surowicze zapalenie ucha środkowego, możemy odczuwać nie tylko ból ucha, ale także tzw. uczucie przelewania w uchu, a także niedosłuch typu przewodzeniowego. Ostre zapalenie ucha objawia się szumami usznymi, którym bardzo często towarzyszą objawy ogólne, czyli podwyższona temperatura ciała, utrata apetytu i ogólne osłabienie. Martwicze ostre zapalenie ucha środkowego u dorosłych może wiązać się z występowaniem cuchnącego wycieku z ucha, zaś w grypowym zapaleniu ucha dominującym objawem jest ból ucha, który pojawia się nagle, w nocy.
Ostre zapalenie ucha – leczenie
Aby określić przyczynę stanu chorobowego, lekarz przeprowadza szczegółowy wywiad z pacjentem oraz wykonuje badanie otoskopowe. Badanie uwidacznia zazwyczaj różne nasilenie zmian zapalnych w zależności od przebiegu choroby, a podczas badania słuchu obserwuje się upośledzone przewodzenie dźwięku. Jeśli etiologia zakażenia jest bakteryjna, wskazane jest zastosowanie antybiotyku. Dodatkowo lekarz zleca leki przeciwzapalne, przeciwgorączkowe oraz przeciwbólowe, a także leki miejscowo obkurczające błonę śluzową nosa, by poprawić drożność trąbki słuchowej.
Jeżeli zakażenie ma podłoże wirusowe, a objawy po kilkudziesięciu godzinach nie mijają, tylko utrzymują się lub nasilają, wówczas również konieczny jest antybiotyk. W rzadkich okolicznościach stosuje się postępowanie zabiegowe, które polega na nacięciu błony bębenkowej, czyli paracentezie. Nacięta błona bębenkowa zarasta samoistnie w ciągu kilku dni od zabiegu. Zapobiega to trwałemu ubytkowi i niebezpiecznej perforacji błony bębenkowej.
Osoby, u których doszło do trwałego uszkodzenia błony bębenkowej nie mogą korzystać z kąpieli w zbiornikach wodnych i muszą chronić ucho przed zalaniem podczas każdorazowego mycia się.
Ostre zapalenia ucha środkowego – profilaktyka
Chociaż uniknięcie ostrego zapalenia ucha środkowego nie zawsze jest możliwe, w przypadku zakażenia o etiologii bakteryjnej pomocne są szczepienia ochronne. Przed stanem zapalnym chronią szczepienia przeciw dwóm bakteriom, które są odpowiedzialne za ok. 70% zakażeń: czyli przeciwko pneumokokom i Haemophilus influenzae. W naszym kraju są one obowiązkowe i bezpłatne, wykonywane w pierwszych dwóch latach życia dziecka.

W ramach profilaktyki warto także wzmacniać odporność naszego organizmu. W tym celu można wybrać się do wielickiego Uzdrowiska i wybrać jednodniowy lub kilkudniowy pobyt w specyficznym mikroklimacie, 135 metrów pod powierzchnią ziemi. Przebywanie w solnych komorach wskazane jest m.in. przy nawracających infekcjach układu oddechowego, stanach po COVID-19, POChP, alergii, a także stresie i zmęczeniu.
Bibliografia:
- Mariola Zagor, Paulina Czarnecka, Marlena Janoska-Jaździk, Ostre zapalenie ucha środkowego, https://www.mp.pl/pacjent/otolaryngologia/choroby/choroby-uszu/177491,ostre-zapalenie-ucha-srodkowego
- Wysiękowe zapalenie ucha środkowego, https://pl.wikipedia.org/wiki/Wysi%C4%99kowe_zapalenie_ucha_%C5%9Brodkowego