Legendy o zamkach, duchach i kopalniach – poznaj najbardziej znane!

Legendy o zamkach to opowieści, które u niejednej osoby mogą wywołać gęsią skórkę. Dla jednych fascynujące, dla innych – przerażające. Z pewnością jednak warto je znać. Legendy o duchach w polskich zamkach czy kopalniach przedstawiają zarówno dobre, jak i okrutne postacie. Życzliwy Skarbnik, uciekająca królowa Bona, nieszczęśliwie zakochana Helena – poznaj te i inne legendy o zamkach, kopalni oraz ich mieszkańcach.

Przejdź do akapitów:

• Czarny pies – zjawa w Ogrodzieńcu
• Duch królowej Bony w postaci Białej Damy
• Legenda o księżniczce Brunhildzie
• Czarna Dama z Janowca
• Legenda o św. Kindze – historia powstania Wieliczki
• Skarbnik – duch kopalni

Czarny pies – zjawa w Ogrodzieńcu

Legendy o zamkach kryją wiele ciekawych historii. Jedna z nich dotyczy budynku znajdującego się na terenie województwa śląskiego. Zamek w Ogrodzieńcu ma swoją zjawę. Mówi się, że budynek jest zamieszkiwany przez wielkiego, czarnego psa. Zwierzę ciągnie za sobą łańcuchy, które wydają hałas. Pod postacią czarnego psa skrywa się dawny właściciel zamku. To kasztelan Warszycki, który był niezwykle okrutny dla podwładnych. Stworzył nawet na zamku grotę, gdzie torturowano nieposłuszne mu osoby.

Legenda głosi, że mężczyzna ze szczególnym okrucieństwem traktował swoje żony. Chłostał je na oczach poddanych, a jedną z nich miał nawet zamurować żywcem. Był człowiekiem nie tylko okrutnym, lecz także chciwym. Obiecał córce część majątku, jednak jego zachłanność nie pozwoliła mu spełnić obietnicy. Postać czarnego psa to więc Warszycki, który chce wciąż pilnować swojego majątku. Jak widać, polskie duchy to nie tylko życzliwe postaci, lecz także te okrutne i chciwe.

Duch królowej Bony w postaci Białej Damy

W 1556 roku królowa Bona postanowiła wrócić do Włoch. Zrzekła się nieruchomości, natomiast pozostało jej zabrać ze sobą zgromadzone bogactwa. W ciągu kilkudziesięciu lat zebrało się ich mnóstwo – dzieła sztuki, klejnoty, zegary czy wyjątkowo zdobne stroje. Królowa miała wiele rezydencji, w tym w Czersku. Stamtąd również postanowiła zabrać cenne przedmioty, z czym związana jest pewna historia.

Podczas pakowania kosztowności królowa Bona w wyniku nieuwagi rozerwała okazały sznur pereł, które rozsypały się po podłodze. Kobieta ze względu na pośpiech nie chciała, żeby służba zebrała cenne części naszyjnika. Legenda głosi, że w każdym miesiącu podczas pełni królowa Bona wraca do zamku w postaci Białej Damy. Zajmuje się zbieraniem pereł widocznych w świetle księżyca. Gdy kończy, one znów się rozsypują, a praca królowej zaczyna się od nowa. Biała Dama musi więc nieustannie wracać na dziedziniec, co ma być karą za próżność kobiety.

Legenda o księżniczce Brunhildzie

Legendy o zamkach dotyczą również Niedzicy. Znajdująca się tam budowla to kolejne miejsce, które skrywa fascynującą historię. W malowniczym budynku mieszkali księżniczka Brunhilda i książę Bolesław. Małżeństwo nie cieszyło się szczęściem zbyt długo. Księżniczka uwielbiała wystawne życie, natomiast książę był oszczędny. Brunhildzie nie przypadło do gustu życie w Niedzicy, o czym codziennie przypominała Bolesławowi.

Do pewnego momentu książę znosił niezadowolenie Brunhildy, jednak pewnego dnia podczas kolejnej awantury nie wytrzymał. Chwycił żonę i popchnął ją na tyle mocno, że wypadła z okna i wpadła do studni. Mężczyzna zrozpaczony tym, co uczynił, snuł się po zamku i wciąż powtarzał: „Przebacz mi, Brunhildo”. Pewnej nocy podszedł do studni, pochylił się nad nią i usłyszał wtedy głos żony, która powiedziała: „Przebaczam Ci, Bolesławie Łysy”.

Z jednej strony odczuł ulgę, z drugiej zaczął się zastanawiać, czemu został określony łysym. Odpowiedź otrzymał już rano. Zauważył na swoim łóżku włosy – okazało się, że wyłysiał. Legendy o duchach tego zamku głoszą, że każdego mężczyznę, który ma coś na sumieniu, a spojrzy w studnię i wypowie imię ukochanej, spotka to samo. Polskie duchy tych małżonków to nie jedyne, które są związane z zamkiem w Niedzicy. Opowieści głoszą, że zjawę tragicznie zmarłej Uminy, księżniczki Inków, również można spotkać błąkającą się po korytarzach.

Czarna Dama z Janowca

Legendy o duchach w polskich zamkach dotyczą też budowli w Janowcu. Ma ona swoją zjawę, a jest nią Czarna Dama. Skrywa się pod nią postać Heleny Lubomirskiej, czyli córki dawnego właściciela zamku. Dziewczyna zakochała się w rybaku, co nie spodobało się jej zamożnej rodzinie.

Helena postanowiła opowiedzieć rodzicom o swojej miłości, co jednak nie spotkało się z ich zrozumieniem. Rodzice próbowali zmusić młodą kobietę do pozostawienia ukochanego. Nie umiała tego zrobić, dlatego została zamknięta w komnacie. W tym czasie ojciec Heleny nakazał zabić rybaka. To doprowadziło Helenę do kresu rozpaczy. Rozżalona kobieta targnęła się na swoje życie, wyskakując z okna. Rano jej ciało odnaleziono na dziedzińcu.

Helena została pochowana w Kazimierzu Dolnym, a ubrana była w czarną suknię. Duch kobiety zaczął każdej nocy nawiedzać zamek, dlatego rodzice postanowili przetransportować ciało do Janowca. Nieszczęśliwie zakochana za życia Helena spoczęła w podziemiach kościoła. To jednak nie pomogło – wciąż nawiedzała zamek, a jej ród zmagał się nieustannie z niepowodzeniami. Legenda głosi, że postać Czarnej Damy wciąż pozostaje widoczna przy pełni księżyca.

Legenda o św. Kindze – historia powstania Wieliczki

Zastanawiasz się, skąd w Wieliczce wzięła się sól? Tłumaczy to legenda o św. Kindze. Wiele lat temu na Wawelu panował książę Bolesław Wstydliwy, który poprosił o rękę węgierską księżniczkę. Podarował jej piękny pierścionek. Ojciec kobiety, Bela IV, zgodził się na jej związek z polskim księciem. Kinga miała zdecydować, jaki chce posag.

Kobieta zdecydowała się na sól. Otrzymała więc kopalnię, która znajdowała się na terenie dzisiejszej Rumunii. Kinga nie była z tego zadowolona – chodziło przede wszystkim o odległość tego miejsca od Polski. Odwiedziła jednak kopalnię przed wyjazdem do nowego królestwa. Wrzuciła do jednego z szybów swój pierścionek zaręczynowy.

Po przybyciu do Krakowa zajęła się spacerami po ziemiach królestwa. Gdy oprowadzano Kingę po małej, podkrakowskiej wsi, natrafiono na bryłę soli. W jej wnętrzu znajdował się pierścionek. Ten sam, który kobieta wrzuciła wcześniej do szybu. Okazało się, że pod ziemią kryje się więcej cennego surowca, czyli soli.

Chcesz lepiej poznać legendę o św. Kindze? Wysłuchasz jej podczas spaceru Trasą Turystyczną. Będziesz również mieć okazję podziwiać wyjątkowej urody, podziemne komory, w tym Kaplicę św. Kingi. Trasa Turystyczna ma do zaoferowania znacznie więcej – podczas podążania nią dowiesz się więcej o dawnych narzędziach i maszynach górniczych, które służyły do wydobycia soli. Podziemne jeziora, majestatyczne konstrukcje ciesielskie, dzieła sztuki rzeźbiarskiej – je także możesz podziwiać podczas wycieczki.

Skarbnik – duch kopalni

Warto znać nie tylko opowieść o św. Kindze, lecz także legendy o duchach. Jedna z nich dotyczy ważnej postaci dla Wieliczki. To legendarny Skarbnik, którego pojawienie się zwiastowało nieszczęście.

Legenda o duchu Wieliczki mówi o młodym chłopcu, który miał tylko matkę. Chciał wspomóc ją finansowo, dlatego rozpoczął pracę w kopalni. Sztygar nie chciał go jednak zatrudnić, ponieważ uważał, że młodzieniec nie poradzi sobie z tak trudnym zadaniem, jakim jest praca w kopalni. Chłopiec dostał jednak szansę. Musiał udowodnić swoje umiejętności. Jego zadaniem było wydobywanie przez tydzień takiej samej ilości soli, jaką wydobywali starsi górnicy.

Chłopiec otrzymał od jednego ze współpracowników propozycję pomocy. W zamian za nią młodzieniec miał podzielić się zarobkiem. Tak też postanowił zrobić. Starszy górnik jedynie się roześmiał i pokazał mu swoje prawdziwe oblicze – okazał się Skarbnikiem. Pochwalił chłopca za uczciwość i zniknął. Dzięki temu młodzieniec mógł zatrzymać wszystkie pieniądze.

Skarbnik to postać, która pojawiała się, żeby ostrzec górników, na przykład przed pożarami. Ważna dla niego była uczciwość i pracowitość, dlatego zdarzało mu się karać osoby, które nie żyły w zgodzie z tymi zasadami.

Legenda o duchu Wieliczki to jedna z wielu historii wartych poznania. Zdecyduj się na wędrówkę Trasą Turystyczną, żeby odkryć fascynującą historię Kopalni. Możesz wybrać zwiedzanie Śladami Legend, co jest świetnym pomysłem na rodzinną wycieczkę do Wieliczki.