Wielicka kopalnia skrywa wiele ciekawych komór – bez względu na to, którą trasę zwiedzania wybierzemy, odwiedzimy interesujące miejsca. Jeśli zdecydujemy się na wędrówkę górniczym szlakiem, trafimy do Komory Boczaniec. To właśnie tam zobaczyć można, jak wygląda liczące sobie niemal 500 lat rusztowanie w Kopalni Soli „Wieliczka”.
Czym jest podpora stropu w kopalni, czyli kaszt?
Podpora stropu wyrobiska górniczego nazywana jest w skrócie kasztem. To rusztowanie, które podpiera strop lub rozpiera spąg od stropu komory. Może być nim zabezpieczony chodnik lub komora w kopalni albo wyrobisku. Wykonane są z belek drewnianych – układanych na przemian i zasypywanych rumowiskiem skał płonnych lub odpadami soli. Celem stosowania kaszt jest zrównoważenie obciążeń pionowych stropu.
Kasztom przypisuje się różne pochodzenie. Są źródła mówiące o tym, że ich twórcą był Mikołaj Wierzynek – burmistrz Krakowa, skarbnik koronny i administrator żup koronnych. Miał wprowadzić je do Kopalni Soli „Wieliczka” w 1364 roku, gdzie udoskonalone przez żupnika wielickiego Jerzego Lubrańskiego w latach 1474-1488, przetrwały do czasów współczesnych.
Z kolei znawczyni historii górnictwa M. Żywirska podaje, że tego rodzaju podpora w kopalni bocheńskiej była budowana przez górników już w XII wieku, a dopiero wspomniany wcześniej Lubrański sprowadził kaszty do Wieliczki.
Kaszty w Komorze Boczaniec.
Komora Boczaniec – rusztowanie w kopalni „Wieliczka”, które pamięta zamierzchłe czasy
Komora Boczaniec to XVI-wieczne wyrobisko, gdzie na własne oczy można zobaczyć, jak wyglądają kaszty. Co więcej, choć trudno w to uwierzyć, górnicze rusztowanie wspierające to pomieszczenie liczy sobie ponad 400 lat! Najstarsze pnie – mające nawet 70 centymetrów średnicy – użyte do jego wykonania ścięto około 1545 roku. Właśnie dlatego na drewnianych belkach wciąż widoczne są ślady pożaru, który wydarzył się w 1697 roku.
Warto podkreślić, że najstarsza udokumentowana kapliczka w wielickiej kopalni znajdowała się właśnie w Komorze Boczaniec. Dedykowana była Kunegundzie i stanowiła wotum za ocalenie kopalni z wielkiego pożaru szybu Boner w roku 1644. Niestety w wyniku kolejnego pożaru w 1697 roku kaplica niemal doszczętnie spłonęła, ale odbudowano ją i przeniesiono w inne miejsce komory.
Jeszcze przed 1840 rokiem funkcje kultowe kaplicy ustały i obudowano ją kasztami, pozostawiając jedynie niewielkie przejście do ołtarza. Część uszkodzonego wyposażenia pozostawiono w Komorze Boczaniec do dzisiaj, a solne rzeźby klęczących świętych przeniesiono w połowie XIX wieku do kaplicy św. Krzyża.
Trasa Górnicza – zobacz górnicze rusztowanie (i nie tylko) na żywo
Każdy, kto chce przekonać się, jak wygląda podpora stropu w kopalni, sprawdzić jak mierzy się stężenie metanu czy wytycza nowe drogi albo transportuje sól, powinien skorzystać z Trasy Górniczej. Wędrówka tym szlakiem to niezapomniana przygoda obfitująca w ciekawe zadania uzupełniona informacjami i opowieściami przekazywanymi przez przewodnika. Trasa Górnicza jest idealnym pomysłem na aktywne spędzenie czasu zarówno dla dorosłych, jak i dzieci, które ukończyły 10. rok życia.