Odpoczynek i sen to niezbędne czynności, które są konieczne do prawidłowego funkcjonowania naszego organizmu. Zbyt wiele godzin spędzanych w pracy, źle skomponowana dieta, stres i brak zapominanie o relaksie to prosty przepis na większą liczbę infekcji, problemy z koncentracją i chroniczne zmęczenie. Jak skutecznie odpoczywać i o czym warto pamiętać?
Przejdź do akapitów:
Jak odpoczywać i dlaczego relaks jest ważny?
Sen i odpoczynek należą do najważniejszych potrzeb człowieka. Chociaż nasz organizm jest zdolny do szybkiej regeneracji i stosunkowo łatwo dostosowuje się do najbardziej skrajnych okoliczności, bez odpoczynku nie jest w stanie efektywnie funkcjonować. Zbytnie przemęczenie wpływa na rozmaite funkcje organizmu – gorzej zapamiętujemy, mamy problemy z koncentracją, wolniej reagujemy i stajemy się bardziej drażliwi. Chroniczne zmęczenie wpływa negatywnie na pracę układu krwionośnego, może prowadzić do zaburzeń snu, bólu głowy, bólu mięśni i stawów, a nawet utraty pamięci.
To, jak odpoczywać, zależy od kilku czynników. Dla jednej osoby odpoczynek to beztroskie wylegiwanie się na hamaku, dla innej intensywny trening fizyczny lub relaks w towarzystwie bliskiej osoby. Co ważne, odpoczynku nie można nadrobić – choć kilkudniowe wakacje pozwalają nam złapać oddech od codziennych czynności, regularność powinna nam towarzyszyć także podczas codziennego znajdywania czasu tylko dla siebie.

Jak nauczyć się odpoczywać?
Ogromnym problemem we współczesnym świecie jest nieustanny pośpiech. Każdego dnia do naszego mózgu docierają tysiące informacji, które ten potrzebuje usystematyzować i przetworzyć. To wielki wysiłek dla naszego organizmu – przyzwyczajamy ciało do nieustannej pracy na najwyższych obrotach, przez co w chwilach relaksu trudno jest się wyciszyć. Jak nauczyć się odpoczywać?
Początki mogą być trudne. Warto uświadomić sobie potrzebę efektywnego odpoczynku i konsekwentnie realizować zamierzony plan. Jak odpocząć we własnym domu? Byś mógł w pełni się wyciszyć, musisz uspokoić umysł i pozbyć się nadmiaru bodźców. Powiadomienia i komunikaty na komputerze co chwilę odrywające nas od aktualnych zajęć, nieustannie dzwoniący telefon, a w tle włączony telewizor – nadmiar bodźców przytłacza nas i męczy. Gdy wracasz po pracy do domu i chcesz odpocząć, wycisz lub wyłącz wszystkie urządzenia. Efektywny relaks w ciszy lub przy uspokajającej muzyce, przygaszone, ciepłe światło i świeże, rześkie powietrze pomogą się uspokoić i zebrać myśli.
Jeżeli powtarzasz w swojej głowie „nie umiem odpoczywać”, zacznij od niewielkich zmian. Kilka minut na macie z zamkniętymi oczami dziennie, wieczorna kąpiel z dodatkiem aromatycznego olejku, a może smaczna herbata przed pójściem spać? Znajdź własny sposób na relaks, eksperymentuj i próbuj różnych rozwiązań. Lepiej jest znaleźć czas na odpoczynek co 2-3 godziny każdego dnia, niż próbować osiągnąć równowagę po kilku miesiącach ciągłego pracowania ponad swoje możliwości.

Jak skutecznie odpoczywać – dla każdego co innego
Zastanawiasz się jak odpocząć po pracy? Ważne jest dopasowanie sposobu odpoczynku do Twojej zawodowej aktywności. Spędzasz wiele godzin przed komputerem w jednej pozycji, przebywasz w klimatyzowanym pomieszczeniu, Twoja praca Cię stresuje i wymaga bycia w ciągłej gotowości? Postaw na aktywność fizyczną! Codzienny spacer, intensywny trening na świeżym powietrzu albo przekopanie ogródka – gdy zaangażujesz ciało, Twoja głowa będzie mieć czas na relaks. Gdy pracujesz fizycznie, spędź wieczór rozwiązując krzyżówkę, przeczytaj interesującą książkę, obejrzyj inspirujący film. W ten sposób osiągniesz właściwą równowagę i spokój.
Zwróć uwagę, że uczucie zmęczenia jest stanem fizjologicznym i naturalną reakcją organizmu, który daje Ci znać, że nadszedł czas na regenerację. Efektywny odpoczynek pozwala zebrać siły i nabrać energii do dalszych działań. Jeśli jednak, mimo zaniechania nadmiernego wysiłku i dbałości o skuteczne formy relaksu, nadal czujesz się nieustająco zmęczony, warto poszukać przyczyny. Może to bowiem świadczyć o poważnej chorobie np. cukrzycy, chorobie Addisona, niedokrwistości, przewlekłej infekcji, depresji czy nawet nowotworze. Coraz powszechniejszym problemem staje się także zespół przewlekłego zmęczenia, czyli stan ciągłego uczucia przemęczenia z towarzyszącymi objawami somatycznymi, którego źródłem nie są inne procesy chorobowe.
– mówi lek. Karolina Rudowska
Zdrowy sen, czyli odpoczynek w nocy
Nie umiem odpoczywać – to zdanie często pada z ust osób, które prowadzą bardzo aktywne codzienne życie. Ciężko jest osiągnąć spokój i zapewnić sobie zdrowie, gdy nie dbamy o należyty odpoczynek w nocy. Liczy się nie tylko odpowiednia liczba godzin snu w nocy, ale także dobrze dobrany materac, właściwa, niezbyt wysoka temperatura pomieszczenia, optymalne nawilżenie powietrza i brak hałasu. Jeżeli w nocy nie możemy odpocząć, rano budzimy się zmęczeni i pracujemy mniej efektywnie.
Jeżeli czujesz, że Twój organizm domaga się odpoczynku, a Ty po każdej nocy wstajesz zmęczony, konieczna może być zmiana codziennych nawyków. Warto wówczas zasięgnąć porady specjalistów. Co więcej, ciekawą propozycją jest rekreacyjna oferta Zdrowy sen, proponowana przez wielickie uzdrowisko. Możesz spędzić noc w specyficznym mikroklimacie, który przynosi ulgę osobom z problemami układu oddechowego, wpływa na lepszą odporność organizmu i ułatwia zasypianie. Zmiana miejsca i odseparowanie się od towarzyszących nam każdego dnia bodźców może okazać się sposobem na naukę zdrowego stylu życia i prawdziwego odpoczynku.
Bibliografia:
- Zespół przewlekłego zmęczenia - rozpoznanie i leczenie, Medycyna Praktyczna. Medycyna Rodzinna
- Janusz Wardak, Praca i odpoczynek. W poszukiwaniu równowagi
- Alicja Żywczok, Społeczne i wychowawcze zasoby odpoczynku