Dziedzictwo kulturowe – wyjaśniamy, co to takiego! Zobacz przykłady

Kategoria: Dla zwiedzających

Dodano:

Kopalnia Soli „Wieliczka”
Dziedzictwo kulturowe

Dziedzictwo kulturowe to dawne dobra kultury, które uważa się za wartościowe dla danej społeczności lub narodu. To świadectwo, jak żyły poprzednie pokolenia i historia miejsc oraz ludzi, którzy byli w danym miejscu przed nami. Polskie dziedzictwo kulturowe – poznaj najciekawsze pomniki historii, które warto odwiedzić!

Przejdź do akapitów:

Co to jest dziedzictwo kulturowe?

Dziedzictwo kulturowe jest pojęciem dość złożonym – trudno je zmierzyć i jednoznacznie określić. Jedna z definicji mówi, że jest to zasób dóbr kultury, w tym architektury, sztuki, stanowisk archeologicznych czy twórczości ludowej, który podlega ochronie prawnej. Prawna definicja dziedzictwa kulturowego została zaproponowana w Konwencji UNESCO w sprawie ochrony światowego kulturalnego i naturalnego dziedzictwa i przyjęta w Paryżu 16 listopada 1972 r.

Dziedzictwo kulturowe dzieli się na materialne i niematerialne. Materialne dziedzictwo kulturowe to tzw. zabytki nieruchome, wśród których jedną z najważniejszych pozycji zajmują zabytki Światowego Dziedzictwa. Druga grupa – niematerialne dziedzictwo kulturowe – stanowią dobra, które zachowały się do naszych czasów za pomocą przekazu ustnego i tradycji. Dziedzictwo kulturowe uważa się za czynnik rozwoju społeczno-gospodarczego, wyraz różnorodności kulturowej krajów oraz regionów świata oraz element, który pozwala lepiej integrować lokalną społeczność.

Dziedzictwo kulturowe – przykłady

Polskie dziedzictwo kulturowe obejmuje szeroką grupę zasobów dóbr kultury. To przede wszystkim dzieła architektury, zespoły starodawnych budowli, miejsca zabytkowe, które są wytworem człowieka lub wspólnym dziełem ludzi i przyrody. Należą do nich też parki, rezerwaty, jak również dzieła sztuk pięknych, literatura czy niematerialne dziedzictwo kulturowe, do których można zaliczyć tradycje ustne, ceremoniały i wierzenia. Polskie dziedzictwo kulturowe – przykłady miejsc, które warto zobaczyć na własne oczy!

Zamek w Malborku

Bardzo znanym zabytkiem, wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, jest zamek w Malborku. Został wzniesiony w kilku etapach od 1280 roku przez zakon krzyżacki. Na południe od warowni znajduje się część starego miasta Malborka, którego mury miejskie złączono w jeden system obronny z murami zamku.

dziedzićtwo kulturowe - Zamek w Malborku
Zamek w Malborku

 

To monumentalna budowla, która stanowi najznakomitszy przykład średniowiecznej architektury obronno-rezydencyjnej w Europie Środkowej. W Malborku rezydowali wielcy mistrzowie zakonu krzyżackiego, następnie zamek był rezydencją królów Polski. W czasie II wojny światowej budynek uległ zniszczeniu, dlatego w latach 50. XX wieku zaczęto jego rekonstrukcję. Dziś można podziwiać Zamek Wysoki z dawnym kościołem i kaplicą, Zamek średni, czyli dawną rezydencję Wielkiego Mistrza oraz Zamek Niski i fortyfikacje zewnętrzne. To prawdziwa gratka dla miłośników historii i fanów średniowiecznych bitew.

Białowieski Park Narodowy

Jeżeli kochasz przyrodę i marzysz o odpoczynku w otoczeniu dzikich zwierząt, wybierz się do Białowieskiego Parku Narodowego. Na terenie obecnego parku utworzono w 1921 roku rezerwat, który od 1947 roku stał się jednym z najwspanialszych pomników przyrody w tej części Europy. Park zajmuje powierzchnię 10 517,27 ha, a wokół parku stworzona została strefa ochronna.

dziedzictwo kulturowe - żubr
Żubr w Białowieskim Parku Narodowym

 

Białowieski Park Narodowy to najlepiej zachowany fragment Puszczy Białowieskiej, czyli ostatniego na niżu Europy lasu naturalnego. Charakteryzuje się ogromną różnorodnością biologiczną, a jego najbardziej znaną wizytówką są żubry. To właśnie tutaj rozpoczęto proces restytucji tego największego ssaka lądowego Europy, czyli przywracania go naturze. Dziś w Polskiej części Parku żyje najliczniejsza populacja żubra na świecie, która liczy ok. 500 osobników. Jeśli wybierzesz się do Białowieży, być może będziesz mógł na własne oczy podziwiać te majestatyczne zwierzęta i zachwycać się pięknem polskiej przyrody.

Stare Miasto w Krakowie

Materialne dziedzictwo kulturowe w Krakowie możesz spotkać niemal na każdym kroku. Prym wiedzie jednak Stare Miasto, które zostało wpisane jako jeden z pierwszych 12 obiektów na świecie na listę UNESCO już w 1978 roku. Obszar ten obejmuje Stare Miasto w obrębie dawnych murów warownych, Wzgórze Wawelskie oraz dzielnicę Kazimierz i Stradom.

Dziedzictwo kulturowe - Wawel
Widok na Wzgórze Wawelskie w Krakowie

 

Pod koniec X wieku Kraków został włączony do państwa polskiej dynastii Piastów, a niedługo po powstaniu biskupstwa przeniesiono tu stolicę Polski. Do najważniejszych budowli w obrębie Starego Miasta należą m.in. Rynek Główny, Kościół Mariacki, Sukiennice oraz pas zieleni wokół Rynku, nazwany Plantami, w miejscu dawnej fosy. Zachowany został też fragment dawnej fortyfikacji wraz z Barbakanem, Bramą Floriańska, gdzie zaczynała się Droga Królewska, którą władcy udawali się na Wzgórze Wawelskie. By zobaczyć wszystkie ważne miejsca, będziesz potrzebował przynajmniej kilku dni – warto wybrać Kraków na wakacyjny wyjazd i urlop z rodziną.

Kopalnia Soli w Wieliczce

Niedaleko Krakowa znajduje się wyjątkowe i urokliwe miejsce, czyli zabytkowa Kopalnia Soli w Wieliczce. Dziś stanowi przede wszystkim unikatowe muzeum i jest pamiątką dawnych czasów, gdy wydobywano tu sól i transportowano ją po całej Europie. Kopalnia „Wieliczka” liczy aż 9 poziomów. Cechuje ją specyficzny mikroklimat, czyli duża wilgotność i wysoka zawartość w chłodnym powietrzu chlorku sodu, potasu, magnezu i wapnia.

Dziedzictwo kulturowe - Kopalnia Wieliczka
Podziemia Kopalni Soli „Wieliczka”

 

W komorze na głębokości 135 metrów prowadzi się turnusy rehabilitacyjne, przeznaczone zwłaszcza dla osób ze schorzeniami górnych dróg oddechowych. Dla odwiedzających przygotowano specjalną Trasę Turystyczną – podczas wizyty w Kopalni możesz zobaczyć m.in. barokową kaplicę św. Antoniego, kaplicę św. Kingi oraz liczne komory, w których pozostały ślady robót górniczych, dawne maszyny i niezwykłe twory geologiczne, które z pewnością zachwycą małych i dorosłych podróżników.

Dziedzictwo kulturowe – miejsca, które trzeba zobaczyć

Dziedzictwo kulturowe to pamiątki, nośniki tradycji i zwyczaje, które pomagają ludziom kształtować swoją tożsamość. To także fragmenty miast, budynki i pamiątki archeologiczne, które uczą nas historii i pokazują, jak zmieniały się różne miejsca na przestrzeni wieków. Warto zwiedzić je przy okazji wakacyjnych wyjazdów lub weekendowych wycieczek. To najlepsza okazja, by w ciekawy sposób poznać historię swojego kraju lub lokalnej społeczności i przekonać się, jak ciekawą i fascynującą dziedziną może być nasza historia!

Bibliografia:

  1. Dziedzictwo kulturowe, https://www.unesco.pl/kultura/dziedzictwo-kulturowe/
  2. Dziedzictwo kulturowe, https://mfiles.pl/pl/index.php/Dziedzictwo_kulturowe
  3. Dziedzictwo kulturowe (kulturalne), http://studiakrajobrazowe.amu.edu.pl/wp-content/uploads/2017/10/dziedzictwo-kulturowe.pdf
  4. Czym jest i skąd się wzięło niematerialne dziedzictwo kulturowe?, https://samorzad.nid.pl/baza_wiedzy/czym-jest-i-skad-sie-wzielo-niematerialne-dziedzictwo-kulturowe/
  5. Zamek w Malborku, https://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_w_Malborku
  6. Białowieski Park Narodowy, https://bpn.com.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=104&Itemid=178
  7. Stare Miasto w Krakowie, https://www.polska.travel/pl/poznaj-atrakcje-i-zabytki/dziedzictwo-unesco/stare-miasto-w-krakowie
  8. Kopalnia Soli Wieliczka, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kopalnia_Soli_%E2%80%9EWieliczka%E2%80%9D

Najnowsze artykuły

  • Czy warto odwiedzić Kopalnię Soli po raz drugi?

    Dla zwiedzających

    Kopalnię Soli „Wieliczka” warto odwiedzić więcej niż raz. Jej podziemia obejmują ponad 245 kilometrów chodników i tysiące komór, z których turyści poznają jedynie niewielką część. Podczas kolejnej wizyty możesz wybrać zupełnie inną formę zwiedzania: aktywną Trasę Górniczą, rodzinną wyprawę Śladami Legend albo pełen duchowych przeżyć Szlak Pielgrzymkowy. Powrót do Wieliczki to także okazja, by odpocząć w Tężni Solankowej, skorzystać z leczniczego mikroklimatu Uzdrowiska, wziąć udział w wydarzeniu specjalnym lub spędzić noc w niezwykłym otoczeniu. Ten żywy, stale rozwijający się zabytek za każdym razem pokazuje inne oblicze. Wróć pod ziemię i wybierz trasę, której jeszcze nie znasz.

  • Trzy dni w głębi ziemi? Zaplanuj 3-dniowy wyjazd do Kopalni Soli!

    Dla zwiedzających

    Zaplanuj trzy niezwykłe dni w Kopalni Soli „Wieliczka”! Pierwszego dnia odkryj najpiękniejsze zakątki Trasy Turystycznej – solne komory, podziemne jeziora oraz zachwycającą Kaplicę św. Kingi. Drugiego zamień się w adepta górniczego fachu i podejmij podziemne wyzwania na surowej, pełnej emocji Trasie Górniczej. Trzeci dzień przeznacz na regenerację w Tężni Solankowej lub wyjątkowym mikroklimacie Uzdrowiska. Pobyt możesz uzupełnić noclegiem, nawet w podziemnej komorze, oraz tradycyjnym posiłkiem w Karczmie Górniczej. To gotowy pomysł na trzydniową wycieczkę, która łączy historię, przygodę, relaks i zdrowie – aż 135 metrów pod ziemią.

  • Informacja o zamknięciu Tężni Solankowej

    Dla zwiedzających

    Uprzejmie informujemy, że od wtorku 6 października tężnia solankowa będzie nieczynna. Przerwa techniczna potrwa do wiosny.
    O wszelkich zmianach będziemy informować na stronach internetowych kopalni oraz w mediach społecznościowych.

    Na zdjęciu widać pomost na tężni solankowej. Drewniana zabudowa z zadaszeniem, nieco dalej wieża widokowa.
  • Gdzie zabrać dzieci na weekend?

    Dla zwiedzających

    Zastanawiasz się, gdzie zabrać dzieci na weekend? Kopalnia Soli „Wieliczka” zaprasza całe rodziny do niezwykłego świata ukrytego 135 metrów pod ziemią. Możecie wybrać widowiskową Trasę Turystyczną z Kaplicą św. Kingi i solankowymi jeziorami, pełną baśni oraz zagadek wyprawę Śladami Legend albo aktywną Trasę Górniczą dla dzieci od 10. roku życia. Podziemna wycieczka łączy zabawę, ruch i naukę, pozwalając najmłodszym poznawać historię poprzez prawdziwą przygodę. Rodzinny pobyt warto uzupełnić posiłkiem lub wyjątkowym noclegiem w kopalni. Sprawdź dostępne trasy, załóżcie wygodne buty i przygotujcie się na weekend pełen odkryć, który dzieci będą wspominać przez lata.

  • IRONMAN 70.3 KRAKÓW 2 sierpnia 2026

    Dla zwiedzających

    W niedzielę 2 sierpnia 2026 roku w Krakowie odbędą się zawody IM 70.3, które wprowadzą znaczące zmiany w organizacji ruchu drogowego w naszym mieście, Wieliczce. Informujemy wszystkich mieszkańców, turystów oraz gości planujących wizytę w Kopalni Soli Wieliczka o koniecznych utrudnieniach komunikacyjnych związanych z tym wydarzeniem sportowym.

  • Czy w Kopalni Soli jest zimno?

    Dla zwiedzających

    Czy w Kopalni Soli „Wieliczka” jest zimno? Sprawdź, jaka temperatura panuje na Trasie Turystycznej i Trasie Górniczej, jak działa stabilny mikroklimat pod ziemią oraz jak ubrać się na zwiedzanie. Dowiedz się, dlaczego latem kopalnia daje wrażenie naturalnej klimatyzacji, zimą wydaje się przyjemnie ciepła i jakie ubranie najlepiej sprawdzi się podczas 2-3 godzin pod ziemią.

    Kobieta i mężczyzna stoją w szatni i prezentują szare kombinezony ochronne przeznaczone dla zwiedzających. Kobieta ma założony kombinezon, a mężczyzna trzyma drugi egzemplarz, pokazując jego wygląd i rozmiar.

Zadbaj o zdrowie

  • Sól Epsom – zastosowanie i właściwości zdrowotne gorzkiej soli

    Dla zwiedzających

    Sól Epsom (inaczej sól gorzka) to produkt znany tak naprawdę niewielu osobom – a szkoda, bo sól tego rodzaju, którą nabyć nietrudno, może mieć korzystny wpływ na zdrowie. Warto mieć ją w domu z powodu bardzo licznych zalet. Czemu jednak zawdzięcza takie właściwości i czym naprawdę jest sól gorzka?

  • Alergia u dzieci – objawy, które powinny Cię zaniepokoić

    Dla kuracjuszy

    Problemem, którego częstość występowania systematycznie narasta, jest alergia u dzieci. Objawy tego schorzenia mogą być uciążliwe. U dzieci spotykane są różne postacie alergii – jedną z nich jest alergia wziewna, którą leczyć można z pomocą farmaceutyków oraz… podczas specjalistycznego turnusu rehabilitacyjnego.

  • Co to jest kinezyterapia, na czym polega i jakie mogą być jej efekty?

    Dla kuracjuszy

    Co to jest kinezyterapia? To pytanie zadaje sobie coraz więcej osób. To forma fizjoterapii, która wykorzystuje lecznicze działanie ruchu. Stosowana jest zarówno u pacjentów po różnych urazach, jak i u chorych na schorzenia neurologiczne czy cierpiących na choroby układu oddechowego. Podstawowym celem kinezyterapii jest doprowadzenie do maksymalnej sprawności pacjenta. Specyficzne ćwiczenia mogą jednak wywierać wiele innych korzystnych działań.

Wycieczka na dziś