Gdy dziecko z trudem przyswaja nowe informacje, często jest rozdrażnione lub nadmiernie pobudzone, rodzice próbują znaleźć przyczynę tego stanu. Dość często okazuje się, że powodem problemów są zaburzenia integracji sensorycznej. Objawy SI – jak skutecznie pracować z dzieckiem z zaburzeniami integracji sensorycznej?
Przejdź do akapitów:
Zaburzenia SI u dzieci – czy jest się czego obawiać?
Integracja sensoryczna to złożony proces, który zachodzi od urodzenia do ok. 7. roku życia. Bywa, że niekiedy trudno jest określić, co odpowiada za upośledzenie prawidłowego odbioru bodźców, które pochodzą z narządów zmysłu. Zaburzenia SI u dzieci mogą skutkować niewłaściwym przetwarzaniem tych bodźców, co przyczynia się do trudności w nauce, problemów z nawiązywaniem kontaktów z rówieśnikami lub wzmożonej aktywności psychoruchowej.
Kluczową kwestią jest jak najszybsze rozpoznanie, że naszego dziecka dotyczą zaburzenia integracji sensorycznej. Objawy są zwykle rozpoznawane u dzieci z autyzmem lub porażeniem mózgowym, jednak SI dotyka także innych dzieci, w różnym stopniu. Nieleczone SI w wieku dziecięcym przechodzi w zaburzenia integracji sensorycznej u dorosłych, które mogą powodować trudności w pracy i budowaniu relacji rodzinnych.
Przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej
Co powoduje zaburzenia SI? Zaburzenia integracji sensorycznej powodowane są niedojrzałością pierwotnych systemów zmysłowych – układu czuciowego i przedsionkowego. Zaburzenia SI mogą wynikać z braku lub niedoboru bodźców zmysłowych w pierwszych latach życia dziecka. Przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej to także następstwo uszkodzeń w obrębie ośrodkowego układu nerwowego.
Częstymi przyczynami zaburzeń integracji sensorycznej są predyspozycje genetyczne lub dziedziczne, czynniki prenatalne, takie jak substancje chemiczne, lekarstwa, picie alkoholu, palenie papierosów lub używanie narkotyków przez matkę. Gdy podejrzewamy zaburzenia SI, objawy mogą być związane z wystąpieniem okoliczności pourodzeniowych, np. zanieczyszczeniem środowiska, nadmierną stymulacją, długą hospitalizacją lub pobytem niemowlęcia w domu dziecka.
Zaburzenia SI – objawy
Bywa, że rozpoznanie dysfunkcji u dziecka odbywa się bardzo późno, gdyż trudno jednoznacznie stwierdzić, czy nasz maluch potrzebuje dodatkowej pomocy ze strony specjalisty. Gdy występują zaburzenia SI, objawy to problemy z przyjmowaniem pokarmów, zwiększona wrażliwość na dotyk, mniejsza sprawność ruchowa i gorsza koordynacja, a nawet unikanie aktywności fizycznej.
W starszym wieku mogą to być dysgrafia, dysleksja, problemy społeczne, utrudnione kontakty z rówieśnikami. Dziecko może być apatyczne, lub odwrotnie – pobudzone, wręcz agresywne, przejawiać niespodziewane ataki złości lub strachu.
Zaburzenia integracji sensorycznej – jak sobie radzić?
W przypadku podejrzenia problemów SI, zaburzenia mogą być prawie niezauważalne, dlatego warto swoje wątpliwości konsultować z terapeutą. Bywa, że dzieci są bardzo wrażliwe na docierające do nich bodźce lub nad wyraz spokojne, trudno zachęcić je do zabawy lub interakcji. Psycholog pomoże w określeniu, czy mamy do czynienia z określonymi cechami charakteru malucha, czy może konieczna jest terapia wspomagająca.
Ogromną pomocą dla malucha, która w doskonały sposób wpływa na rozwój zmysłów, jest właściwa stymulacja w domu. Jednym z pomysłów na mądrą zabawę z maluszkiem są zajęcia sensoryczne, o których możesz przeczytać w naszym artykule. W harmonijnym wzroście dziecka ważną rolę odgrywa kontakt z przyrodą – spacery w lesie, parku lub wspólne wyprawy nad jezioro uspokajają, a jednocześnie pozwalają spokojnie poznawać otaczająca rzeczywistość.
Ciekawym pomysłem na wspólny czas z dzieckiem jest wizyta w wielickim uzdrowisku. Pobyt ponad 100 metrów pod powierzchnią ziemi, w specyficznym mikroklimacie działa kojąco na zmysły, pozwala wyciszyć się i uspokoić. Stonowane światło i cisza pomagają w pełnej relaksacji i stwarzają idealne warunki do doświadczania tego, co znajduje się wokół nas. Pobyt w uzdrowisku może być pomocny również dla dorosłych, których dotyczą zaburzenia integracji sensorycznej.
Bibliografia:
- Marta Wiśniewska, Jakie wczesne objawy sugerują występowanie zaburzeń integracji sensorycznej u dziecka? W jakim wieku pojawiają się pierwsze objawy?, https://www.mp.pl/pytania/pediatria/chapter/B25.QA.15.133.1.
- Przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej, http://ppp.poradnialubartow.pl/wp-content/uploads/2016/01/Przyczyny-zaburze%C5%84-integracji-sensorycznej.pdf
