Gdy zmarł jej mąż, wstąpiła na stałe do zakonu. Niezwykle wrażliwa na krzywdy ludzi, pod koniec XX wieku została kanonizowana przez Papieża-Polaka. Św. Kinga, patronka górników, dokonała jednak jeszcze czegoś – właśnie z powodu pewnego „cudu” w wielickich podziemiach znalazła się jej wyjątkowa, solna rzeźba.
Przejdź do akapitów
Sól to materiał wyjątkowo trudny. Z jednej bowiem strony jest ona bardziej miękka i plastyczna niż kamień, z drugiej jednak – w każdej bryle mogą znajdować się niewidoczne spękania: jeden nieostrożny ruch dłuta i podbijaka, by cała praca poszła na marne. Co więcej, to podziemne białe złoto okazuje się wrażliwe na wilgoć, a wyługowanych dzieł nie da się już ani uzupełnić, ani odnowić. 101 metrów pod ziemią zachwyca jednak wciąż, mimo upływu czasu, solna św. Kinga. Patronka górników doczekała się swojego przedstawienia w materiale, który – jak głosi legenda – sama na polskie ziemie sprowadziła...
Św. Kinga – życiorys pełen solnych cudów
Czy wiesz kim za życia była św. Kinga? Życiorys świętej jest z jednej strony prosty, z drugiej – niezwykle wyjątkowy. Ta węgierska królewna przyjechała bowiem do Polski na zaproszenie księcia krakowsko-sandomierskiego Bolesława Wstydliwego, który poprosił ją o rękę. Nie byłoby w tej historii niczego dziwnego, gdyby nie niezwykłe wiano świętej Kingi...
Kobieta nie poprosiła bowiem ojca o złoto i kosztowności, ponieważ uważała, że niosą one za sobą tylko ludzkie łzy i zawiść. Ubłagała jednak o inny skarb, który pragnęła wręczyć swojej nowej ojczyźnie – sól. Otrzymała więc w wianie najbogatszą kopalnię na Węgrzech. Niestety, była ona jednak zbyt od Polski oddalona. Co zrobiła Kinga? Legenda głosi, że wyjeżdżając z ojczyzny wrzuciła do kopalnianego szybu zaręczynowy pierścionek. Po przyjeździe do Krakowa zabrała się za poszukiwanie soli na polskich ziemiach.
Królewna kazała górnikom kopać, aż w pewnym momencie natrafili oni na pierwszą bryłę soli, w której znajdował się... wrzucony wcześniej do siedmiogrodzkiej kopalni zaręczynowy pierścień. Ujrzawszy go Kinga podziękowała Bogu – i tak właśnie w Polsce zaczęły powstawać pierwsze kopalnie soli.
Solna św. Kinga – patronka górników. Tajemnica podziemnej rzeźby
Nic zatem dziwnego, że sercem wielickiej kopalni soli szybko stała się kaplica nazwana imieniem św. Kingi. Ta największa i najokazalsza w wystroju podziemna kaplica powstała w drugiej połowie XIX wieku w olbrzymiej bryle soli zielonej. Najważniejsze rzeźby i detale architektoniczne powstawały przez blisko 70 lat. Nawet pieczołowicie wykonana posadzka została w całości wykuta w soli.
Najstarszym obiektem architektonicznym jest ołtarz główny. Józef Markowski ukończył go w 1898 roku. Pierwotnie przyozdabiał go namalowany przez Ferdynanda Olesińskiego, ucznia samego Jana Matejki, obraz olejny, który przedstawiał św. Kingę oraz górnika, wręczającego jej wydobyty z soli pierścień. Jednakże w roku 1914 obraz został zastąpiony wykutą przez Józefa Markowskiego w soli spiżowej figurą św. Kingi.
Rozproszone światło, którego źródłem jest zawieszony na wysokości 12 metrów solny żyrandol, a także umieszczone za rzeźbą kryształy minerału soli kamiennej, halitu, sprawiają, że rzeźba jest naprawdę niezwykła – zarówno ze względu na surowiec, z którego została wykonana, jak i przez wzgląd na doskonałą ekspozycję.
Jak wygląda solna św. Kinga – patronka górników? Rzeźba jest naprawdę monumentalna (liczy 185 cm wysokości i 67 cm szerokości!), co kontrastuje ze skromnym ubiorem świętej przedstawionej w prostym habicie przewiązanym w pasie różańcem. Postać ma na sobie krótki płaszcz, zasłaniające czoło, policzki i szyję nakrycie głowy oraz opadający na ramiona welon. Chociaż rysy twarzy są już słabo widoczne, trudno oderwać wzrok od tego przykuwającego uwagę dzieła.
Rzeźbę św. Kingi możesz zobaczyć, odbywając wirtualny spacer. Przyglądaj się uważnie szklanej gablocie, schodząc po schodach.
Solne rzeźby nie tylko świętej Kingi – co jeszcze znajdziemy w wielickich podziemiach?
Św. Kinga, patronka górników, to niejedyna święta, która doczekała się swojego solnego przedstawienia. Obok niej, w kaplicy umieszczono także figury św. Józefa (patrona cieśli) oraz św. Klemensa (starożytnego patrona górników). Pielgrzymi z całego świata przyjeżdżają do wielickiej kopalni soli, by zobaczyć także jedyny na świecie solny pomnik Jana Pawła II. Nie bez powodu znalazł się on właśnie w kaplicy św. Kingi – to właśnie Papież-Polak dokonał kanonizacji królewny, której relikwie spoczęły w ołtarzu głównym podziemnej kaplicy. W stole liturgicznym po latach umieszczono także relikwie św. Jana Pawła II .
Podziemne sanktuarium górniczej patronki to jednak nie jedyny, choć z pewnością najbardziej rozpoznawalny punkt na Trasie Turystycznej. Liczący ponad 3 km długości, pełen krętych korytarzy szlak prowadzi przez najcenniejszą część wielickich podziemi.
Jeśli chcesz zobaczyć najpiękniejsze solne dzieła sztuki, posłuchać niesamowitych opowieści i legend, na własne oczy zobaczyć podziemne jeziora i dawne górnicze urządzenia, Trasa Turystyczna czeka na Ciebie. Zwiedzanie odbywa się z zachowaniem wszelkich środków bezpieczeństwa sanitarnego. Czas odkryć historie z wnętrza ziemi!
