Rezerwaty przyrody w Małopolsce – miejsca, które warto znać

Małopolska – historyczne serce Polski z Krakowem – niegdysiejszą stolicą, siedzibą królów i władców. Turystów z kraju i ze świata przyciągają tu nie tylko atrakcje turystyczne, ale i piękno dziewiczej natury. Góry, parki narodowe, uzdrowiska i w końcu – rezerwaty przyrody. W Małopolsce jest ich niemało, zobacz, które z nich są warte zobaczenia.

Przejdź do akapitów:

• Rezerwaty przyrody w Małopolsce i nie tylko
• Raj dla poszukiwaczy skarbów – Wąwóz Homole
• Kręty potok i leśny wąwóz – Dolina Kluczwody
• Miejsce, w którym znajdziesz ślady neandertalczyka i Janosika – Przełom Białki pod Krempachami
• Inne rezerwaty przyrody w Małopolsce
• Rezerwat przyrody pod powierzchnią ziemi? Groty Kryształowe w Kopalni Soli „Wieliczka”

Rezerwaty przyrody w Małopolsce i nie tylko

Pewnie nie raz podczas spaceru poza miastem natknąłeś bądź natknęłaś się na tablicę z napisem „rezerwat przyrody”. Polskie rezerwaty przyrody są wyjątkowo liczne, w kraju jest ich aż 1481, a w samej Małopolsce – 85. Rezerwat przyrody to obszar o powierzchni mniejszej niż park narodowy, ale stworzony w tym samym celu – by chronić pierwotne, naturalne lub nieznacznie zmienione ekosystemy.

Aby obszar uznać za rezerwat przyrody, musi się w nim znajdować przyroda lub konkretny jej składnik poddany ścisłej ochronie. Może to być rzadki gatunek rośliny bądź grzyba, zamieszkujące go zwierzę, a także przyroda nieożywiona – jaskinia bądź wyjątkowa na skalę regionu forma naskalna. Rezerwaty przyrody chronią również tereny, które mają wysokie znaczenie historyczne, kulturowe oraz posiadają wyjątkowe walory krajobrazowe. Poznaj najciekawsze z nich!

Raj dla poszukiwaczy skarbów – Wąwóz Homole

Jeśli szukasz urokliwej trasy spacerowej, wybierz rezerwat przyrody. Małopolska ma ich niemało. Tutejsze rezerwaty przyrody, ze względu na swój górzysty teren, cieszą się atrakcyjnymi widokami. Jednym z piękniejszych rezerwatów Pienin jest Wąwóz Homole. Płynąca przez dolinę rzeka Kamionka tworzy głęboki wąwóz ze stromymi ścianami oraz głazami kształtującymi fantazyjny krajobraz.

Od wieków miejsce to znane było poszukiwaczom złota, którzy penetrowali tamtejsze skały w poszukiwaniu cennego surowca. W jednej ze skał odkryto nawet szyby górnicze, które zostawili po sobie eksploratorzy.

Kręty potok i leśny wąwóz – Dolina Kluczwody

Region Małopolski bogaty jest w rezerwaty przyrody. Kraków, oprócz historycznych zabytków może poszczycić się także wartymi odwiedzenia rezerwatami. Jednym z najciekawszych jest Rezerwat Dolina Kluczwody, który znajduje się zaledwie 20 km od małopolskiej stolicy. Doliną Kluczwody płynie rzeka Kluczwoda, która, jak sama nazwa wskazuje, kluczy po dolinie i wpada w kolejne zakręty. Jej najcenniejszy przyrodniczo fragment to wąwóz, w którym można natknąć się na objęte ochroną grądy i naskalne zbiorowiska kserotermiczne. Atrakcją rezerwatu jest także Zamkowa Skała, na którą można się wspiąć, by podziwiać widoki.

Miejsce, w którym znajdziesz ślady neandertalczyka i Janosika – Przełom Białki pod Krempachami

Przełom Białki pod Krempachami to rezerwat znajdujący się na zachodnim krańcu Pienin Spiskich, z którego rozlewają się piękne widoki na Gorce, Pieniny i Tatry. Oprócz tego, sceneria rezerwatu może niejednemu skojarzyć się z ekranowym Janosikiem, ponieważ to tutaj kręcony był film z 1974 roku o kultowym zbójniku.

Oprócz tego w rezerwacie można natrafić na ślady naszych praprzodków – według badań ziemie te zamieszkiwali neandertalczycy. W Jaskini Obłazowej znaleziono nawet liczący sobie 30 tysięcy lat bumerang wykonany z ciosu mamuta.

Inne rezerwaty przyrody w Małopolsce

W Małopolsce nie brakuje miejsc, w których można odpocząć na łonie natury i zachwycać się roślinnością. Wiele z nich to atrakcje turystyczne. Przykładem jest Lasek Wolski, czyli część Lasów Miejskich Krakowa. Znajdują się tam polany wypoczynkowe i ścieżki spacerowe, więc to idealne miejsce do odpoczynku.

W Małopolsce możesz odwiedzić niejeden rezerwat. W Ojcowie znajduje się siedziba Ojcowskiego Parku Narodowego, który został utworzony w 1956 roku. Jest położony na obszarze czterech gmin. Na jego terenie znajdują się różnorodne zabytki, na przykład zamek Pieskowa Skała czy kaplica „Na Wodzie”. To świetne miejsce na jednodniową wycieczkę!

To jeszcze nie wszystkie warte uwagi miejsca w Małopolsce. Oprócz wspomnianych wcześniej rezerwatów przyrody istnieje więcej urokliwych miejsc w dolnej części Polski to:

• Rezerwat Biała Woda – został utworzony w 1963 roku. Składa się z czterech położonych blisko siebie fragmentów, które oddzielają pastwiska i pola uprawne. Znajdują się w nim liczne skały wapienne i naskalne rośliny wapieniolubne.
• Rezerwat Skamieniałe Miasto – utworzony w 1974. Rośnie w nim wiele chronionych roślin, na przykład storczyk plamisty, gnieźnik leśny czy podrzeń żebrowiec. W skałach znajduje się mnóstwo małych jaskiń.
• Rezerwat Pazurek – został utworzony w 2008 roku. Jest rezerwatem przyrody nieożywionej. Powstał, by chronić naturalne zbiorowiska roślinne. Znajduje się tam grupa skał – Zubowe Skały.

Rezerwat przyrody pod powierzchnią ziemi? Groty Kryształowe w Kopalni Soli „Wieliczka”

Rezerwaty przyrody w Małopolsce mogą poszczycić się rzadką naturą oraz ciekawymi punktami widokowymi. Nieliczne z nich jednak mają do zaoferowania piękno natury, która kształtuje się pod ziemią. Jednym z takich miejsc są Groty Kryształowe, rezerwat przyrody nieożywionej znajdujący się na terenie Kopalni Soli „Wieliczka”.

Czym są groty kryształowe? To unikatowe wyrobiska wypełnione połyskującymi kryształami minerału soli kamiennej, czyli halitu. Minerał ten ulega krystalizacji, jednak tak wielkie i piękne kryształy jak te z wielickiej kopalni to ogromna rzadkość. Taki skarb ukryty jest na głębokości 70–114 metrów. Choć widok ten nie jest dostępny dla zwiedzających, „Wieliczka” ma do odkrycia inne zapierające dech w piersi podziemne widoki. Przepiękne i tajemnicze komory, solne kaplice i solankowe jeziora zobaczyć można na własne oczy, wybierając najczęściej uczęszczaną Trasę Turystyczną. Podczas przechadzania się labiryntami będziesz podziwiać wyjątkowe widoki, a dodatkowo dowiesz się więcej na temat dawnych metod i narzędzi wykorzystywanych do wydobywania i transportu soli.

Jeśli chcesz przeżyć ciekawą przygodę i jednocześnie poznać podziemny świat Wieliczki, zdecyduj się na Trasę Górniczą. Podczas wycieczki będziesz odkrywać tajemnicze komory i zmagać się z wyzwaniami takimi jak poszukiwanie soli czy badanie atmosfery kopalnianej. Po wycieczce wybierzesz się na spacer po Tężni Solankowej, żeby pooddychać powietrzem wzbogaconym solną mgiełką.

 

Źródła:

https://epodreczniki.pl/a/formy-ochrony-przyrody-w-polsce/DPjHm6d1y

https://www.malopolska.pl/publikacje/srodowisko-i-geologia/malopolska-parki-narodowe-i-krajobrazowe-rezerwaty-przyrody

https://www.kopalnia.pl/kopalnia-wiedzy/groty-krysztalowe-w-kopalni-soli-wieliczka-mvfw

FAQ

Czego nie wolno robić w rezerwacie przyrody?

Przed wizytą w rezerwacie warto zapoznać się z ustawą o ochronie przyrody, która wskazuje na zabronione zachowania. Dotyczą one między innymi chwytania lub zabijania dziko żyjących zwierząt, zbierania oraz niszczenia jaj, zbierania poroży, niszczenia nor i innych schronień. Niedopuszczalne jest pozyskiwane oraz umyślne uszkadzanie grzybów i roślin. W rezerwacie przyrody nie można palić ognisk i wyrobów tytoniowych. Nie należy pozyskiwać skał, torfu oraz skamieniałości. Istnieje zakaz stosowania chemicznych i biologicznych środków ochrony roślin i nawozów. Jest również zakaz ruchu pieszego, rowerowego, konnego i narciarskiego, z wyjątkiem miejsc wyznaczonych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zakaz dotyczy umieszczania tablic, ogłoszeń reklamowych i innych znaków. Odwiedzający rezerwat nie mogą zakłócać ciszy i biwakować w miejscach do tego nieprzeznaczonych.

Czy do rezerwatu można wejść z psem?

Ustawa o ochronie przyrody jasno wskazuje, że na terenie rezerwatów panuje zakaz wprowadzania psów. Wyjątkiem są psy asystujące w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Należą do nich wyszkolone zwierzęta, przede wszystkim przewodnicy osoby niewidomej lub niedowidzącej. Wyjątek dotyczy też psów będących asystentem osób z niepełnosprawnością ruchową, ułatwiających tym osobom aktywne uczestnictwo w życiu społecznym.

Kiedy otwarte są rezerwaty przyrody?

Kiedy chcesz udać się do rezerwatu przyrody, musisz sprawdzić, czy jest otwarty. Zdarza się, że obszar zostaje całkowicie zamknięty, na przykład ze względu na stwierdzenie występującego tam wirusa ptasiej grypy. Pamiętaj też, że w rezerwatach są wyznaczone miejsca do ruchu. Ich określeniem zajmuje się regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Ile rezerwatów przyrody jest w Małopolsce?

W Małopolsce znajduje się 85 rezerwatów przyrody. Należą do nich między innymi: Wąwóz Homole, Dolina Kluczwody, Przełom Białki pod Krempachami, Bukowica, Cieszynianka, Biała Góra, Kozie Kąty, Michałowiec, Panieńska Góra, Zamczysko nad Rabą czy Śnieżnica.