Rodzice, planując czas wolny swoim pociechom, coraz chętniej stawiają na kreatywne zabawy dla dzieci w domu. Spędzanie czasu w ten sposób nie tylko wzmacnia więzi rodzinne, ale też rozwija pomysłowość dzieci i rozbudza w nich ciekawość świata. A wszystko to oczywiście w ramach dobrej zabawy.
Przejdź do akapitów:
W tym artykule rodzice znajdą pomysł na zajęcia edukacyjne dla dzieci związane z edukacją geograficzną. Pierwsza część zajęć dotyczy zastosowania oraz wydobywania trzech ważnych minerałów – soli, złota i węgla, druga – koncentruje się wokół rozmowy na temat pracy górników. Uzupełnieniem domowej lekcji może być wycieczka do Kopalni Soli „Wieliczka”.
Do artykułu dołączony został konspekt, który wykorzystać mogą również nauczyciele w trakcie lekcji w szkole lub zajęć świetlicowych.
Podziemne skarby – rozmowa na temat zastosowania soli, węgla i złota
Zajęcia rozpoczynamy od pokazania dzieciom bryłki soli, węgla oraz złota (np. złotej obrączki) i prosimy o przygotowanie piktogramów przedstawiających te minerały. Po wykonaniu zadania plastycznego inicjujemy burzę mózgów, której celem będzie zebranie informacji na temat wykorzystania każdego z tych surowców. Jeśli dzieci pominą jakieś istotne zastosowanie któregoś z nich, należy uzupełnić te wiadomości.
Następnie opowiadamy, że pomimo różnych zastosowań, właściwości oraz wyglądu wszystkie te minerały mają ze sobą coś wspólnego – wszystkie z nich są w pewnym sensie złotem. Wyjaśniamy, dlaczego węgiel nazywa się czarnym złotem, zaś sól uważana była dawniej za białe złoto. Drugą wspólną cechą jest to, że wszystkie wydobywa się spod ziemi.
Górnictwo w Polsce
Zanim przystąpimy do omówienia poszczególnych rodzajów kopalń w Polsce, warto wprowadzić proste rozróżnienie na kopalnie głębinowe i odkrywkowe. Wyjaśniamy, na czym polega różnica między nimi. Oczywiście informacje te powinny być dostosowane do wieku dzieci – najmłodszym wystarczy proste wyjaśnienie, że zależy to od głębokości zalegania surowców. Dla starszych uczniów pokusić możemy się o bardziej naukowe wyjaśnienie wraz z krótkim opisem funkcjonowania takich kopalń.
Informujemy dzieci, że kopalnie minerałów, o których mówiliśmy, istnieją w Polsce. Przechodzimy zatem do ćwiczenia, którego celem będzie wskazanie na mapie najważniejszych polskich kopalń. Starszym uczniom lub takim, którzy są bardzo zainteresowani geografią, możemy opowiedzieć również o wydobyciu tych surowców poza granicami Polski (pomocne będą informacje zamieszczone na stronie Kopalni Soli „Wieliczka”).
Miejsca, w których wydobywa się w Polsce sól, złoto i węgiel, warto przekazać w niekonwencjonalny sposób, np. przygotowując zagadki geograficzne dla dzieci. Nazwy najsłynniejszych kopalń można zapisać szyfrem lub przygotować wykreślankę (w Internecie można znaleźć narzędzia pomocne do jej stworzenia). Kiedy już nasi mali odkrywcy rozszyfrują nazwy, ich zadaniem będzie zlokalizowanie kopalń na mapie oraz przyklejenie w odpowiednie miejsca przygotowanych wcześniej piktogramów.
W ramach podsumowania tej części zajęć zaproponujmy dzieciom rozwiązanie krzyżówki (jej hasło powinno nawiązywać do następnej fazy lekcji). Przykładowa krzyżówka znajduje się w dołączonym konspekcie. Takie zadanie utrwali zdobytą wiedzę i sprawi, że nauka geografii dla dzieci stanie się przyjemnością.
Jak wygląda praca górnika?
Dzieci wiedzą już, że w ziemi znajduje się wiele skarbów, których człowiek potrzebuje. Wydobyciem ich zajmują się górnicy. To właśnie im poświęcona będzie druga część domowych zajęć. W ramach wprowadzenia możemy odtworzyć krótki filmik wyjaśniający jak wygląda praca w kopalni (wiele filmów o tej tematyce znajduje się w popularnym serwisie wideo). Będzie to punkt wyjścia do pogłębionej rozmowy na jej temat – na czym dokładnie polega, czy jest niebezpieczna, jakie umiejętności powinna posiadać osoba, która chciałaby wykonywać taki zawód. Należy zachęcać dzieci do swobodnego wypowiadania się na ten temat.
Oczywiście najlepszym sposobem na przekonanie się, jak ta praca wygląda, jest spotkanie z prawdziwymi górnikami w kopalni.
Zwiedzanie Kopalni Soli „Wieliczka”
By przedłużyć przygodę z odkrywaniem skarbów podziemnego świata, warto zaplanować wycieczkę do wielickiej kopalni soli (musimy jedynie pamiętać o konieczności wcześniejszej rezerwacji). Taka wyprawa uzupełni zdobytą w trakcie domowych zajęć wiedzę i rozbudzi w dzieciach chęć dalszego poznawania tajemnic świata.
W trakcie zwiedzania kopalni mali odkrywcy będą mogli przekonać się, jak wyglądała praca górnika, poznają również sposoby wydobywania soli. Podczas odwiedzin w wielickich podziemiach dzieciom towarzyszyć będzie wesoły skrzat – Soliludek, który przygotuje różne zabawy i quizy, oraz tajemniczy dobry duch kopalni – Skarbnik, który opowie o legendach i historiach związanych z tym miejscem. Taka wycieczka na pewno na długo zapadnie w pamięć naszym pociechom.
Materiały dla nauczycieli
Konspekt do tej lekcji dostępny jest tutaj.
