Cechownia, czyli szatnia górnicza – ciekawostki z życia górników

Kategoria: Dla zwiedzających

Dodano:

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Przed szychtą i po szychcie. Chociaż wydaje się, że to pod ziemią znajduje się serce kopalni, dla górników okazuje się nim miejsce na powierzchni… To wyjątkowe miejsce spotkań zanim jeszcze zjadą w dół i kiedy wyjadą – jak mówi się w podziemiach – na świat. Czym jest cechownia i jaką funkcję pełni szatnia górnicza? Oto ciekawostki z życia górników, których nie znałeś!

Przejdź do akapitów:

„Przed zjazdem udają się robotnicy do szatni, gdzie zmieniają swoje codzienne ubrania na robocze. Szatnie są to najczęściej wysokie hale, w których wyciągnięte wysoko pod wiązania dachowe wiszą na łańcuszkach ubrania pracowników. Drugie końce łańcuszków biegną do oparć ławek dla rozbierania się, gdzie w specjalnych uchwytach są zamknięte na kłódki. Ze względu na potrzebę wysuszenia częstokroć przemoczonej w kopalni odzieży zakłada się w szatni kaloryfery i stwarza przewiew. Obecnie istnieją tendencje do budowania szatni kasetonowych” – tak wygląda cechownia w opisie Witolda Budryka i Wacława Lesieckiego z połowy ubiegłego wieku. Wyjaśniamy, jak doszło do tego, że szatnia górnicza to szatnia łańcuszkowa i dlaczego nazwano ją mianem „cechownia”.

Czym jest cechownia i jaką funkcję pełni szatnia górnicza?

Według definicji Słownika Języka Polskiego cechownia to hala, w której odbywa się cechowanie towarów i narzędzi. To również miejsce załatwienia spraw służbowych. Cechownia górnicza zachowuje wszystkie te elementy, z tym, że stanowi ona rodzaj poczekalni, w której zbierają się górnicy przed szychtą i po szychcie. Dopiero później zjeżdżają, by zasiąść przez chwilę na podszybiu i przyzwyczaić się do ciemności.

Zanim jednak górnicy rozpoczną pracę, muszą zaopatrzyć się w niezbędny strój oraz narzędzia. Zacznijmy od elementu pierwszego. Dlaczego garderoba wieszana jest tutaj na hakach, a następnie podciągana pod sufit, często na wysokość aż sześciu metrów? Pozwala to na oszczędność miejsca. Można wtedy na dole zorganizować spokojną odprawę przed rozpoczęciem zmiany. To właśnie ze względu na haki i łańcuszki do wieszania górnicza cechownia posiada swoją drugą nazwę: szatnia łańcuszkowa.

Chociaż ta górnicza szatnia znajduje się na powierzchni, stanowi zarówno integralną część kopalni, jak i jej prawdziwe serce. Nie chodzi tylko o funkcjonalny aspekt tego pomieszczenia – to oczywiste, że kopalnia nie mogłaby bez niego działać. Cechownia ma jednak jeszcze inne, znacznie głębsze znaczenie!

Górnicza szatnia

Jakie znaczenie ma cechownia górnicza?

Równie ważne (a może nawet znacznie bardziej!), jak odpowiednie ubranie i narzędzia, jest wzajemne zaufanie górników. To właśnie cechownia górnicza okazuje się tym miejscem, w którym integruje się cały zespół, zacieśniają się więzi, rodzi przyjaźń. Nie bez znaczenia są więc również symbole, które znajdują się w szatni, a także uroczystości, jakie nieraz się w niej odbywają.

Obowiązkowo w cechowni umieszczona zostaje bowiem figurka św. Barbary – patronki górników, którą przyjęli oni m.in. dlatego, że święta męczennica podczas jednej ze swoich ucieczek przed prześladowaniami właśnie u górników postanowiła poszukać schronienia. Jak czytamy w Leksykonie górniczym, a także książce Stanisława Gajdy pt. Górniczy stan w wierzeniach, obrzędach, humorze i pieśniach szatnia łańcuszkowa to również przestrzeń, w której odbywają się obchody barbórkowe. Cechownia okazuje się więc nie tylko miejscem wykonywania czynności służbowych, ale i przestrzenią, która wibruje silną, męską, górniczą energią!

Cechownia - szatnia górnicza

Górnicza szatnia – niejedyne tajemnicze miejsce w kopalni

Chociaż cechownia nie jest dostępna dla zwiedzających w Kopalni Soli „Wieliczka” – znajduje się w budynkach na powierzchni w pobliżu szybu św. Kingi – w wielu miejscach w Polsce ma dziś status zabytków. Czasem połączona była ona, jak w Zagłębiu Dąbrowskim, z górniczą łaźnią, innym razem – miejscem powstawania wyjątkowych betlejemskich szopek, w których sianko zastępował węgiel, żłobek – wagonik górniczy, a drewniane ściany – stalowe łuki obudowy (jak w cechowni kopalni Mysłowice-Wesoła).

To jednak w wielickiej Kopalni Soli możesz nie tylko poznać tajemnice z życia górników, ale i zamienić się w prawdziwego ślepra – adepta podziemnego fachu i wyruszyć w mrok podziemi na niezwykłą przygodę w poszukiwaniu soli. Na Trasie Górniczej wewnątrz solnego labiryntu czekają na Ciebie górnicze zadania: odnalezienie właściwej drogi czy badanie stężenia metanu.

To multisensoryczne doświadczenie rozpoczniesz jak prawdziwy górnik – przywdziewając górniczy strój, dostając odpowiednie narzędzia i poznając na własnej skórze czym jest cechownia – miejsce, od którego wszystko się zaczyna, i w którym wszystko się kończy. Oczywiście w ramach jednej szychty.

Najnowsze artykuły

  • Czy warto odwiedzić Kopalnię Soli po raz drugi?

    Dla zwiedzających

    Kopalnię Soli „Wieliczka” warto odwiedzić więcej niż raz. Jej podziemia obejmują ponad 245 kilometrów chodników i tysiące komór, z których turyści poznają jedynie niewielką część. Podczas kolejnej wizyty możesz wybrać zupełnie inną formę zwiedzania: aktywną Trasę Górniczą, rodzinną wyprawę Śladami Legend albo pełen duchowych przeżyć Szlak Pielgrzymkowy. Powrót do Wieliczki to także okazja, by odpocząć w Tężni Solankowej, skorzystać z leczniczego mikroklimatu Uzdrowiska, wziąć udział w wydarzeniu specjalnym lub spędzić noc w niezwykłym otoczeniu. Ten żywy, stale rozwijający się zabytek za każdym razem pokazuje inne oblicze. Wróć pod ziemię i wybierz trasę, której jeszcze nie znasz.

  • Trzy dni w głębi ziemi? Zaplanuj 3-dniowy wyjazd do Kopalni Soli!

    Dla zwiedzających

    Zaplanuj trzy niezwykłe dni w Kopalni Soli „Wieliczka”! Pierwszego dnia odkryj najpiękniejsze zakątki Trasy Turystycznej – solne komory, podziemne jeziora oraz zachwycającą Kaplicę św. Kingi. Drugiego zamień się w adepta górniczego fachu i podejmij podziemne wyzwania na surowej, pełnej emocji Trasie Górniczej. Trzeci dzień przeznacz na regenerację w Tężni Solankowej lub wyjątkowym mikroklimacie Uzdrowiska. Pobyt możesz uzupełnić noclegiem, nawet w podziemnej komorze, oraz tradycyjnym posiłkiem w Karczmie Górniczej. To gotowy pomysł na trzydniową wycieczkę, która łączy historię, przygodę, relaks i zdrowie – aż 135 metrów pod ziemią.

  • Informacja o zamknięciu Tężni Solankowej

    Dla zwiedzających

    Uprzejmie informujemy, że od wtorku 6 października tężnia solankowa będzie nieczynna. Przerwa techniczna potrwa do wiosny.
    O wszelkich zmianach będziemy informować na stronach internetowych kopalni oraz w mediach społecznościowych.

    Na zdjęciu widać pomost na tężni solankowej. Drewniana zabudowa z zadaszeniem, nieco dalej wieża widokowa.
  • Gdzie zabrać dzieci na weekend?

    Dla zwiedzających

    Zastanawiasz się, gdzie zabrać dzieci na weekend? Kopalnia Soli „Wieliczka” zaprasza całe rodziny do niezwykłego świata ukrytego 135 metrów pod ziemią. Możecie wybrać widowiskową Trasę Turystyczną z Kaplicą św. Kingi i solankowymi jeziorami, pełną baśni oraz zagadek wyprawę Śladami Legend albo aktywną Trasę Górniczą dla dzieci od 10. roku życia. Podziemna wycieczka łączy zabawę, ruch i naukę, pozwalając najmłodszym poznawać historię poprzez prawdziwą przygodę. Rodzinny pobyt warto uzupełnić posiłkiem lub wyjątkowym noclegiem w kopalni. Sprawdź dostępne trasy, załóżcie wygodne buty i przygotujcie się na weekend pełen odkryć, który dzieci będą wspominać przez lata.

  • IRONMAN 70.3 KRAKÓW 2 sierpnia 2026

    Dla zwiedzających

    W niedzielę 2 sierpnia 2026 roku w Krakowie odbędą się zawody IM 70.3, które wprowadzą znaczące zmiany w organizacji ruchu drogowego w naszym mieście, Wieliczce. Informujemy wszystkich mieszkańców, turystów oraz gości planujących wizytę w Kopalni Soli Wieliczka o koniecznych utrudnieniach komunikacyjnych związanych z tym wydarzeniem sportowym.

  • Czy w Kopalni Soli jest zimno?

    Dla zwiedzających

    Czy w Kopalni Soli „Wieliczka” jest zimno? Sprawdź, jaka temperatura panuje na Trasie Turystycznej i Trasie Górniczej, jak działa stabilny mikroklimat pod ziemią oraz jak ubrać się na zwiedzanie. Dowiedz się, dlaczego latem kopalnia daje wrażenie naturalnej klimatyzacji, zimą wydaje się przyjemnie ciepła i jakie ubranie najlepiej sprawdzi się podczas 2-3 godzin pod ziemią.

    Kobieta i mężczyzna stoją w szatni i prezentują szare kombinezony ochronne przeznaczone dla zwiedzających. Kobieta ma założony kombinezon, a mężczyzna trzyma drugi egzemplarz, pokazując jego wygląd i rozmiar.

Zadbaj o swoje zdrowie

  • Sól Epsom – zastosowanie i właściwości zdrowotne gorzkiej soli

    Dla zwiedzających

    Sól Epsom (inaczej sól gorzka) to produkt znany tak naprawdę niewielu osobom – a szkoda, bo sól tego rodzaju, którą nabyć nietrudno, może mieć korzystny wpływ na zdrowie. Warto mieć ją w domu z powodu bardzo licznych zalet. Czemu jednak zawdzięcza takie właściwości i czym naprawdę jest sól gorzka?

  • Odporność – jak ją wzmocnić? 5 niezawodnych sposobów

    Dla kuracjuszy

    Sezon niekończących się przeziębień już za nami. Zarazki nie udają się jednak na urlop. Aby nie paść ich ofiarą, warto zadbać o odporność także teraz. Poznaj proste sposoby na wzmocnienie odporności, które z pewnością zaprocentują zdrowiem i dobrym samopoczuciem.

  • Sposoby na katar i zatkany nos: leczenie, które sprawi Ci przyjemność

    Dla kuracjuszy

    Przeziębienie to najpowszechniejsza choroba zakaźna. Dorośli zapadają na nią średnio 2 – 4 razy w roku, a dzieci od 6 do nawet 12 razy! Zanim sezon przeziębień rozkręci się na dobre, warto powalczyć o poprawę odporności. Jak wzmocnić osłabiony organizm? Jak skutecznie walczyć z katarem? Co zrobić, jeśli dopada nas nawracające przeziębienie?

Wycieczka na dziś