Kopalnia Srebra Tarnowskie Góry, czyli „zabytki na liście UNESCO”

Kategoria: Wycieczka na dziś

Dodano:

Kopalnia Soli „Wieliczka”
Kopalnia Srebra

Kopalnia Srebra Tarnowskie Góry jest jednym z kilkunastu obiektów z Polski, które zostały uwzględnione na liście UNESCO. Na jeden wpis składa się aż 28 atrybutów. Na liście określono je jako Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach. Pomysł zgłoszenia pogórniczych zabytków do UNESCO pojawił się w 2004 roku. To właśnie wtedy na listę pomników historii zostały wpisane Sztolnia Czarnego Pstrąga oraz Zabytkowa Kopalnia. Tarnowskie Góry musiały jednak nieco poczekać na docenienie. Dowiedz się więcej o Zabytkowej Kopalni Srebra oraz wpisie na listę UNESCO.

Przejdź do akapitów:

Lista światowego dziedzictwa UNESCO – co to jest?

UNESCO jest organizacją wyspecjalizowaną ONZ, która ma za zadanie wspierać międzynarodową współpracę w różnych dziedzinach – kultury, sztuki i nauki. Jedna z jej funkcji to również tworzenie listy światowego dziedzictwa ustanowionej na mocy Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Została ona przyjęta w 1972, natomiast weszła w życie trzy lata później. Obecnie na liście znajduje się ponad 1000 obiektów, a 17 z nich leży na terenie Polski.

Obiekt musi spełniać określone kryteria, żeby starać się o miejsce na liście. Konieczny jest także wniosek, a dodatkowo plan zarządzania, który daje organizacji gwarancję, że miejsce będzie należycie zabezpieczone w przyszłości. Decyzję o wpisie podejmuje Komitet Światowego Dziedzictwa na dorocznej sesji. Bierze pod uwagę rekomendacje organów doradczych.

Wejście do Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach
Wejście do Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach

 

Wpis na listę to dla obiektu szansa na zwiększone zainteresowanie. Odwiedziny osób z różnych zakątków świata przekładają się na większe zyski regionu z turystyki. Obecność na liście to nie tylko korzyści, lecz także obowiązki. Państwo musi składać raporty do Komitetu Światowego Dziedzictwa. Dotyczą one stanu obiektu, konserwacji, ochrony i zarządzania. Miejsce wpisane na listę może liczyć na wsparcie UNESCO – finansowe, eksperckie czy medialne.

Kopalnia Srebra Tarnowskie Góry – co warto o niej wiedzieć?

Zabytkowa Kopalnia Srebra jako jedyna w Polsce pozwala zwiedzić podziemia dawnej kopalni kruszców srebronośnych. Obiekt znajduje się w Tarnowskich Górach przy ulicy Szczęść Boże 81. Jest fragmentem wyrobisk podziemnych Kopalni Fryderyk, która działała od 1784 do 1912 roku.

Od 2006 roku na trasie Szlaku Zabytków Techniki Województwa Śląskiego znajduje się Zabytkowa Kopalnia Srebra. Szlak ten obejmuje obiekty związane z dziedzictwem przemysłowym regionu. Wraz ze Sztolnią Czarnego Pstrąga podziemia kopalni zostały uznane przez Prezydenta RP za pomnik historii.

Tarnowskie Góry – kopalnia, którą warto zwiedzić

Kopalnia Srebra Tarnowskie Góry to miejsce, które możesz odwiedzić. Wycieczka odbywa się zawsze w towarzystwie przewodnika. Dzięki jego opowieściom dowiesz się więcej na temat maszyny parowej, która zrewolucjonizowała przemysł w regionie. Odkryjesz, kim są tarnogórscy gwarkowie i zobaczysz przodki górnicze z przełomu XVIII/XIX wieku.

Wycieczka odbywa się na głębokości 40 m. Szlak mający długość 1,7 km przypomina trójkąt, który łączy trzy dawne szyby górnicze: Szczęść Boże, Żmija, Anioł. Podczas przechadzania się labiryntem będziesz podziwiać potężne komory. Jedna z nich to Komora Srebrna, w której znajduje się malutkie jeziorko. Miejsce zachowało się niemal w pierwotnym stanie. Odtworzono tam tylko stanowisko pracy gwarków. W kolejnej komorze, zwanej Zawałową atrakcją, są głazy dolomitu. Podczas wycieczki przepłyniesz łodziami około 270 m – przystanki mieszczą się przy dwóch szybach – Szczęść Boże i Żmija.

Podziemia Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach
Podziemia Kopalni Srebra w Tarnowskich Górach

 

Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach to obiekt, w którym można podziwiać nie tylko dawne miejsca pracy górników, lecz także przyrodę. Grzyby, porosty czy jedyny w Europie lej krasowy – ich widokiem będziesz cieszyć się podczas wycieczki. Zwróć też uwagę na nowoczesne elementy na trasie. Dzięki multimedialnej ekspozycji poznasz informacje dotyczące tarnogórskiego górnictwa kruszcowego.

Na zwiedzanie musisz poświęcić mniej więcej 90 minut. Pamiętaj, że temperatura w Kopalni w Tarnowskich Górach wynosi zawsze 10℃. Pogoda panująca na zewnątrz, nawet jeśli mroźna lub deszczowa, nie popsuje Ci wycieczki. Zwiedzanie jest dla każdego, również dzieci. Możliwe jest zorganizowanie spotkania z dobrym duchem kopalni, co przypadnie do gustu najmłodszym uczestnikom wycieczki.

Kopalnia Srebra w Tarnowskich Górach jako element grupy zabytków na liście UNESCO

W 2004 Kopalnia oraz Sztolnia Czarnego Pstrąga zostały umieszczone na liście pomników historii. Kilka lat później Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej podjęło współpracę z brytyjskim ekspertem ds. UNESCO, który pomagał przy opracowywaniu wniosku. Wykazał mocne i słabe strony kandydatury.

W 2013 roku Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego wysłało wstępne zgłoszenie do siedziby UNESCO w Paryżu. Ostateczny wniosek ukończono w 2016 roku i złożono w styczniu, a już w marcu został on pozytywnie zaopiniowany pod względem formalnym. Właśnie wtedy rozpoczęto analizę kandydatury.

Kopalnia rud ołowiu, srebra i cynku wraz z systemem gospodarowania wodami podziemnymi w Tarnowskich Górach – tak brzmi wpis UNESCO. Organizacja doceniła system odwadniający kopalni, będący jednym z pierwszych i największych na świecie. Dobro zostało wpisane na listę w 2017 roku. Składa się z 28 elementów.

Rynek w Tarnowskich Górach
Rynek w Tarnowskich Górach

 

Wpis obejmuje Sztolnię Czarnego Pstrąga. Jest to 600-metrowy fragment Głębokiej Sztolni Fryderyk. Poza nim UNESCO doceniło ponad 20 obiektów – głównie leżących w Tarnowskich Górach, ale też w części Bytomia i gminy Zbrosławice. Tworzą one jedną całość – zarówno pod względem historycznym, jak i technicznym. Miejsca są związane z wydobyciem rud srebra czy ołowiu, a także systemami odwadniania podziemi.

Wśród dóbr wpisanych na listę są między innymi szyby. Jeden z nich to Żmija, którego drążenie rozpoczęto w 1811 roku. Od lat 70. XIX wieku jest on wykorzystywany jako wentylacyjny. W naszybiu zamontowano dmuchawy – ich zadanie to wtłaczanie powietrza do trasy turystycznej.

Atrybutem tworzącym dobro jest również stacja wodociągowa Staszic będąca kiedyś największym obiektem zaopatrującym miasto w wodę. Do dziś przetrwała infrastruktura wodociągowa, na przykład rurociągi w szybie Staszic. Ze stacją graniczą pagórkowate tereny, które są dobrze zachowanymi pozostałościami po działalności wydobywczej kopalni Fryderyk. Na interesujący krajobraz składają się tak zwane warpie oraz pingi.

Atrybutem znajdującym się nad ziemią jest też Park Miejski w Tarnowskich Górach, założony w 1903 roku. Stanowi on przykład udanego przekształcenia krajobrazu postindustrialnego i odnowy terenów poprzemysłowych na rekreacyjne. W parku znajdują się liczne kopce dawnych szybów. Hałda popłuczkowa w Tarnowskich Górach to kolejny element z listy. Powstała ona z nagromadzenia odpadów dolomitowych w czasie, gdy dochodziło do największego wydobycia rud ołowiu, srebra i cynku na terenie kopalni Fryderyk.

Kopalnia Soli w Wieliczce – to również obiekt UNESCO!

Wiele do zaoferowania zwiedzającym ma także wielicka zabytkowa kopalnia. Tarnowskie Góry to nie jedyne miasto, w którym jest związany z górnictwem obiekt doceniony przez UNESCO. W 2023 roku mija 45 lat, odkąd na liście znalazła się Kopalnia Soli w Wieliczce. Została doceniona z wielu powodów, na przykład zachowanych, oryginalnych wyrobisk oraz historycznych narzędzi, które służyły kiedyś do wydobycia soli. W podziemiach nie brakuje również skarbów natury – to między innymi solankowe jeziora.

Podziemny korytarz w Kopalni Soli „Wieliczka”
Podziemny korytarz w Kopalni Soli „Wieliczka”

 

Kopalnię Soli w Wieliczce możesz obejrzeć niezależnie od pogody. To świetne miejsce, jeśli zastanawiasz się, gdzie wybrać się zimą, ale też idealny kierunek na długi weekend latem.

Wybierz Trasę Turystyczną, żeby podziwiać wyjątkowe konstrukcje ciesielskie, zapierające dech w piersiach komory oraz solankowe jeziora. Podczas wycieczki będzie Ci towarzyszył przewodnik. Dzięki ciekawym opowieściom dowiesz się więcej na temat dawnych narzędzi, maszyn oraz metod wykorzystywanych do wydobywania soli.

Zwiedzać podziemne korytarze może każdy. Trasa nie jest wymagająca, dlatego poradzą sobie na niej również dzieci. Na wycieczkę trzeba poświęcić 2–3 godziny, podczas których będziesz podziwiać niespotykane na powierzchni krajobrazy.

Najnowsze artykuły

  • Miejsca, które warto zobaczyć

    Wycieczka na dziś

    Widoki zapierające dech w piersiach, przygody, których się nie zapomina - takie wrażenia zapewnia podróż po zakamarkach kopalni soli. Ale które miejsca są tzw. must see podczas wycieczki? Sprawdź!

    Rodzina z trójką dzieci i przewodniczka oglądający żyrandol w Kopalni Soli "Wieliczka".
  • Pomysły na wycieczki objazdowe po Polsce

    Wycieczka na dziś

    Marzysz o niezapomnianej objazdówce po Polsce? Samochodem dotrzesz do miejsc, które omijają tradycyjne środki transportu, ciesząc się niezależnością i elastycznością. Polska oferuje różnorodność krajobrazów, bogatą historię, lokalną kuchnię i mnóstwo klimatycznych zakątków, idealnych na kilkudniową lub nawet kilkutygodniową podróż. Szczególnie polecamy Kopalnię Soli „Wieliczka” – to ważny punkt na mapie południowej Polski, który łączy edukację, rozrywkę i niezwykłą przygodę. Zwiedź fascynującą Trasę Turystyczną przez solne komory i kaplice, poznaj geologię i sztukę górników-rzeźbiarzy. Jeśli szukasz aktywnych wrażeń, wybierz Trasę Górniczą i wciel się w rolę prawdziwego górnika. Po zwiedzaniu, zrelaksuj się w Tężni Solankowej na powierzchni. Kopalnię Soli można łatwo połączyć z wizytą w Krakowie, Oświęcimiu czy Zakopanem.

  • Gdzie na wakacje w sierpniu w Polsce? 5 propozycji na krótkie wypady

    Wycieczka na dziś

    Planujesz wakacyjny wypad w sierpniu? Odkryj Kopalnię Soli w Wieliczce, miejsce, które łączy historię i przygodę. Wybierz się na fascynujące podziemne wycieczki, poznając tajemnice kopalni i piękno solnych formacji. Idealne na rodzinny wyjazd lub samotną przygodę, Wieliczka oferuje atrakcje dla każdego. Odwiedź kaplicę św. Kingi, wdychaj zdrowotne powietrze podziemi i skorzystaj z bogatej oferty uzdrowiskowej. A jeśli szukasz unikalnych wrażeń, spędź noc w sercu kopalni, ciesząc się spokojem i niecodziennym otoczeniem. To wyjątkowy sposób na sierpniowy wypoczynek pełen niezapomnianych wspomnień!

  • Gdzie pojechać z dzieckiem na weekend? Pomysły na niezapomniane przeżycia

    Wycieczka na dziś

    Szukasz pomysłu, gdzie pojechać z dzieckiem na weekend? Polska obfituje w atrakcje idealne dla rodzin – od odkrywania przyrody w parkach narodowych, przez zwiedzanie zamków Dolnego Śląska i klimatycznych miasteczek, po nowoczesne centra nauki w Warszawie. Maluchy zachwycą się zwierzętami w zoo, poszukiwaniem krasnali we Wrocławiu czy spotkaniem z dinozaurami w Parku w Szklarskiej Porębie. Wyjątkową atrakcją jest również Kopalnia Soli „Wieliczka” – z trasami turystycznymi, bajkowymi legendami, spotkaniami ze Skarbnikiem, a nawet możliwością noclegu w podziemnej komorze! Rodzinny weekend to doskonała okazja, by oderwać się od codzienności, spędzić wspólnie czas i podarować dzieciom niezapomniane wspomnienia, bez konieczności długiej podróży.

Zadbaj o swoje zdrowie

Wycieczka na dziś