Górnictwo jest ważną częścią polskiej gospodarki. Wydobywane są różnorodne kopaliny – węgiel, sól, rudy metali. Istnieją różne rodzaje górnictwa – dzieli się je na odkrywkowe, głębinowe i otworowe. Wyróżnia się też podział ze względu na wydobywaną kopalinę. Można powiedzieć między innymi o górnictwie solnym. Dowiedz się więcej o przemyśle wydobywczym w Polsce oraz kopalniach, które wciąż działają w naszym kraju.
W kopalniach głębinowych złoża eksploatuje się w głębi ziemi. Wydobycie kopaliny na powierzchnię jest możliwe za sprawą szybu lub sztolni.Wadą metody głębinowej jest duży koszt pozyskiwania surowca. W kopalniach stosuje się specjalne systemy obudowy, które pełnią funkcję zabezpieczającą. Jest to potrzebne, ponieważ kopalnie są otoczone skałami wywierającymi nacisk na strop i boki wyrobiska. Wysokie koszty eksploatacji głębinowej wiążą się z koniecznością zabezpieczenia zakładu przed gazami.
Górnictwo głębinowe istnieje również w Polsce – jedna z kopalni to Budryk w Ornontowicach, gdzie wyrobiska są położone na poziomie 1290 m pod ziemią. To kopalnia węgla kamiennego, która formalną działalność rozpoczęła w 1995 roku.
Głębinowe górnictwo jest w Europie podstawowym sposobem na eksploatację złóż węgla. Również w Stanach Zjednoczonych i Australii stosuje się tę metodę wydobywania złóż.
Górnictwo odkrywkowe
Zarówno zagraniczne, jak i polskie górnictwo korzysta też z odkrywkowych kopalni. W tym przypadku prace są wykonywane na powierzchni. Proces wydobywania polega na odkrywaniu kolejnych warstw surowca. Metoda znajduje zastosowanie, jeśli kopalina znajduje się dość płytko. Ten sposób eksploatacji jest najstarszym znanym człowiekowi.
Górnictwo odkrywkowe można podzielić ze względu na rodzaj wydobywanego surowca. Istnieją więc zakłady takie jak: żwirownie, piaskownie, kamieniołomy czy kopalnie węgla brunatnego. W Polsce metoda odkrywkowa jest wykorzystywana między innymi do wydobywania surowców skalnych, na przykład wapieni i granitów, a także węgla brunatnego.
Przykładem odkrywkowego zakładu górniczego w Polsce jest Turów. To kopalnia węgla brunatnego, która znajduje się w województwie dolnośląskim. Złoża są eksploatowane już od 1904 roku, kiedy miejsce to nosiło nazwę Herkules.
Górnictwo otworowe
Wyróżnia się też kopalnie otworowe. Złoża w nich eksploatuje się z głębi ziemi przy pomocy specjalnych odwiertów wiertniczych. Wykorzystywane do tego celu są różne metody – opierają się na procesach chemicznych, fizycznych i biochemicznych. Przy pomocy odwiertów eksploatowane są między innymi: gaz ziemny, woda mineralna, ropa naftowa.
Górnictwo otworowe jest metodą wydobywania stosowaną również w Polsce. W kraju istnieją kopalnie soli, na przykład Mogilno w Przyjmie.
Wydobywana kopalina a rodzaje górnictwa
Górnictwo można podzielić ze względu na wydobywaną kopalinę. Istnieje więc między innymi rudne czy solne. Wyróżnia się też górnictwo węglowe. W Polsce to szczególnie ważna kopalina, której największe wydobycie miało miejsce w latach 80. XX wieku. Na początku lat 90. zaczęło dochodzić do stopniowego zmniejszania eksploatacji – było to związane z zamykaniem kopalni. Wciąż jednak polskie górnictwo to w dużej mierze górnictwo węglowe.
Węgiel kamienny jest cały czas wydobywany w Polsce. Oprócz wspomnianej wcześniej kopalni Budryk działa zakład Pniówek, który budowano w latach 1963–1974. Wciąż działa również kopalnia Sośnica – powstała 1917 roku.
Górnictwo solne
Warto chwilę dłużej zatrzymać się przy górnictwie solnym. Złoża są eksploatowane wciąż w Radojewicach i wspomnianej wcześniej kopalni Mogilno w Przyjmie. Do historycznych zakładów należy natomiast Kopalnia Soli Wieliczka. Pierwsze szyby zostały w niej wybite w latach 80. XIII wieku.
Solne korytarze w Kopalni Soli „Wieliczka”
Obecnie Kopalnia Soli Wieliczka nie zajmuje się już wydobyciem złoża. W 1964 roku zakończono te prace, a zajęto się przemysłową produkcją soli warzonej metodą mokrej eksploatacji. Produkcję zakończono w 1996. Dla współczesnej historii zakładu niezwykle ważny okazał się 1978 rok. Kopalnia została wtedy wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO.
W Kopalni nie wydobywa się już soli, jednak wciąż pracują tam górnicy. Ich zadaniem jest zabezpieczanie miejsca przed siłami natury. Górnicy kontrolują wycieki wodne oraz chronią Kopalnię przed działaniem słodkiej wody. Zajmują się również wypełnianiem tak zwanych pustek eksploatacyjnych. Ich zadaniem jest dbanie o miejsca odwiedzane przez turystów, na przykład zabytkowe komory. W Wieliczce wciąż obchodzona jest Barbórka, czyli najważniejsze święto dla górników.
Dowiedz się więcej o górnictwie solnym podczas wizyty w Wieliczce
Wiesz już, jakie są rodzaje górnictwa. Interesuje Cię dawny sposób wydobywania soli? Zajrzyj do Kopalni w Wieliczce. Podczas podążania Trasą Turystyczną dowiesz się więcej na temat narzędzi, maszyn górniczych oraz metod, które były w przeszłości wykorzystywane do wydobycia i transportu soli. W trakcie wycieczki będzie Ci towarzyszył przewodnik, dzięki czemu możesz wsłuchać się w historię zabytkowej kopalni oraz znaleźć odpowiedzi na nurtujące pytania.
Historyczne maszyny górnicze na Trasie Turystycznej w Kopalni Soli „Wieliczka”
Podczas podążania Trasą Turystyczną możesz nie tylko zwiększyć wiedzę na temat górnictwa, lecz także nacieszyć oczy wyjątkowymi krajobrazami. Będziesz podziwiać solankowe jeziora, majestatyczne konstrukcje ciesielskie, rzeźby oraz podziemne komory. Jedna z kaplic została poświęcona węgierskiej księżniczce. Legenda o św. Kindze mówi, że to właśnie ona jest odpowiedzialna za pojawienie się soli w Wieliczce. Kaplica św. Kingi jest najbardziej rozpoznawalna.
Podziwianie podziemnych labiryntów będzie świetną zabawą zarówno dla dzieci, jak i dorosłych. Jeśli planujesz wycieczkę z pociechami, zwróć uwagę na wyprawę Śladami Legend. Podczas niej najmłodsi będą nie tylko podziwiać podziemne korytarze, lecz także skorzystają z licznych zadań i zabaw.
Przejście Trasy Turystycznej nie wymaga nadprzeciętnej kondycji, jednak przyda się wygodne ubranie, a szczególnie buty. Wycieczka zajmie 2–3 godziny, a trasa ma około 3,5 km.
Kopalnię Soli „Wieliczka” warto odwiedzić więcej niż raz. Jej podziemia obejmują ponad 245 kilometrów chodników i tysiące komór, z których turyści poznają jedynie niewielką część. Podczas kolejnej wizyty możesz wybrać zupełnie inną formę zwiedzania: aktywną Trasę Górniczą, rodzinną wyprawę Śladami Legend albo pełen duchowych przeżyć Szlak Pielgrzymkowy. Powrót do Wieliczki to także okazja, by odpocząć w Tężni Solankowej, skorzystać z leczniczego mikroklimatu Uzdrowiska, wziąć udział w wydarzeniu specjalnym lub spędzić noc w niezwykłym otoczeniu. Ten żywy, stale rozwijający się zabytek za każdym razem pokazuje inne oblicze. Wróć pod ziemię i wybierz trasę, której jeszcze nie znasz.
Zaplanuj trzy niezwykłe dni w Kopalni Soli „Wieliczka”! Pierwszego dnia odkryj najpiękniejsze zakątki Trasy Turystycznej – solne komory, podziemne jeziora oraz zachwycającą Kaplicę św. Kingi. Drugiego zamień się w adepta górniczego fachu i podejmij podziemne wyzwania na surowej, pełnej emocji Trasie Górniczej. Trzeci dzień przeznacz na regenerację w Tężni Solankowej lub wyjątkowym mikroklimacie Uzdrowiska. Pobyt możesz uzupełnić noclegiem, nawet w podziemnej komorze, oraz tradycyjnym posiłkiem w Karczmie Górniczej. To gotowy pomysł na trzydniową wycieczkę, która łączy historię, przygodę, relaks i zdrowie – aż 135 metrów pod ziemią.
Uprzejmie informujemy, że od wtorku 6 października tężnia solankowa będzie nieczynna. Przerwa techniczna potrwa do wiosny. O wszelkich zmianach będziemy informować na stronach internetowych kopalni oraz w mediach społecznościowych.
Zastanawiasz się, gdzie zabrać dzieci na weekend? Kopalnia Soli „Wieliczka” zaprasza całe rodziny do niezwykłego świata ukrytego 135 metrów pod ziemią. Możecie wybrać widowiskową Trasę Turystyczną z Kaplicą św. Kingi i solankowymi jeziorami, pełną baśni oraz zagadek wyprawę Śladami Legend albo aktywną Trasę Górniczą dla dzieci od 10. roku życia. Podziemna wycieczka łączy zabawę, ruch i naukę, pozwalając najmłodszym poznawać historię poprzez prawdziwą przygodę. Rodzinny pobyt warto uzupełnić posiłkiem lub wyjątkowym noclegiem w kopalni. Sprawdź dostępne trasy, załóżcie wygodne buty i przygotujcie się na weekend pełen odkryć, który dzieci będą wspominać przez lata.
W niedzielę 2 sierpnia 2026 roku w Krakowie odbędą się zawody IM 70.3, które wprowadzą znaczące zmiany w organizacji ruchu drogowego w naszym mieście, Wieliczce. Informujemy wszystkich mieszkańców, turystów oraz gości planujących wizytę w Kopalni Soli Wieliczka o koniecznych utrudnieniach komunikacyjnych związanych z tym wydarzeniem sportowym.
Czy w Kopalni Soli „Wieliczka” jest zimno? Sprawdź, jaka temperatura panuje na Trasie Turystycznej i Trasie Górniczej, jak działa stabilny mikroklimat pod ziemią oraz jak ubrać się na zwiedzanie. Dowiedz się, dlaczego latem kopalnia daje wrażenie naturalnej klimatyzacji, zimą wydaje się przyjemnie ciepła i jakie ubranie najlepiej sprawdzi się podczas 2-3 godzin pod ziemią.
Tężnia solankowa dla niemowląt i dzieci to doskonały pomysł jeżeli zadajesz sobie pytanie, jak wzmocnić odporność swojej pociechy. Co jeszcze warto wiedzieć?
Bronchoskopia płuc to badanie, które pozwala ocenić błonę śluzową oskrzeli, tchawicy oraz stan strun głosowych. Zobacz, na czym polega i kto powinien się jej poddać.
Rezonans magnetyczny klatki piersiowej stosowany jest przede wszystkim w diagnostyce i leczeniu nowotworów płuc. Zobacz, na czym polega badanie i jak się do niego przygotować!
Czym jest odma opłucnowa? To po prostu obecność powietrza w jamie opłucnej. Wystąpieniu tego problemu sprzyjają różne choroby płuc (m.in. astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc), oprócz tego odma bywa następstwem urazu klatki piersiowej lub przebycia jakiegoś zabiegu.
Powstaje coraz więcej ścieżek wyłącznie dla rowerów, a także dróg o małym natężeniu ruchu samochodowego. Poznaj warte odwiedzenia trasy rowerowe. Małopolska ma ich mnóstwo!
W każdym kraju, także u nas, są takie miejsca, które wszyscy mieszkańcy oraz turyści powinni bezwzględnie znać. To nie tylko monumentalne zamki pamiętające czasy średniowiecza czy interesujące pomniki, ale także zabytki związane z techniką i przemysłem. Przedstawiamy najciekawsze miejsca w Polsce, które po prostu trzeba zobaczyć.