Marszałek Piłsudski to postać szczególnie wyróżniona przez Kopalnię Soli w Wieliczce. W solnych podziemiach znajduje się wspaniały pomnik, jego imieniem nazwano także jedną z podziemnych komór. Miejsca te można zobaczyć podczas zwiedzania kopalni Trasą Turystyczną. Dlaczego warto to zrobić i jak to się stało, że Józef Piłsudski znalazł swoje miejsce kilkadziesiąt metrów pod ziemią? Powodów jest co najmniej kilka.
Przejdź do akapitów
Józef Piłsudski – ciekawostki, o których nie miałeś pojęcia!
Józef Piłsudski bez wątpienia zapisał się na kartach jakże burzliwej historii Polski. Sprawował funkcję Naczelnika Państwa, był marszałkiem i dowódcą wojskowym. Dążył do odzyskania przez Polskę niepodległości – przyczynił się do przewrotu majowego i powstania tak zwanej Małej Konstytucji.
Tak znamy go dziś my. Jednak bliscy i współpracownicy widzieli go zupełnie inaczej. „Dziadek”, „Ziuk”, „Komendant” – w ten sposób nazywany był przez nich Józef Piłsudski. Biografia marszałka jest na tyle barwna, że trudno się dziwić, iż oprócz szacunku wzbudzał on niekiedy również szeroki uśmiech.
Zresztą sam marszałek Piłsudski uwielbiał się śmiać – znany był z ogromnego poczucia humoru. O dziwo jednak unikał zabawy – od balów i rautów zdecydowanie bardziej wolał spędzać czas stawiając pasjansa, a zwłaszcza słynne piramidy à la Józef Piłsudski. Ciekawostki na temat marszałka jednak na tym się nie wyczerpują…
Jako osoba publiczna zmuszany był często do różnego rodzaju wypowiedzi przed publicznością. Tak naprawdę jednak nie cierpiał wszelkich wystąpień, co znajdowało swój wyraz również na używanym przez niego języku. Jak wypowiadał się Piłsudski? Cytaty z marszałka lepiej znaleźć samodzielnie… Generalnie, nie bał się używać niezwykle mocnych słów. W przeciwieństwie jednak do przemówień, Józef Piłsudski nie stronił od publicznych wyjazdów. Jednym z nich była wizyta w wielickiej Kopalni Soli.

Kiedy Józef Piłsudski odwiedził wielickie podziemia?
Piłsudski odwiedził wielicką kopalnię osobiście. Miało to miejsce 20 października 1919 roku, przy okazji wizyty marszałka w Krakowie. Podróż Piłsudskiego na południe kraju spowodowana była jego udziałem w uroczystym otwarciu Akademii Górniczej. Dzięki temu zwiedził także niezwykłe podziemia Kopalni Soli w Wieliczce.
Jak powstała Komora Piłsudskiego?
Historia komory Piłsudskiego sięga XIX wieku. W jej skład wchodzą w zasadzie dwa wyrobiska, które połączone zostały tunelem. Co ciekawe, dawniej dno tunelu zalewała solanka, więc turyści przepływali przez niego tratwą. Uatrakcyjniało to zwiedzenie kopalni – w czasie przeprawy płynącym towarzyszyły dźwięki orkiestry salinarnej oraz pokazy sztucznych ogni. Aby nieco złagodzić niepokój podróżników, postawiono tam rzeźbę św. Jana Nepomucena, patrona tonących.
Sielanka związana z podziemnymi spływami trwała do 1915 roku. To właśnie wtedy, podczas przeprawy tratwą grupy żołnierzy, doszło do nieszczęśliwego wypadku – przeładowana łódka wywróciła się dnem do góry. Zginęło wtedy siedem osób, które nie miały możliwości wydostania się spod przewróconej tratwy... Dziś zarówno rzeźbę, jak i samo solankowe jeziorko, można podziwiać z drewnianego pomostu.
Od kiedy Marszałek Piłsudski posiada komorę swojego imienia?
Józef Piłsudski „otrzymał” swoją podziemną komorę… dwukrotnie. Jak to możliwe? Na przestrzeni dziejów grota nosiła różne nazwy. W latach 1830-1887 była to Komora Rosetti i Mayer, a później, do 1918 – Rudolfa i Stefanii. W latach 1918-1945 nadano jej imię Józefa Piłsudskiego. Marszałek utracił jednak ją w czasach PRL, by odzyskać ponownie po roku 1989. Komorę, nazywaną od tamtej pory do dziś Grotą Józefa Piłsudskiego, zdobią piękne, drewniane konstrukcje – imponujących rozmiarów schody (łączące podziemne jeziorko z górną częścią komory) oraz malowniczy drewniany pomost. Dzięki swojej unikalnej, drewnianej architekturze panuje tam niezwykły klimat. Nastrojowe oświetlenie komory pozwala w pełni poczuć magię tego miejsca.
Pomnik marszałka Piłsudskiego w podziemiach kopalni
Znajdująca się w górnej części komory rzeźba Józefa Piłsudskiego jest dobrze widoczna dla zwiedzających. Autorem tego dzieła jest górnik-rzeźbiarz Stanisław Anioł. Stworzył on wiele pięknych, solnych rzeźb, które można podziwiać w podziemiach kopalni – między innymi pomnik Jana Pawła II.
Pomnik Józefa Piłsudskiego przedstawia marszałka w uroczystym stroju wojskowym. Piłsudski wspiera się na broni, która jest symbolem jego walki o niepodległość. Charakterystyczne wąsy nie pozostawiają wątpliwości, kogo przedstawia to solne arcydzieło.
Rzeźba umieszczona jest na cokole podpisanym imieniem i nazwiskiem marszałka wraz z datą jego urodzenia oraz śmierci. Poniżej znajduje się znany cytat z Piłsudskiego: „Być zwyciężonym i nie ulec to zwycięstwo. Zwyciężyć i spocząć na laurach to klęska”.
Na bocznych ścianach cokołu autor rzeźby umieścił wizerunek Maryi oraz orła. W części frontowej dostrzec można natomiast buławę, która jest symbolem wojskowego dostojeństwa, jakim cechował się Józef Piłsudski, a także znakiem marszałkowskiego urzędu.
Nie tylko Józef Piłsudski – wyjątkowe komory wielickiej kopalni soli
Komora Piłsudskiego to niezwykłe miejsce. Niewielkie, ale malownicze jeziorko oraz drewniana architektura czynią tę komorę wyjątkową, a świetlna oprawa dodaje jej uroku. Aby poczuć magiczny klimat Groty Piłsudskiego i podziwiać jego solny pomnik, wystarczy wybrać się w podróż Trasą Turystyczną. Oprócz miejsc związanych z marszałkiem na trasie zwiedzania czeka jeszcze wiele innych miejsc do odkrycia.
A wśród nich nie tylko liczne komory (m.in. Komora Janowice, Komora Michałowice, Komora Drozdowice, Komora Spalone) czy kaplice (np. Kaplica św. Kingi, Kaplica św. Jana), ale także znajdujące się w nich, naprawdę niezwykłe solne dzieła sztuki oraz opowieści o związanych z nimi osobistościach. Nie ominą Was również legendy, które na długo zapadną w pamięć. A być może skłonią do poszukiwania większej liczby informacji lub częstszego udziału w podziemnych wyprawach, które możecie odbywać nie tylko „na żywo”, ale również wirtualnie.
