Górnicy ze względu na wykonywaną pod ziemią, trudną i niebezpieczną pracę byli – i są – bardzo pobożnymi ludźmi. Dlatego nie powinny nikogo dziwić liczne kaplice powstałe w Kopalni Soli w Wieliczce oraz znajdujące się w niej sakralne solne rzeźby i obrazy. Jakie inne ciekawostki religijne skrywają górnicze podziemia?
Przejdź do akapitów:
Warto zacząć od tego, że już samo pozdrowienie górników, którym witają się wzajemnie, ma podłoże religijne. Słów „Szczęść Boże” używają na co dzień, przy każdym pierwszym spotkaniu. Najczęściej pozdrawiają się w ten sposób zatrudnieni bezpośrednio przy wydobyciu.
W wielickiej kopalni znajdziemy aż pięć kaplic – w tym przepiękną kaplicę św. Kingi oraz jedyną na świecie podziemną kaplicę, której patronem jest papież Jan Paweł II. W ich wnętrzach można zobaczyć m.in. wspaniałe solne rzeźby przedstawiające świętych.
Kto jest patronem górników?
Święta Barbara – patronka górników oraz marynarzy, rybaków, żołnierzy, więźniów i kamieniarzy. Jak głosi legenda, na przełomie III i IV wieku, została ona zabita przez własnego ojca – Dioskura, który mieczem ściął jej głowę. Powodem było to, że św. Barbara przyjęła chrześcijaństwo. Za karę Dioskur został śmiertelnie rażony piorunem.
Wspomnienie św. Barbary przypada na 4 grudnia – właśnie wtedy górnicy obchodzą tradycyjną Barbórkę. Jednak warto wiedzieć, że św. Barbara to nie jedyna patronka górników.
Patronka górników solnych to św. Kinga. Z tą postacią także związana jest ciekawa legenda. O rękę węgierskiej księżniczki poprosił książę Bolesław Wstydliwy. Kinga przed opuszczeniem ojczyzny wrzuciła swój pierścionek zaręczynowy do szybu kopalni w Marmarosz, którą otrzymała w prezencie od ojca, gdyż uważała sól za największy skarb, jaki może dostać.
Po przybyciu do Polski oprowadzano ją po ziemiach należących do królestwa. Podczas pobytu księżniczki w jednej z podkrakowskich wsi znaleziono bryłę soli, w której znajdował się jej pierścionek. To właśnie on, według legendy, miał sprowadzić sól do Polski, a w miejscu znalezienia bryły powstała Kopalnia Soli „Wieliczka”.
Pozostali patroni górników to także jeden z najbardziej cenionych kaznodziei XIII wieku – Antoni Padewski oraz najstarszy znany z imienia pisarz starochrześcijański i czwarty z kolei papież, czyli św. Klemens.
Tradycje religijne górników
Codzienna modlitwa górnika najczęściej skierowana jest do św. Barbary albo w przypadku górników pracujących w kopalniach soli – do św. Kingi. Warto podkreślić, że górnicy wspólnie celebrują wiele świąt. W wielickiej kopalni pod ziemią organizowane są uroczyste msze święte i nabożeństwa – m.in. pasterka oraz Gorzkie Żale czy Droga Krzyżowa. Podczas tych wydarzeń górnicy mają szansę spotkania, ale także wspólnie oddają się modlitwie.
Co ciekawe, w Kopalni Soli w Wieliczce górnicy własnoręcznie wyrzeźbili poszczególne stacje Drogi Krzyżowej z lipowego drewna i w każdą z nich wstawili pochodzący z Golgoty kamień.
Droga Krzyżowa odbywająca się w Kopalni Soli „Wieliczka”.
Kult Jana Pawła II
Górnicy bardzo cenią sobie postać papieża Jana Pawła II, mimo że podczas pielgrzymek do Polski nie odwiedził kopalni – jednak był tu podczas nauki w seminarium i jako kardynał. W Kopalni Soli w Wieliczce nie tylko znajdziemy jedyny na świecie pomnik papieża wykonany z soli, ale także kaplicę nazwaną jego imieniem. Co więcej, w kaplicy św. Kingi w 2011 roku złożono papieskie relikwie.
Szlak Pielgrzymkowy w Kopalni Soli w Wieliczce
Biorąc pod uwagę religijność Polaków oraz liczbę kaplic i dzieł o charakterze sakralnym znajdujących się w wielickiej kopalni, nie powinno nikogo dziwić, że jedną z tras dostępnych dla turystów jest Szlak Pielgrzymkowy „Szczęść Boże”.
Być może trudno uwierzyć, ale jest to jedyny w Europie podziemny Szlak Pielgrzymkowy, co tylko podkreśla jego unikalność. Co więcej, na początku 2010 roku został on pobłogosławiony przez Jego Eminencję Księdza Kardynała Stanisława Dziwisza.
Wędrówka Szlakiem Pielgrzymkowym zawsze odbywa się pod okiem przewodnika i możliwa jest jedynie dla grup zorganizowanych. Zwiedzający mają szansę odwiedzenia wszystkich podziemnych kaplic – w tym najstarszej, której patronuje św. Antoni – oraz zobaczenia na własne oczy słynnej drewnianej Drogi Krzyżowej nazywanej „Golgotą wielickich górników”.
