Wybitne Polki w historii Polski – Bendzisławska, pierwsza kobieta chirurg

03-04-2018 / Dla zwiedzających

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Wybitne Polki przez lata zapisywały się na kartach historii naszego kraju. Obok wielkich pisarek, artystek czy uczonych, szczególne miejsce zajmuje Magdalena Bendzisławska – pierwsza kobieta cyrulik. Pracowała w Kopalni Soli w Wieliczce, ponieważ po śmierci męża przejęła jego zakład. Była ewenementem na skalę światową i pierwszą w Polsce kobietą chirurgiem.

Magdalena Bendzisławska była żoną cyrulika Walentego Bendzisławskiego, który pracował w Kopalni Soli w Wieliczce. Zajmował się zarówno czynnościami dentystycznymi, jak i chirurgicznymi. Górnicy bowiem, ze względu na wykonywany zawód, byli szczególnie narażeni na wszelkiego rodzaju urazy, kontuzje czy złamania. Do obowiązków Bendzisławskiego należało zatem opatrywanie i leczenie górników.

Jak Magdalena Bendzisławska stała się chirurgiem?

Po śmierci Walentego Bendzisławskiego jego żona odziedziczyła po nim zakład. W tamtych czasach w takiej sytuacji wdowa po zmarłym cyruliku zatrudniała innego czeladnika, który wykonywał obowiązki jej zmarłego męża. Jednak Bendzisławska postąpiła wbrew tradycji i postanowiła sama zająć się chirurgią. Zarówno zakład, jak i wszystkie niezbędne narzędzia otrzymała po mężu.

Z kolei wiedzę i umiejętności lekarskie nabyła jeszcze za jego życia. Uważnie obserwowała Walentego i pod jego czujnym okiem szkoliła swoje umiejętności chirurgiczne. Doszła do takiej wprawy, że po jego śmierci była w stanie samodzielnie prowadzić zakład i została kolejnym cyrulikiem w wielickiej Kopalni Soli. Tym samym stała się pierwszą kobietą chirurgiem z uprawnieniami do wykonywania zawodu.

Przywilej królewski

Walenty Bendzisławski otrzymał przywilej wykonywania zawodu od króla Jana III Sobieskiego. Po śmierci męża Magdalena także potrzebowała oficjalnej zgody króla. Ze względu na bardzo dobre umiejętności lekarskie uzyskała przywilej królewski od ówczesnego króla Polski – Augusta II Mocnego. Miało to miejsce 6 października 1697 roku.

To wydarzenie można uznać za ewenement na skalę światową. Wcześniej w medycynie nie było miejsca dla kobiet lekarzy – zawód ten wykonywali jedynie mężczyźni. Powszechnie uważano, że kobieta – ze względu na swoją wrażliwość, delikatną naturę oraz brak umiejętności – nie poradzi sobie z wykonywaniem tego zawodu. Magdalena Bendzisławska udowodniła, że wielkie Polki często przekraczają obowiązujące granice i dzięki temu zapisują się w historii.

Badania prof. Zdzisława Gajdy

Historia Magdaleny Bendzisławskiej znana jest współcześnie dzięki badaniom profesora Zdzisława Gajdy – byłego kierownika Katedry Historii Medycyny na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Dzięki niemu postać pierwszej kobiety chirurga jest dzisiaj rozpoznawalna nie tylko w kręgu medycyny. Z tego względu stworzono także specjalną nagrodę – Medal im. Magdaleny Bendzisławskiej wręczany zasłużonym chirurgom szczękowym. Nagroda ta jest ukłonem w stronę Bendzisławskiej i pamięcią o tym, że to właśnie dzięki niej kobiety mogą dziś wykonywać medyczne zawody.

Pamięć o Bendzisławskiej w podziemiach Kopalni Soli

Kopalnia Soli w Wieliczce pamięta o dokonaniach Magdaleny Bendzisławskiej. W celu upamiętnienia postaci pierwszej kobiety chirurga powstała pamiątkowa tablica odsłonięta 25 maja 2012 roku. To hołd złożony Bendzisławskiej, która przysłużyła się nie tylko samej kopalni, ale i wszystkim kobietom marzącym o zawodzie chirurga. Dzięki niej dzisiaj wiele kobiet z powodzeniem praktykuje ten zawód i odnosi sukcesy. To właśnie Magdalena Bendzisławska dała kobietom tę możliwość.

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Wielkie Polki w historii Polski mają wspólną cechy: upór w dążeniu do celu i działanie wbrew przeciwnościom losu. Magdalena Bendzisławska jest tego doskonałym przykładem. Mimo że żadna kobieta nie mogła być wtedy chirurgiem, ona na przekór wszystkiemu postanowiła nim zostać. Dostała królewski przywilej wykonywania zawodu i stała się pełnoprawnym cyrulikiem z własnym zakładem. Udowodniła, że kobiety potrafią wiele osiągnąć, a pamięć o nich przetrwa wiele pokoleń.


TO MOŻE CIĘ ZAINTERESOWAĆ:

  

Kopalnia Soli „Wieliczka”   Kopalnia Soli „Wieliczka”
Choroby zawodowe górników. Jak dbano o pracowników Kopalni Soli „Wieliczka”
przed laty?
Feliks Boczkowski – ojciec „podziemnej” medycyny, który badał leczenie solą
Światowe dziedzictwo


    facebook

    Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne.

    Nie pokazuj więcej tego powiadomienia