Stopnie górnicze – hierarchia, zasady przyznawania i wzory

Stopnie górnicze to honorowe wyróżnienia, które nadaje się w uznaniu dla ciężkiej i odpowiedzialnej pracy górniczej oraz zasług dla górnictwa i jego rozwoju. Jaką funkcję pełnią stopnie górnicze? Hierarchia w kopalni opiera się właśnie na nich, co więcej, uprawniają one do noszenia munduru górniczego z odpowiednimi odznaczeniami.

Przejdź do akapitów:

Stopnie górnicze – zasady przyznawania

Aby pracownik otrzymał stopień górniczy, musi być zatrudniony na stanowisku, dla którego dany stopień jest przewidziany. Co więcej, staż pracy na tym stanowisku musi wynosić minimum sześć miesięcy. Stopnie górnicze mają różne wymogi co do wykształcenia:

• stopnie generalnego dyrektora górniczego i dyrektora górniczego wymagają posiadania wykształcenia wyższego,
• stopień inżyniera górniczego – wykształcenia wyższego technicznego,
• stopień technika górniczego – wykształcenia średniego technicznego,
• stopnie aspiranta górniczego i górnika – wykształcenia zasadniczego zawodowego lub równorzędnych kwalifikacji górniczych.

 

Jak widać, odpowiednie zasługi, staż pracy i wykształcenie to elementy, na które zwraca się główną uwagę w chwili przyznawania stopni górniczych. Zasady przyznawania nie są jednak sztywne.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach można nadać stopień górniczy o jeden szczebel wyższy od przewidzianego na danym stanowisku, z wyjątkiem stopnia dyrektora górnictwa i generalnego dyrektora górniczego.

Dodatkowo stopień generalnego dyrektora górnictwa przysługuje: ministrowi do spraw energii, sekretarzowi stanu odpowiedzialnemu za sprawy górnictwa w urzędzie obsługującym ministra do spraw energii, Prezesowi Wyższego Urzędu Górniczego, Głównemu Geologowi Kraju oraz podsekretarzom stanu odpowiedzialnym za sprawy górnictwa w urzędach obsługujących organy administracji rządowej.

Co ile lat przyznaje się stopnie górnicze?

Stopnie górnicze są przyznawane raz w roku. Z jakiej okazji? Pretekstem do przyznania tego typu odznaczeń jest tradycyjna Barbórka, czyli Dzień Górnika przypadający 4 grudnia w dzień św. Barbary. Wnioski o tego typu odznaczenia powinno się z kolei składać do dwóch miesięcy przed dniem wręczenia dyplomu, tj. do 4 października.

 

Zwykle stopień górniczy przyznaje się górnikowi dożywotnio, choć może się zdarzyć jego utrata ‒ ma ona miejsce w przypadku prawomocnego orzeczenia pozbawienia praw publicznych.

Kto przyznaje stopnie górnicze?

Kwestia odnosząca się do tego, kto nadaje stopnie górnicze, jest związana z „wysokością” danego odznaczenia. I tak, według ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. o stopniach górniczych, honorowych szpadach górniczych i mundurach górniczych, stopień generalnego dyrektora górnictwa przyznawany jest przez Prezesa Rady Ministrów, generalnego dyrektora górniczego, generalnego honorowego dyrektora górniczego i dyrektora górniczego przyznaje minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi. Pozostałe stopnie górnicze nadają kierownicy jednostek organizacyjnych w dziedzinie górnictwa.

Stopnie górnicze – hierarchia

Sztygar, nadsztygar, inżynier górnik wyższego nadzoru ‒ w kopalni pracuje wiele osób. Większość z nich jak najbardziej może zostać odznaczona stopniem górniczym. Są one nadawane pracownikom kopalni i innym osobom zasłużonym dla górnictwa i przedstawiają się następująco – w kolejności od najważniejszego:

• generalny dyrektor górnictwa;
• generalny dyrektor górniczy – I stopnia, II stopnia i III stopnia;
• generalny honorowy dyrektor górniczy;
• dyrektor górniczy – I stopnia, II stopnia i III stopnia;
• inżynier górniczy – I stopnia, II stopnia i III stopnia;
• technik górniczy – I stopnia, II stopnia i III stopnia;
• górnik – I stopnia, II stopnia i III stopnia.

Stopnie górnicze – wzory

Każdy stopień górniczy ma swój wzór odznaczenia, który umieszczany jest na mundurze górniczym – a dokładniej na rękawach kurtki górniczej, między łokciem a ramieniem. Odznaczenie składa się z dwóch elementów – borty i rozetek na naszywce szmuklerskiej. Rozetki z wytłoczonymi pyrlikiem i żelazkiem wykonane są z metalu i oznaczają stopnie w grupie. I stopień ma trzy rozetki, znajdujące się w odległości 2 cm, II stopień ma dwie rozetki, także w odległości 2 cm, a III stopień ma naszytą jedną rozetkę, na środku.

Kilka wzorów odznaczeń jest wyjątkowych. Generalny dyrektor górnictwa – minister zamiast rozetek ma haftowane złotą nicią liście dębowe z godłem państwowym, podsekretarz stanu lub dyrektor generalny ma cztery rozetki, a generalny honorowy dyrektor górniczy ma na mundurze same borty bez rozetek. Dokładny opis wraz z graficznym przedstawieniem wspomnianych odznaczeń można znaleźć w rozporządzeniu z dnia 29 września 2003 r. w sprawie stanowisk służbowych, stopni górniczych, wzorów mundurów górniczych i honorowej szpady górniczej.

Warto pamiętać, że mundur górniczy to także miejsce na inne odznaczenia górnicze, takie jak specjalne medale przyznawane za szczególne zasługi i wieloletnią pracę.

 

Stopnie górnicze – przywileje

Na pewno wiele osób zatrudnionych w górnictwie, ale i tych zainteresowanych górnictwem, zastanawia się, co daje posiadanie konkretnego stopnia górniczego. Z uwagi na fakt, że stopnie górnicze są wyróżnieniami honorowymi, wiążą się z przywilejem noszenia odświętnego munduru górniczego wraz z odpowiednim wzorem odznaczeń. Stopnie górnicze to także honor i prestiż.

Trasa Górnicza w Kopalni Soli „Wieliczka”

Każdy, kto chciałby na własnej skórze poczuć, jak wygląda praca górników, powinien wybrać się do Kopalni Soli „Wieliczka” i odwiedzić wyjątkową Trasę Górniczą. Wędrówka tym szlakiem to bez wątpienia ciekawa wyprawa z solidną dawką wiedzy praktycznej. Co więcej, każdy uczestnik wycieczki od początku może poczuć się jak górnik, ponieważ otrzyma odpowiedni ekwipunek – kombinezon, kask, pochłaniacz tlenku węgla oraz lampę.

Trasa Górnicza prowadzi przez mniej znane, surowe korytarze kopalni, z dala od klasycznych turystycznych szlaków. Uczestnicy wyruszają w podróż pełną zagadek i niespodzianek, mając okazję poznać podziemny świat z zupełnie nowej perspektywy – takiej, jaką przez wieki widzieli jedynie górnicy. Co ważne, Trasa Górnicza nie pokrywa się z jeszcze popularniejszą Trasą Turystyczną.

Zwiedzanie Trasy Górniczej trwa około trzech godzin i odbywa się pod okiem przewodnika zwanego Przodowym, który nie tylko opowiada o wielickich podziemiach, ale także wyznacza uczestnikom zadania do wykonania – mają oni okazję zmierzyć się z wyzwaniem ciesielskim, eksploracją nieznanych komór, wytyczaniem trasy czy mierzeniem stężenia metanu.

Przygoda dla odważnych!

Trasa Górnicza jest idealna dla osób, które szukają bardziej angażujących i nietypowych form zwiedzania. To świetna propozycja dla rodzin z dziećmi powyżej 10 roku życia, grup przyjaciół, a także dla osób indywidualnych, które chcą poczuć dreszczyk emocji. Ze względu na jej unikalny charakter warto jednak pamiętać, że wędrówka może wymagać pewnej sprawności fizycznej.

Zwiedzanie Trasy Górniczej jest niepowtarzalnym doświadczeniem, które łączy elementy przygody, edukacji i kontaktu z historią. To także wyjątkowa okazja, by zrozumieć, jak trudna i wymagająca była praca górników w dawnych czasach. Dla wielu uczestników to chwila refleksji nad tym, jak wielkie znaczenie miało wydobycie soli, która przez wieki była jednym z najcenniejszych surowców.

Trasę Górniczą można też potraktować jako wyzwanie. Eksploracja ciemnych zakamarków i stawianie czoła górniczym zadaniom z pewnością będzie wspominane przez długi czas po opuszczeniu kopalni. Przemierzając Trasę Górniczą, można bardzo dobrze poznać, jak wygląda dzień pracy górnika w kopalni soli. Jeśli więc szukasz przygody, która pozwoli Ci spojrzeć na świat z innej perspektywy – dosłownie i w przenośni – Trasa Górnicza w Kopalni Soli w Wieliczce czeka właśnie na Ciebie.

Kup bilety na Trasę Górniczą >