Comber Babski to staropolska zabawa, która do Polski przywędrowała już w średniowieczu. W odróżnieniu od popularnej, typowo męskiej Karczmy Piwnej jest organizowana przez kobiety i dla kobiet. Kolorowe stroje, maski, konkursy... co zobaczymy na Babskim Combrze?
Comber Babski w Polsce – krótka historia
Tradycja wesołych spotkań w kobiecym gronie sięga czasów średniowiecznych i napłynęła do Polski najprawdopodobniej zza zachodniej granicy, czyli z Niemiec. W różnych częściach kraju Babski Comber organizowany był w okolicy Tłustego Czwartku, czyli w tak zwane ostatki – okres poprzedzający Wielki Post. Była to zatem tradycja karnawałowa, związana z huczną zabawą do białego rana.
Zabawa ludowa, zwana Babskim Combrem, zapisała się szczególnie w historii Śląska i Małopolski. Najpopularniejszy i zarazem największy był Babski Comber na Rynku w Krakowie. W Tłusty Czwartek zamężne kobiety gromadziły się w wyznaczonym wcześniej miejscu niosąc słomianą kukłę, która przypominała mężczyznę – to właśnie ją nazywano Combrem. Na czele pochodu szła Marszałkowa – tę rolę otrzymywała zazwyczaj najgłośniejsza mężatka.
Po donośnym, karnawałowym przemarszu pełnym śpiewów i okrzyków, kobiety zaczynały biesiadę. Wyciągały przyniesione trunki oraz jadło i rozpoczynały dyskusje, tańce i gry. Jakie zabawy na Babski Comber cieszyły się największym uznaniem?
Zabawy na Babski Comber
Jedną z zabaw było tak zwane „polowanie na mężczyzn”, a raczej na przedmioty, które do nich należały. Kobiety zabierały obecnym mężczyznom (na część zabaw zapraszani byli także panowie) to, co wpadło im w ręce – buty, rękawiczki czy nakrycia głowy. Stawały się one fantami, które mężczyźni mogli wykupić od kobiet za monetę, dobry trunek lub… pocałunek. Popularnym zwyczajem było także przywiązywanie kawalerów do kłody drewna i czochranie ich po głowie wykrzykując „Comber! Comber!”.
Punktem kulminacyjnym imprezy było rozrywanie słomianej kukły, czyli Combra. Na sygnał Marszałkowej kobiety rzucały się na kukłę, rozdzierały ją na strzępy i wyciągały z niej źdźbła słomy. Podobno były one dobrą wróżbą i zapewniały szczęście w sprawach sercowych aż do końca roku. Po rozerwaniu kukły kobiety hucznie świętowały, tańczyły, grały i śpiewały. Podobno niektóre Babskie Combry trwały aż do Środy Popielcowej.
Stroje na Babski Comber
Babski Comber nie bez powodu odbywał się w okresie karnawałowym. Już od początku swojej tradycji była to niezwykle barwna impreza. Kobiety zakładały kolorowe, wymyślne stroje. Często rywalizowały także ze sobą, prześcigając się w pomysłach na najdowcipniejsze przebranie. Istotnym elementem były maski, które kobiety zakładały na Babski Comber. Słusznie mogą kojarzyć się z karnawałem w Wenecji, ale również – jak się okazuje – ze staropolską zabawą ludową.
Do ciekawostek należy fakt, że nazwa Comber mogła mieć swoje korzenie w niemieckim słowie Schemper, które oznacza maskę, lub zempem – czyli biegać w maskach.
Staropolska zabawa współcześnie – jak dzisiaj obchodzi się Babski Comber?
Współcześnie Babskim Combrem określa się różnego rodzaju spotkania organizowane w gronie kobiecym. W ostatnich latach często są to po prostu urodziny czy wspólne świętowanie na przykład Dnia Kobiet. Tego typu spotkania odbywają się zwykle w restauracjach lub domach i mają na celu przede wszystkim zacieśnianie więzi między zgromadzonymi kobietami, wspólne żarty i plotki.
Comber Babski w górnictwie
W środowisku górniczym Babski Comber odbywa się w okolicy Barbórki, podobnie jak Karczma Piwna. To tradycyjna zabawa dla kobiet pracujących w kopalni, czasem także dla żon górników. Może odbywać się zarówno w podziemiach, jak i na powierzchni, w karczmie. Na górniczym Babskim Combrze dominują barwne stroje (przebrania lub stroje ludowe), dobre jadło, a także wspólna, wesoła biesiada przy akompaniamencie muzyki.
Starsze kobiety wspominają dawne czasy, a młodsze organizują konkursy artystyczne, wprowadzając do całej zabawy akcenty humorystyczne i sporą dawkę dowcipu. Reszta… pozostaje tajemnicą i dla mężczyzn górników, i dla kobiet spoza „górniczego stanu”.
Wieczór wielicki – biesiada górnicza dla każdego
Podziemia wielickiej kopalni gromadzą wielu gości na różnego rodzaju imprezach. Wieczór wielicki jest jednak zupełnie wyjątkowym wydarzeniem. Można powiedzieć, że to Karczma Piwna i Babski Comber w jednym. Tradycje górnicze w wesołym, śpiewnym wydaniu i radosna zabawa są tutaj na wyciągnięcie ręki!
Muzyka, tradycyjne jadło czy skok przez skórę to tylko niektóre z atrakcji, które czekają na wszystkich zainteresowanych górniczą biesiadą w najlepszym, wielickim wydaniu. Z pewnością warto zarezerwować nieco czasu i choć raz wybrać się na nią w gronie przyjaciół czy współpracowników!
Karczma piwna organizowana w wielickiej kopalni.
