Logotyp Kopalni Soli 'Wieliczka'

Skały w Polsce – rodzaje i ciekawostki

Dla zwiedzających

Dodano: 21.09.2020

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Skały znajdują się głęboko pod ziemią, w skorupie ziemskiej, a także daleko poza naszym polem widzenia, czyli na innych planetach. Ale są także i te na wyciągnięcie ręki. Wystarczy się rozejrzeć, aby znaleźć leżące na ziemi kamienie, które są fragmentami przeróżnych skał. Wędrując po Tatrach czy Sudetach odkryć można najpopularniejsze skały w Polsce. Wyjątkowym miejscem jest również Kopalnia Soli „Wieliczka”, wyróżniająca się niezwykłą budową geologiczną i malowniczymi podziemnymi krajobrazami.

Skały – czym są i jakie mają rodzaje?

Skały to nic innego jak zespół naturalnie uformowanych minerałów. Ze względu na sposób ich powstawania wyróżniamy trzy podstawowe typy. Skały magmowe powstałe z zastygającej magmy lub lawy. Ich przykładami są bazalt, pegmatyt czy porfir. Skały osadowe, takie jak halit (sól kamienna), krzemień czy piaskowiec, tworzące się przez nagromadzenie materiału przenoszonego przez czynniki zewnętrzne, w wyniku osadzania się lub wytrącania. A także skały metamorficzne, marmur, czaroityt, granulit, które są efektem przeobrażenia się starszych skał magmowych lub osadowych pod wpływem temperatury, ciśnienia lub innych procesów chemicznych.

Możemy wyróżnić także dwa typy skał bazując na ich składzie. Wyróżniamy wtedy skały monomineralne, takie jak halit, uformowane z kryształów tego samego minerału, oraz skały polimineralne, takie jak granit, zbudowane z różnych minerałów.

Skały w Polsce

Najpopularniejsze skały występujące w Polsce

Skały w Polsce reprezentują wszystkie wyżej wymienione grupy. Wiele z nich wpływa na krajobraz. Skały metamorficzne w Polsce, takie jak piasek lub glina, występują licznie na północy i w środkowej części kraju. Skała zaś nie musi być zaś zawsze zwarta i twarda – może być miękka, plastyczna bądź sypka. Na wyżynach Polski najczęściej spotkamy łupki, piaskowce oraz wapienie. Te ostatnie skały osadowe w Polsce o różnym wieku bądź kształcie spotkamy między innymi w Górach Świętokrzyskich, Jurze Krakowsko-Częstochowskiej, na Opolszczyźnie, w Tatrach, Pieninach oraz Sudetach. Wapienie są podatne na zniszczenia przez działania wody oraz wiatru, dlatego potrafią fantazyjnie rzeźbić krajobraz.

Ważnym budulcem polskich gór są również twarde skały metamorficzne – marmur, gnejs. Zaś skały magmowe w Polsce w postaci granitu oraz bazaltu budują masywy w Sudetach. Polska obfituje także w bogate złoża węgla kamiennego, brunatnego oraz w złoża soli kamiennej.

Najciekawsze skały w Polsce

1. Wapienie

Skały wapienne w Polsce to najpospolitsze skały osadowe pochodzenia organicznego, jednak nie można przejść obok niej obojętnie. Wszystkie wapienie uformowane w morzu powstały ze szczątków organizmów żywych. Dlatego tak częstym przypadkiem są skały z odciśniętymi na niej muszlami, które są pamiątką po zwierzętach o wapiennych skorupkach bądź szkieletach, z których utworzyła się skała. Jest to piękna, a zarazem fascynująca przyrodniczo ozdoba. Skały wapienne w Polsce spotykane są najczęściej w rejonach Krakowa, Gór Świętokrzyskich czy Pienin.

skała wapienna na Jurze Krakowsko-Częstochowskiej

2. Węgiel kamienny

Węgiel kamienny nie bez powodu nazywany jest przez Polaków czarnym złotem. Na terenach Polski występują bogate złoża tej skały osadowej, które wykorzystuje się w różnych dziedzinach. Nie tylko dostarcza ciepło, ale i służy w wytwarzaniu energii elektrycznej, jest także cennym surowcem w przemyśle farmaceutycznym. Węgiel znalazł także zastosowanie w kosmetyce, a nawet jubilerstwie. Ze złóż węgla kamiennego słynie przede wszystkim Górny oraz Dolny Śląsk.

skały w Polsce - hałda górnicza

3. Sól kamienna

Osadowe skały w Polsce są różne, ale jest jedna wyjątkowa, która gości w praktycznie każdym domu. Mowa o soli kamiennej, z której powstaje sól kuchenna. Bogate złoża tej skały występują w środkowej i północno‑zachodniej części kraju. Jedną z najsłynniejszych kopalni soli jest Kopalnia Soli „Wieliczka”. Choć wydobycie jej złóż zakończyło się w roku 1996, „Wieliczka” nadal pełni funkcję atrakcji turystycznej, która zachwyca zwiedzających niezwykłą budową geologiczną. Wielickie złoża minerału zwanego halitem, będącego głównym składnikiem soli kamiennej, dekorują na szaro ściany i sklepienia kopalni, a to ze względu na jego domieszki iłowe.

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Złoża soli uformowały się między innymi w bryły o różnych rozmiarach, co jest fenomenem na skalę światową. W takich bryłach górnicy eksploatowali podziemne komory, z której najpiękniejsze to Kaplica św. Kingi z solnymi dziełami sztuki oraz Pieskowa Skała (więcej na jej temat przeczytasz w tym artykule), w której można podziwiać złoża naskalne pofałdowane i uformowane w postaci łusek tektonicznych. Oba te niezwykłe miejsca zobaczyć można na Trasie Turystycznej Kopalni Soli „Wieliczka”. 

Artykuły podobne

Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne