Logotyp Kopalni Soli 'Wieliczka'

Konspekt lekcji języka polskiego w liceum – naturalizm w „Germinalu” Emila Zoli

Dla rodziców i nauczycieli

Dodano: 28.02.2018

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Wielu nauczycieli zastanawia się, jak znaleźć ciekawe tematy na lekcje polskiego. Tak naprawdę każdy temat może zaciekawić uczniów, jeśli tylko pokaże się im, że literatura, którą czytają, nie funkcjonuje w oderwaniu od rzeczywistości, i jeśli da się im możliwość doświadczenia tego, o czym mowa w tekście. Takie założenie realizuje przedstawiona lekcja dotycząca powieści Emila Zoli Germinal.

Temat przeznaczony jest na dwie jednostki lekcyjne. W trakcie zajęć w szkole uczniowie omawiają malarstwo naturalistyczne, poznają biografię francuskiego pisarza oraz analizują i interpretują fragmenty Germinala. Uzupełnieniem lekcji jest wycieczka do Kopalni Soli „Wieliczka”. Zwiedzając kopalnię Trasą górniczą, uczniowie przekonają się, jak dawniej wyglądała praca górników.

Zaproponowany konspekt zajęć można podzielić na dwa odrębne scenariusze – lekcji języka polskiego w liceum oraz lekcji wiedzy o kulturze lub plastyki.

Przebieg lekcji

Przez lekcją zadaniem uczniów będzie przeczytanie wybranych przez nauczyciela fragmentów powieści Emila Zoli Germinal dotyczących pracy i warunków życia francuskich górników. W trakcie zajęć wykorzystane zostaną metody aktywizujące.

Malarstwo naturalistyczne

Na początku lekcji wybrany uczeń przypomina założenia epoki oraz główne prądy w literaturze i malarstwie. Następnie nauczyciel dzieli klasę na 4 zespoły i rozdaje reprodukcje XIX-wiecznych obrazów realizujących założenia malarstwa naturalistycznego (mogą to być np. dzieła Julesa Bastiena-Lepage’a lub Jeana Francois Raffaelliego). Zadaniem każdej grupy będzie opis otrzymanego obrazu oraz zapisanie cech dotyczących tematu dzieła, jego nastroju, kolorystyki, poetyki itp.

Po zakończeniu czasu przeznaczonego na realizację ćwiczenia zespoły przedstawiają przygotowany opis oraz cechy, którymi można określić obraz. Nauczyciel zapisuje na tablicy te informacje, które pojawiły się w odpowiedzi każdej grupy – w ten sposób powstaje notatka dotycząca malarstwa naturalistycznego.

Emil Zola Germinal

Główna część zajęć koncentrować się będzie wokół analizy i interpretacji przeczytanych
w domu przez uczniów fragmentów Germinala. Nauczyciel informuje, że powieść Emila Zoli ma pewne wspólne cechy z omawianymi obrazami. Odnalezienie ich będzie głównym celem tej części lekcji.

Przed przystąpieniem do omawiania tekstu nauczyciel opowiada o życiu i twórczości pisarza, genezie powstania Germinala oraz wspomina, że napisanie powieści przez Zolę poprzedzone było szczegółowymi badaniami dotyczącymi pracy w kopalni, chorób, na które najczęściej zapadali górnicy, oraz warunków ich życia.

Analizę fragmentów można przeprowadzić metodą stacji. Nauczyciel przygotowuje zadania, które rozkłada na ławkach w klasie. Każda z czterech grup siada przy wybranej ławce. Po upływie wyznaczonego czasu, grupa przesiada się do innej ławki i wykonuje następne polecenie. Dzięki temu wszyscy uczniowie dokładnie przeanalizują cały tekst. W kopertach z zadaniami mogą znaleźć się następujące tematy:

Stacja I – Waszym zadaniem będzie dokładne przyjrzenie się opisywanej przestrzeni. Zwróćcie uwagę, jakie elementy opisano oraz jakie środki językowe zostały do tego celu użyte. Określcie, z jakiej perspektywy przedstawiany jest ten wycinek rzeczywistości.

Stacja II – Odnajdźcie w podanych fragmentach opisy warunków życia francuskich górników. Przeanalizujcie, jak została przedstawiona ich praca. Co możecie powiedzieć o jej wartości? Opiszcie kreację bohaterów.

Stacja III – Przyjrzyjcie się narratorowi. Jaka jest jego rola, jaki ma stosunek do opisywanego świata?

Stacja IV – Przypomnijcie sobie wiadomości na temat epoki, w której powstał Germinal.
W jaki sposób realizowane są założenia ideowe tego okresu w omawianym tekście?

Po zakończeniu pracy uczniowie wspólnie z nauczycielem omawiają każdy temat oraz wyjaśniają związki powieści z obrazami, które poznali wcześniej. Podsumowaniem zajęć będzie stworzenie notatki na temat naturalizmu w literaturze. Na zakończenie lekcji nauczyciel opowiada uczniom o przygotowanej niespodziance – wizycie w Kopalni Soli „Wieliczka”.

Wizyta w Kopalni Soli „Wieliczka”

Po omówieniu fragmentów powieści Emila Zoli Germinal warto wybrać się z uczniami do Wieliczki, by mogli oni choć w małej części doświadczyć tego, co przedstawił pisarz. Przed zejściem do kopani uczniowie otrzymają roboczy strój, kask oraz lampę, by jak najlepiej mogli wczuć się w rolę górnika. Przejście Trasą górniczą da im możliwość dokładnego poznania tej pracy.

Zadaniem związanym z wycieczką będzie sporządzenie szczegółowych notatek dotyczących pracy w kopalni (tak jak robił to Emil Zola), które mógłby wykorzystać pisarz przygotowujący się do napisania powieści osadzonej w takich realiach.

Materiały dla nauczycieli

Konspekt do tej lekcji można pobrać tutaj.

Artykuły podobne

Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne