Logotyp Kopalni Soli 'Wieliczka'

Konspekt lekcji historii dla uczniów liceum – historia Wieliczki

Dla rodziców i nauczycieli

Dodano: 12.10.2018

Kopalnia Soli „Wieliczka”

By zachęcić uczniów do nauki tak wymagającego przedmiotu, jakim jest historia, należy szukać nowych rozwiązań, stosować metody aktywizujące oraz sprawić, by nauczycielka życia nie była martwym zbiorem dat i faktów. Takie założenia spełnia przedstawiony konspekt lekcji historii. Temat przeznaczony jest do realizacji na dwóch godzinach, a jego uzupełnienie stanowi wycieczka do Kopalni Soli „Wieliczka”, która sprawi, że historia ożyje na oczach uczniów.

Proponowany konspekt można z powodzeniem rozdzielić na dwa scenariusze lekcji historii (pierwszy mógłby dotyczyć roli soli w gospodarce Polski, drugi skupiałby się na historii najsłynniejszej polskiej kopalni – Wieliczki).

Dlaczego za niektóre rzeczy słono płacimy?

Lekcję rozpoczynamy od aktywnego wprowadzenia. Chętni uczniowie odgrywają scenki przedstawiające wybrane frazeologizmy związane z solą. Pozostała część klasy odgaduje, o jakie wyrażenia chodzi. Będzie to punkt wyjścia do rozmowy na temat znaczenia soli. Informujemy uczniów, że taka ilość wyrażeń związanych z solą odzwierciedla to, że dawniej był to bardzo wartościowy surowiec. Zwracamy uwagę, że wartość soli zachowała się nie tylko we frazeologii, lecz też zwyczajach i przesądach z nią związanych – rozsypanie soli odbierano jako zły znak, natomiast gościnność nakazywała witać gości chlebem i właśnie solą.

Następnie razem z uczniami tworzymy mapę myśli dotyczącą wartości oraz zastosowania soli w minionych wiekach (szczególną uwagę należy zwrócić na to, że sól była sposobem płatności). Wypowiedzi uczniów uzupełniamy różnymi ciekawostkami. Możemy dodać, że udział soli w gospodarce państwa był tak duży (za panowania Kazimierza Wielkiego wpływy z żup krakowskich stanowiły 1/3 dochodów skarbu państwa), że na jej określenie zaczęto używać nazwy białe złoto, co dobitnie pokazuje, jak wartościowy był to surowiec.

Historia wydobywania soli na ziemiach polskich

Następna część lekcji poświęcona będzie historii wydobywania soli. Opowiadamy uczniom, w jaki sposób pozyskiwano kiedyś sól (przez odparowanie wody morskiej, warzenie solanek oraz wydobywanie soli kamiennej).

Bolesław Wstydliwy i Kazimierz Wielki – reformatorzy żup solnych

W tej części zajęć warto też wspomnieć o reformach kopalń oraz przywilejach nadawanych żupnikom. Przed omówieniem tego zagadnienia prosimy chętnych uczniów o krótkie przedstawienie sylwetek znanych im władców Polski – Bolesława Wstydliwego i Kazimierza Wielkiego. Następnie podajemy uczniom notatkę dotyczącą reform i przywilejów nadawanych żupnikom za panowania tych władców.

Szlaki handlowe średniowiecznej Polski

Po przeanalizowaniu działań Bolesława Wstydliwego i Kazimierza Wielkiego rozdajemy uczniom mapki przedstawiające średniowieczną Europę. Opowiadamy, że w czasach średniowiecza rola soli była na tyle duża, że wyznaczała szlaki handlowe. W tym okresie powstały tzw. drogi solne, czyli trasy, którymi przewożono sól. Podajemy ich przebieg, natomiast zadaniem uczniów będzie zaznaczenie ich na otrzymanych mapkach. Na koniec należy sprawdzić poprawność wykonania zadania.

Historia kopalni soli w Wieliczce

Ostatnia część zajęć poświęcona będzie historii najsłynniejszej polskiej kopalni soli – kopalni w Wieliczce. Dzielimy uczniów na czteroosobowe grupy. Zadaniem każdego ucznia będzie samodzielne wyszukanie informacji o historii wydobycia soli w Wieliczce oraz sporządzenie notatki z zebranych informacji. Można polecić uczniom, by informacji szukali na stronie kopalni. Każdy członek grupy dzieli się zdobytą wiedzą z pozostałymi osobami z drużyny. Po czterokrotnym wysłuchaniu informacji uczniowie w zespołach przygotowują dziesięć pytań dotyczących historii wielickiej kopalni.

Członkowie każdej drużyny wybierają jedną osobę – eksperta, która wie najwięcej na zadany temat. Eksperci zajmują miejsca na środku klasy i odpowiadają na pytania każdej z grup (oprócz swojej). Nauczyciel powinien dbać o to, by pytania kierowane do tej samej osoby nie powtarzały się. Wygrywa ta drużyna, której reprezentant odpowie na największą liczbę pytań. Taką osobę możemy nagrodzić pozytywną oceną, zaś członków jej zespołu plusami.

Na zakończenie lekcji proponujemy krótką dyskusję dotyczącą znaczenia Wieliczki dla Polski – kiedyś i dziś.

Wycieczka do Kopalni Soli „Wieliczka”

Świetnym podsumowaniem zajęć będzie wycieczka do kopalni w Wieliczce. W ten sposób młodzież w atrakcyjnej formie utrwali wiadomości, które zdobyła w szkole. Wędrując podziemnymi korytarzami i zwiedzając oryginalne wyrobiska ilustrujące wszystkie etapy rozwoju techniki górniczej, uczniowie dowiedzą się nie tylko wielu ciekawych rzeczy związanych z historią tego miejsca, ale też będą mieli okazję poznać legendy z nim związane. Ta wiedza na pewno przyda się również na lekcjach języka polskiego.

Lekcja historii przedstawiona w takich okolicznościach na pewno zostanie zapamiętana.

Materiały dla nauczycieli

Konspekt do tej lekcji dostępny jest tutaj.

Artykuły podobne

  • Koronawirus a podróże – jak podróżować bezpiecznie (i dokąd)?

    Dla zwiedzających

    Ministerstwo Spraw Zagranicznych apeluje o unikanie wszelkich wyjazdów zagranicznych, które nie są konieczne. Wszędzie pojawiają się informacje o konieczności stosowania się do zaleceń Głównego Inspektora Sanitarnego oraz monitorowania komunikatów WHO. Wszystko ze względu na wciąż niepokonany koronawirus. Podróże jednak mimo wszystko nie zostały zakazane. Jak zatem podróżować bezpiecznie i dokąd najlepiej się wybrać? Oto wszystko, co powinieneś wiedzieć!

Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne