Logotyp Kopalni Soli 'Wieliczka'

Konspekt lekcji biologii dla szkoły podstawowej – higiena układu oddechowego

Dla rodziców i nauczycieli

Dodano: 10.11.2018

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Dbanie o układ oddechowy jest niezwykle ważne. Zwłaszcza w okresie zimowym, kiedy nad większością miast zalega smog. Warto zatem poruszyć ten temat na zajęciach w szkole. Oto szczegółowy scenariusz lekcji biologii wraz z konspektem. W ramach zajęć przewidziana jest wizyta w słynnej Kopalni Soli „Wieliczka”.

Dołączony konspekt lekcji biologii przeznaczony jest do realizacji na dwóch jednostkach lekcyjnych. Pierwsza lekcja dotyczy budowy układu oddechowego człowieka, na drugiej omówione zostaną jego choroby i higiena. Po zajęciach w szkole uczniowie wybiorą się na wycieczkę do Kopalni Soli „Wieliczka”, podczas której dowiedzą się, jak dobroczynny wpływ na zdrowie dróg oddechowych ma panujący tam mikroklimat.

Biologia – układ oddechowy

Lekcję rozpoczynamy od zapoznania uczniów z tematem zajęć oraz przedstawienia celów, które powinni osiągnąć po zakończonych zajęciach. Następnie przechodzimy do omówienia budowy układu oddechowego. Rozdajemy uczniom karty pracy, na których znajduje się model budowy układu oddechowego z wypisanymi cyframi oznaczającymi kolejne jego części. W trakcie wykładu nauczyciela zadaniem uczniów będzie uzupełnienie tego schematu.

Na tablicy rozwieszamy taki sam model w powiększeniu. Posługując się nim, opisujemy, jak zbudowany jest układ oddechowy i jaką funkcję pełnią poszczególne jego elementy. Omawiamy z uczniami proces wymiany gazowej w tkankach i płucach.

Choroby układu oddechowego

Druga część zajęć w głównej mierze opierać się będzie na pracy w grupach. Dzielimy uczniów na trzy zespoły, których zadaniem będzie przygotowanie krótkiego wystąpienia dotyczącego wpływu zanieczyszczeń powietrza na układ oddechowy i chorób, jakie te zanieczyszczenia wywołują. Grupa pierwsza zajmie się wpływem zanieczyszczeń mikrobiologicznych w powietrzu na zdrowie, druga – zanieczyszczeniami pyłowymi a trzecia – zanieczyszczeniami gazowymi.

Po upływie wyznaczonego czasu liderzy grup prezentują przed klasą opracowany temat. Na zakończenie tej części zajęć tworzymy razem z uczniami minileksykon chorób układu oddechowego uwzględniający opis objawów choroby, jej przebieg oraz sposoby leczenia.

Higiena i profilaktyka chorób układu oddechowego

Wyjaśniamy uczniom, czym jest higiena układu oddechowego. Inicjujemy burzę mózgów dotyczącą tego, jak dbać o drogi oddechowe. Odpowiedzi uczniów zapisujemy na tablicy. Jeśli trzeba, uzupełniamy tę wiedzę. Prawdopodobnie jednym z pierwszych pomysłów o tym, jak zapobiegać chorobom, będzie zakrywanie ust dłonią podczas kichania i kaszlu. W związku z tym proponujemy uczniom pewien eksperyment.

Co będzie potrzebne do jego przeprowadzenia?

  • 10 kartek wielkości A3,
  • butelka po płynie do mycia okien,
  • chusteczka.

Spośród uczniów wybieramy „osobę kichającą”, czyli kogoś, kto będzie pryskał wodą ze spryskiwacza, oraz rozkładamy na podłodze kartki papieru, które symbolizować będą osoby (w różnych odległościach – od 30 do 150 centymetrów od osoby z rozpylaczem). Wybrany uczeń, stojąc przed kartkami papieru, energicznie naciska spryskiwacz, czyli kicha. Pozostali notują swoje obserwacje – ile „osób” zostało opryskanych wodą. Następnie prosimy, by uczeń zrobił to samo, ale zakrył wylot butelki ręką – ma to symbolizować częstą sytuację, kiedy ludzie kichają właśnie w rękę.

Uczniowie zaobserwują, że wprawdzie kropelki nie przedostały się na osoby stojące obok, ale wszystkie zostały na dłoni osoby kichającej. Wyjaśniamy, że jeśli po kichnięciu w rękę, nie umyje się jej natychmiast, wirusy i bakterie będą się rozprzestrzeniać. Następnie prosimy ucznia, by wylot spryskiwacza zasłonił chusteczką i dopiero wtedy „kichnął”. Obserwujemy, że cała woda została na chusteczce. Opowiadamy dzieciom, że kichanie w chusteczkę i natychmiastowe wyrzucenie jej do śmieci jest najbardziej skuteczne w zapobieganiu rozprzestrzeniania się przeziębienia czy grypy.

Na zakończenie lekcji uczniowie w grupach przygotowują trzy spoty reklamowe dotyczące profilaktyki chorób układu oddechowego. Pierwsza grupa może przygotować reklamę na temat negatywnego wpływu palenia papierosów na zdrowie, druga – spot promujący zdrowe odżywianie i utrzymanie dobrej kondycji fizycznej, trzecia – filmik mówiący o działaniach mających na celu zmniejszenie smogu.

Lekcja biologii inaczej – wycieczka do Kopalni Soli „Wieliczka”

W tygodniu, w którym odbyła się lekcja, warto wybrać się na wycieczkę do kopalni w Wieliczce. Oprócz zwiedzania kopalni i odkrywania tajemnic kryjących się pod powierzchnią uczniowie dowiedzą się o istnieniu podziemnego uzdrowiska. Przekonają się, jak dobry wpływ na zdrowie ma tamtejszy mikroklimat – powietrze w kopalni jest zdrowe i czyste.

Dzięki tej wycieczce dzieci poszerzą swoją wiedzę na temat higieny i profilaktyki chorób układu oddechowego, a po jej zakończeniu będą mogły wybrać się tam jeszcze raz z rodzicami, by spędzić ciekawie, a przede wszystkim zdrowo, wolny czas.

Materiały dla nauczycieli

Konspekt do tej lekcji dostępny jest tutaj.

Artykuły podobne

  • Wartości w życiu człowieka – scenariusz zajęć dla dzieci

    Dla rodziców i nauczycieli

    Nie rodzimy się ze świadomością tego, co jest słuszne, a co nie. Środowiskiem, w którym się tego uczymy, jest rodzina, natomiast przedszkole i szkoła powinny wspomagać rodziców w tym procesie. Na nauczycielach również leży obowiązek uczenia dzieci odpowiednich zachowań. Warto zatem zaplanować cykl lekcji dotyczący wartości w życiu człowieka. Scenariusz do pobrania znajduje się na końcu artykułu.

  • Zajęcia otwarte w przedszkolu – scenariusz lekcji dla rodziców

    Dla rodziców i nauczycieli

    Zajęcia otwarte dla rodziców w przedszkolu często bywają stresujące dla nauczycieli, którzy obawiają się oceniania. Nie warto jednak z tego powodu rezygnować z takiej formy lekcji, ponieważ dają one możliwość poznania opiekunów dzieci oraz pokazania, jak wygląda nasza praca. Taki rodzaj kontaktu również dla rodziców jest niezwykle ważny, bo daje okazję do obserwacji tego, jak dziecko funkcjonuje w grupie rówieśniczej i czego się już nauczyło.

Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne