Logotyp Kopalni Soli 'Wieliczka'

Konspekt dla klas 1 – 3. Jan Brzechwa „Sól” – omówienie wiersza

Dla rodziców i nauczycieli

Dodano: 15.01.2018

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Temat przeznaczony jest do realizacji na dwóch jednostkach lekcyjnych. Konspekt dla klas 1 – 3 ma charakter interdyscyplinarny i obejmuje treści edukacji polonistycznej, plastycznej i przyrodniczej. Na lekcji uczniowie omawiają utwór Jana Brzechwy „Sól”, tworzą prace plastyczne dotyczące utworu oraz dowiadują się, skąd wzięła się sól i jakie znaczenie ma w życiu człowieka. Uzupełnieniem zajęć w szkole jest podróż po krainie Solilandii, którą oferuje Kopalnia Soli „Wieliczka”.

Konspekt zajęć klasa 1 – edukacja polonistyczna

Lekcję rozpoczynamy od przyczepienia na tablicy wierszyków – zagadek dotyczących soli (takie wierszyki można znaleźć w Internecie), np.

„Z Wieliczki pochodzi,
znana jest jej sława.
Dzięki niej smakuje
nam każda potrawa”.

Dzieci podają rozwiązanie zagadki. Informujemy, że sól – biały skarb ziemi – będzie tematem zajęć.

Omówienie wiersza – drama

Odczytujemy utwór Brzechwy, a następnie wspólnie z uczniami ustalamy, ile postaci występuje w wierszu oraz jakie wydarzenia są w nim przedstawione. Na tej podstawie przygotowujemy dramę – chętni uczniowie wcielają się w postaci i prezentują krótką scenkę dotyczącą wydarzeń opisanych w utworze. Po wykonanym zadaniu nagradzamy ochotników brawami.

„Solne” frazeologizmy

Pytamy, jak można rozumieć pojawiające się w wierszu wyrażenia: „słono zapłacić”, „w bajce nie ma soli”. Zapisujemy te zwroty na tablicy i wyjaśniamy ich znaczenie. Prosimy dzieci o podanie innych wyrażeń związanych z solą. Zwroty te również zapisujemy na tablicy i tłumaczymy, co znaczą.

Edukacja plastyczna – przekład intersemiotyczny

W tej części lekcji uczniowie na podstawie omówionego tekstu stworzą prace plastyczne nawiązujące do wybranej sceny z utworu „Sól”. Można tak rozdzielić fragmenty wśród dzieci, by powstała galeria przedstawiająca wszystkie wydarzenia z wiersza. Do tego zadania potrzebne będą brystole, farby, kredki lub flamastry, klej i, co najważniejsze, sól gruboziarnista. Należy poinformować uczniów, że rysunki mogą wykonać dowolną techniką, ale koniecznie muszą wykorzystać sól. Wykonane prace zawieszamy na ścianie w sali. Prosimy, by uczniowie wspólnie nadali tytuł wystawie.

Edukacja przyrodnicza

Utwór Brzechwy jest punktem wyjścia do przeprowadzenia zajęć z zakresu edukacji przyrodniczej, których celem będzie ustalenie, jakie znaczenie ma sól w życiu człowieka, jak wpływa na organizm oraz skąd się bierze.

Znaczenie soli w życiu człowieka

Na podstawie omówionego utworu rozmawiamy z uczniami o tym, jakie znaczenia ma sól w naszym życiu. Pytamy, do czego się ją wykorzystuje oraz jak wpływa na organizm. Propozycje zapisujemy na tablicy i jeśli trzeba, uzupełniamy brakujące informacje.

Skąd się bierze sól?

Rozmawiamy z uczniami, czy wiedzą, skąd w ogóle bierze się sól. Prawdopodobnie któreś z dzieci powie, że wydobywa się ją w kopalniach. Odszukujemy na mapie najbardziej znaną kopalnię soli – kopalnię w Wieliczce. Pokazujemy uczniom zdjęcia prezentujące wielicką kopalnię oraz zaznaczamy na mapie inne regiony, w których wydobywa się sól kamienną. Opowiadamy o powstawaniu soli – wyjaśniamy, o czym świadczy jej istnienie na danym terenie.

Kryształki soli – doświadczenie (scenariusz dla klas 1 – 2 szkoły podstawowej)

W zależności od etapu kształcenia można przeprowadzić doświadczenie na dwa sposoby. W klasach 1 – 2 tydzień przed planowaną lekcją (np. podczas omawiania lekcji o morzu) przygotowujemy „klasowe morza”. W słoiczkach z wodą rozpuszczamy sól. Do przygotowanych roztworów wkładamy nitki. Nie zdradzamy uczniom, do czego posłużą. Zabieramy przygotowane słoiczki do pokoju nauczycielskiego. Na lekcji „Biały skarb ziemi” przynosimy wcześniej przygotowane słoiczki. Pokazujemy dzieciom skrystalizowaną sól i tłumaczymy proces powstawania złóż soli.

Kryształki soli – doświadczenie (scenariusz zajęć klasa 3 szkoła podstawowa)

W klasie 3 w celu zaprezentowania podanych informacji przeprowadzamy z uczniami proste doświadczenie w grupach. Zespoły przygotowują w słoikach roztwór soli, w którym umieszczają nitkę. Tak przygotowane naczynia pozostawiamy w klasie. Prosimy uczniów, by każdego dnia obserwowali, co się dzieje w słoiczkach i zapisywali swoje spostrzeżenia w dzienniku doświadczenia. Po pewnym czasie (kiedy uda się wyhodować kryształki soli na nitce) wracamy do tematu lekcji i opisujemy doświadczenie.

Podsumowanie zajęć

Jako podsumowanie lekcji prosimy uczniów, by wymienili najważniejsze wiadomości, o których była mowa. Zapisujemy te informacje na tablicy i na ich podstawie tworzymy notatkę, którą dyktujemy uczniom do zeszytu.

Zdradzamy dzieciom, że to nie koniec ich „solnej” przygody i już niedługo będą mieli okazję na żywo zobaczyć miejsce, które słynie z wydobycia soli kamiennej.

Zwiedzanie Kopalni Soli „Wieliczka”

Podróż po krainie Solilandii i odkrywanie tajemnic ukrytych pod ziemią będzie świetną kontynuacją poruszanego na lekcjach tematu. Dzieci będą mogły przyswoić nową wiedzę w bardzo atrakcyjnej formie. W trakcie wycieczki poznają historię kopalni, usłyszą legendy z nią związane, będą rozwiązywać różnorodne zagadki, które utrwalą zdobytą w szkole wiedzę, oraz nauczą się współpracy i podziału zadań w grupie.

Materiały dla nauczycieli

Scenariusz lekcji z języka polskiego z wykorzystaniem metod aktywizujących można pobrać tutaj.

Artykuły podobne

Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne