Czy wiesz, że…? Zbiór ciekawostek o Kopani Soli „Wieliczka”

Pod ziemią, niedaleko Krakowa, możesz natknąć się na świat, który zachwycił już niejednego odwiedzającego. Świat Kopalni Soli w Wieliczce to miejsce, gdzie fakty splatają się z legendami, a każdy krok w podziemnych korytarzach pozwala odkrywać coraz to ciekawsze nowinki z obszaru przyrody, górniczych zwyczajów i historii. Zapraszamy Cię w podróż po labiryncie ciekawostek związanych z jednym z najbardziej fascynujących miejsc na Ziemi ‒ Kopalnią Soli „Wieliczka”!

Przejdź do akapitów:

• Kalafiory i makarony… prosto z kopalni soli!
• Jeziora jak Morze Martwe
• Górniku, najpierw modlitwa!
• Baśka ‒ ostatnia klacz z wielickiej kopalni soli
• A wszystko zaczęło się od pierścionka!
• Trasa Turystyczna otwarta przez Austriaków
• Czy w naszej kopalni pracują obecnie górnicy?

Kalafiory i makarony… prosto z kopalni soli!

Sól w naszej kopalni znajdziesz w rozmaitej formie. Największe ilości ukryte są w solnych bałwanach, których waga osiąga nawet 2 ton! Zwiedzając kopalnię, możesz jednak natrafić jeszcze na różne nacieki solne: są one efektem krystalizacji wypływającej z górotworu solanki. I tak na stropach i ociosach (ścianach) znajdujemy solne wykwity w kształcie kalafiorów. Inne ciekawe formacje to makarony, czyli zwisające, bardzo cienkie stalaktyty. 

 

Jeziora jak Morze Martwe

Akweny w wielickiej kopalni charakteryzują się zasoleniem w okolicach 320 g soli na litr wody. Jest ono zatem jeszcze większe niż w Morzu Martwym! Tam zasolenie wynosi około 260 g soli na litr. Przy tak ogromnym zasoleniu zanurzenie w kopalnianych jeziorach bez dodatkowego obciążenia jest niemożliwe. Nurkowie, prowadzący badania podwodnych terenów kopalni (oraz wykonujący w niej rozmaite ćwiczenia) muszą nurkować z ponad 30 kg obciążenia.

 

Górniku, najpierw modlitwa!

Słynne „Szczęść Boże”, które można usłyszeć mijając się z kimś w kopalni, nie jest zwykłym pozdrowieniem. Dla górników był to od zawsze ważny symbol oddania się pod opiekę Bogu. Słów „dzień dobry” mogły używać osoby, które pracowały na powierzchni, w słonecznym świetle. Tutaj natomiast praca była ciężka, wymagała uwagi, a niejednokrotnie była bardzo niebezpieczna. Boże błogosławieństwo było tak ważne, że każda zmiana w kopalni zaczynała swoją pracę od modlitwy. Górnik, który nie był na mszy świętej organizowanej w jednej z wielu podziemnych kaplic, nawet nie liczył, że dołączy do zespołu pracującego na danej zmianie. Dla górników kwestia oddania się w bożą opiekę była ogromnie istotna, a delikwent bez udziału w mszy świętej mógł przynieść pecha całej grupie górników.

 

Baśka ‒ ostatnia klacz z wielickiej kopalni soli

Kiedy zakończyła się era koni w polskim górnictwie? W 2002 roku. Wtedy na powierzchnię, pod osłoną nocy, wywieziona została ostatnia klacz pracująca w Kopalni Soli w Wieliczce ‒ Baśka. Od tego momentu wszystkie prace w kopalni przejęła technika. Konie były przez wiele stuleci nieodłącznym elementem krajobrazu kopalni. Gdy raz już zjechały pod ziemię, zostawały tam aż do „emerytury”. Były one ważną siłą napędową i pociągową ‒ pomagały zarówno obsługiwać niektóre maszyny, jak i wywozić sól na powierzchnię. Odwiedzając dzisiaj Kopalnię Soli w Wieliczce, możesz zobaczyć, jak wyglądały komory, które przeznaczano na stajnie dla tamtejszych koni, a nawet wcielić się w rolę koniuszego ‒ pracownika, którego zadaniem była opieka nad końmi w kopalni.

 

A wszystko zaczęło się od pierścionka!

Geneza tego, skąd wzięła się sól w Wieliczce jest dwojaka. Jedni ‒ ci bardziej racjonalni, z podejściem naukowym ‒ wolą historie geologiczne o słonym morzu mioceńskim, które zalewało tereny obecnej Małopolski jeszcze przed uformowaniem się Karpat i dzięki któremu dzisiaj możemy odkrywać złoża solne na tych terenach. Druga ‒ legendarna opowieść ‒ przedstawia historię piękną i romantyczną. Dotyczy ona św. Kingi. Gdy pojął ją za żonę Bolesław Wstydliwy, Kinga chciała wnieść w posagu coś, czego Polska wówczas nie miała. Madziarska księżniczka poprosiła swego ojca, by podarował jej jedną z kopalń w państwie Maramuresz. Tam na znak wejścia w jej posiadanie, Kinga wrzuciła do szybu swój zaręczynowy pierścień i udała się w podróż do Polski. Na terenach współczesnej Wieliczki zarządziła postój i wskazała robotnikom miejsce, w którym należało kopać. Orszak królewski wpadł w niemałe zdziwienie, gdy po pewnym czasie spośród ziemi wyłoniła się bryłka soli, co więcej ‒ z ukrytym w niej pierścieniem Kingi. Tak oto przedstawia się legendarna wersja początków wydobycia soli w Wieliczce. Nic też dziwnego, że św. Kinga jest teraz patronką wielickich górników, a kaplica jej imienia jest jednym z najpiękniejszych obiektów sakralnych na świecie.

 

Trasa Turystyczna otwarta przez Austriaków

Nie wszyscy turyści przyjeżdżający do Kopalni Soli w Wieliczce wiedzą, że pierwsza Trasa Turystyczna, jaka została u nas otwarta, powstała z inicjatywy Austriaków. Na trasie tej umieszczono wówczas wiele solnych rzeźb o charakterze świeckim, które miały zadziwiać gości swym kunsztem. Sam arcyksiążę Franciszek Karol dwukrotnie odwiedził wielicką kopalnię, co upamiętniono specjalnym obeliskiem, który dzisiaj można podziwiać na Trasie Górniczej. 

Czy w naszej kopalni pracują obecnie górnicy?

W Kopalni Soli „Wieliczka” od 1996 roku nie wydobywa się już soli kamiennej. Mimo tego górnicy są tutaj wciąż potrzebni, chociażby do zabezpieczania podziemnych terenów czy transportowania solanki do warzelni. Współcześnie w kopalni w Wieliczce pracuje codziennie około 400 górników! O tym, jak wygląda dzień pracy górnika w Kopalni Soli „Wieliczka” możesz przeczytać w innym artykule na naszym blogu. Zapraszamy!