Światło ukazujące piękno podziemi

Kategoria: Wycieczka na dziś

Dodano:

Kopalnia Soli „Wieliczka”

Dziś Trasę turystyczną, podziemną ekspozycję muzealną i uzdrowisko w kopalni oświetla kilka tysięcy punktów świetlnych. Światło pełni rolę scenograficzną i dydaktyczną. Wydobywa z mroku detale, piękno komór i chodników, oświetla różne gatunki soli, ukazując piękno i unikatowość podziemi. Zupełnie inaczej jest na Trasie górniczej - zwiedza się ją przy świetle lamp górniczych. Tutaj dostrzega się iż kopalniana ciemność jest nieprzenikniona i brak w niej jakichkolwiek punktów odniesienia. Ta trasa w pełni oddaje realia dawnej pracy w kopalni.

Przy świetle kaganków


 
 
Dawni górnicy idąc do pracy rozpraszali ciemność wielickich podziemi blaskiem kaganków. W średniowieczu stosowano gliniane lub żelazne kaganki z otwartym płomieniem. Paliwem do nich był łój zwierzęcy, który wydawano w ilości zależnej od wykonywanej pracy. Po roku 1839 pojawiły się lampy olejowe, a ich konstrukcja zmieniła się z otwartej na zamkniętą. Później używano również lamp karbidowych.

Pierwsze żarówki


 
Jako pierwsze w wielickiej kopalni światłem elektrycznym rozbłysło nadszybie szybu św. Kingi. Zamontowano prądnicę napędzaną maszyną parową i 12 stycznia 1886 roku żarówki rozjarzyła elektryczność. Urządzenie dostarczało prądu stałego o napięciu 110 V. Wielicka kopalnia nie była wprawdzie pierwszą elektryfikowaną kopalnią w Europie, niemniej warto zauważyć, że rewolucyjny wynalazek pojawił się w Wieliczce zaledwie kilka lat po tym, jak Swan i Edison skonstruowali pierwsze nadające się do praktycznego wykorzystania żarówki.

Na początku 1900 roku rozpoczął się montaż kolejnej prądnicy, tym razem w nadszybiu szybu Górsko. Wytwarzany przez nią prąd stały miał napędzać linową kolejkę dowożącą z Psiej Górki piasek do podsadzania niezabytkowych komór. Silnik kolejki był zapewne pierwszym silnikiem elektrycznym w Wieliczce. Ostatecznie kolejka ruszyła dopiero w lipcu 1902 roku, niemniej prąd przydał się już wcześniej, m.in. do oświetlenia biur Zamku Żupnego i zamkowego dziedzińca, Szkoły Górniczej, parku salinarnego.

Własna elektrownia


 
Wraz z uruchomieniem warzelni próżniowej w roku 1912 ruszyła również elektrownia salinarna produkująca prąd zmienny trójfazowy. Do końca zaborów elektrownia dostarczała energię głównie do warzelni oraz do maszyny wyciągowej na szybie Regis („Królewski” był pierwszym wielickim szybem, który otrzymał elektryczną maszynę wyciągową). Sytuację zmienił wybuch I wojny światowej oraz upadek austro-węgierskich porządków – nadwyżki produkowanego przez salinę prądu posłużyły do elektryfikacji miasta Wieliczka. 

 

 

Jeszcze w czasie, gdy oświetlenie elektryczne w budynku szybu św. Kingi znajdowało się w fazie projektowania, rozważano także zamontowanie prądnicy na szybie Daniłowicza. Elektryfikacja miała objąć najważniejsze wyrobiska ówczesnej trasy turystycznej m.in. kaplicę św. Antoniego, komory Urszula, Michałowice, Drozdowice, Dworzec Gołuchowskiego, Rosetti i Majer (obecnie Józefa Piłsudskiego), Łętów. Wtedy pomysłu nie udało się zrealizować. Odwiedzający na pierwsze oświetlające im turystyczny szlak żarówki musieli poczekać do 1918 roku.

Więcej o tym temacie, ale także innych ciekawostkach z podziemi do poczytania na łamach wydawnictwa Kopalni Soli „Wieliczka” – Solanka.

Artykuły podobne

  • Miejsca, które warto zobaczyć

    Wycieczka na dziś

    Widoki zapierające dech w piersiach, przygody, których się nie zapomina - takie wrażenia zapewnia podróż po zakamarkach kopalni soli. Ale które miejsca są tzw. must see podczas wycieczki? Sprawdź!

    Rodzina z trójką dzieci i przewodniczka oglądający żyrandol w Kopalni Soli "Wieliczka".
  • Pomysły na wycieczki objazdowe po Polsce

    Wycieczka na dziś

    Marzysz o niezapomnianej objazdówce po Polsce? Samochodem dotrzesz do miejsc, które omijają tradycyjne środki transportu, ciesząc się niezależnością i elastycznością. Polska oferuje różnorodność krajobrazów, bogatą historię, lokalną kuchnię i mnóstwo klimatycznych zakątków, idealnych na kilkudniową lub nawet kilkutygodniową podróż. Szczególnie polecamy Kopalnię Soli „Wieliczka” – to ważny punkt na mapie południowej Polski, który łączy edukację, rozrywkę i niezwykłą przygodę. Zwiedź fascynującą Trasę Turystyczną przez solne komory i kaplice, poznaj geologię i sztukę górników-rzeźbiarzy. Jeśli szukasz aktywnych wrażeń, wybierz Trasę Górniczą i wciel się w rolę prawdziwego górnika. Po zwiedzaniu, zrelaksuj się w Tężni Solankowej na powierzchni. Kopalnię Soli można łatwo połączyć z wizytą w Krakowie, Oświęcimiu czy Zakopanem.