W kuchni jest po prostu niezbędna, dodaje potrawom smaku, konserwuje. Jedni grzmią, że to „biała śmierć”, inni zaś, bardziej rozsądni, przypominają, że żaden żywy organizm nie może funkcjonować bez soli. Tak naprawdę rzecz w tym, żeby solić z umiarem. Nim jednak bezcenna przyprawa trafi na sklepowe półki i do naszych solniczek, musi przebyć drogę, której pierwszym etapem jest solanka.
Solanka to wodny roztwór soli, pojawia się w kopalni w postaci naturalnych dopływów. Wypompowywana na powierzchnię trafia do warzelni. Od stuleci przy produkcji soli warzonej chodzi o to samo, czyli o odparowanie „białego złota” ze słonej wody. Wieki temu używano do tego celu glinianych naczyń ustawionych w żarze paleniska. Przed paroma laty z panoramy Wieliczki zniknęły kominy starej warzelni próżniowej, którą zastąpił przyjazny środowisku nowoczesny zakład utylizacji.
Nad całym procesem technologicznym czuwają komputery oraz technicy – współcześni warzycze. Instalacja składa się z wielu urządzeń, m.in. pompy, krystalizatora, wymiennika ciepła, rurociągów przesyłowych. Od lat 90. XX wieku kopalnia nie produkuje soli na skalę przemysłową, a jedynie utylizuje zasolone podziemne wody. Rocznie wielicka warzelnia wytwarza ok. 16 tys. ton „białego złota”. Warzona sól z Wieliczki zawiera aż 99,8 % chlorku sodu (NaCl), jest zatem jedną z najczystszych dostępnych na rynku.
Nic dziwnego, że śnieżnobiała wielicka warzonka to prawdziwa królowa wśród przypraw, która znajduje się na liście tradycyjnych produktów z Małopolski. Oczywiście, kuchnia nie ogranicza jej zastosowań. Gdyby Kleopatra znała sól kąpielową, zapewne zrezygnowałaby z mleka.