Potrzeby dzieci zmieniają się wraz z wiekiem, nabywaniem nowych umiejętności, zależą od stanu zdrowia i indywidualnych cech osobowości. Ich zaspokojenie wpływa na prawidłowy rozwój dziecka, który jest niezbędny, by pewnie wkroczyć w dorosłość. Jakie są podstawowe potrzeby dziecka i na co powinniśmy zwracać szczególną uwagę?
Przejdź do akapitów:
Potrzeby dzieci – to, co aktywizuje do działania
Na prawidłowy rozwój dziecka wpływa wiele czynników. Właściwe określenie potrzeb dziecka umożliwia mu spójny rozwój, wpływa na jego samodzielność i sposób radzenia sobie z problemami po osiągnięciu dojrzałości. Obszary rozwoju dziecka przenikają się na różnych etapach życia – istotne jest, aby nie ignorować żadnego z nich, lecz traktować najmłodszych holistycznie.
Każdy człowiek, by prawidłowo funkcjonować, musi zaspokoić swoje potrzeby biologiczne i psychiczne. Jednym z ważniejszych elementów, które służą temu procesowi, jest środowisko, w którym dziecko żyje. Potrzeby są chęcią zaspokojenia aktualnych braków, napędzają nasze działania, a ich liczba jest nieograniczona.
Potrzeby fizjologiczne (biologiczne)
Potrzeby fizjologiczne dziecka stają się najważniejsze w różnych etapach życia – dominującą rolę odgrywają zwłaszcza w pierwszych miesiącach życia. To potrzeby biologiczne, takie jak sen, pożywienie, powietrze, odpowiednia temperatura otoczenia, potrzeby oddawania moczu i kału. Do potrzeb biologicznych należy także potrzeba unikania bólu. Nawet na tak wczesnym etapie rozwoju niemowlę może mieć różne potrzeby, dlatego najważniejsza w ich zaspokajaniu jest rola rodzica lub opiekuna, poprzez uważną obserwację malucha.
Potrzeby bezpieczeństwa
Lęk u dzieci tłumi chęć uczenia się i rozwoju, prowadzi do zaburzeń psychosomatycznych, może hamować naturalną ciekawość najmłodszych. Aby czuć się bezpiecznie, dzieci potrzebują jasnych i prostych komunikatów, posiadać wsparcie i opiekę opiekunów. Łatwiej im się funkcjonuje, gdy mają precyzyjnie określone granice i zasady, zwłaszcza w okresie wczesnoszkolnym.
Potrzeba przynależności do grupy, uznania i szacunku
Obszary rozwoju dziecka są ściśle związane z elementami życia w społeczeństwie. Prawidłowy rozwój dziecka w czasie pandemii jest szczególnie utrudniony – zajęcia w szkołach są zawieszone, w ramach edukacji zdalnej uczniowie nie mogą spędzać wolnego czasu z rówieśnikami. Znaczenie przynależności do grupy wzrasta wraz z wiekiem – warto umożliwić nastolatkom kontakt z kolegami za pomocą komputera lub telefonu.
Podobnie ważne jest realizowanie potrzeby uznania i szacunku – dobrze jest zachęcać dziecko do podejmowania różnych form aktywności, stwarzać mu możliwości wykazania się, szanować jego odmienne zdanie i inny punkt widzenia. Szczęśliwe dziecko to takie, którego rodzic szczerze cieszy się z odnoszonych sukcesów i dostrzega jego dobre cechy charakteru.
Potrzeby dzieci w wieku szkolnym
Odpowiednie stymulowanie rozwoju dziecka to szansa, by wychować odważnego i empatycznego dorosłego. W procesie wzrastania pojawiają się inne, niewymienione wyżej podstawowe potrzeby dziecka. Są nimi potrzeba samorealizacji, potrzeba ruchu, poznawania świata, zabawy i relaksu, a także wytchnienia. Coraz częściej zwraca się uwagę na potrzebę bezpiecznej samotności najmłodszych. Starsze dzieci często wykazują potrzebę autorytetu, a także stałości kontaktów uczuciowo-emocjonalnych.
Stymulowanie rozwoju dziecka – najważniejsza jest równowaga
Każde dziecko posiada potrzebę rozwoju emocjonalnego i fizycznego. Aktywność fizyczna, odpowiednia dzienna dawka ruchu powinna iść w parze z zapewnieniem najmłodszym domownikom poczucia miłości, ciepła i bezpieczeństwa. Ważne jest, aby wszystkie te działania równoważyły się – codzienne treningi pod okiem wykwalifikowanego trenera nie zastąpią bliskich kontaktów z rodzicami i wspólnie spędzonego czasu w gronie rodziny.
Jeśli chcesz zapewnić swoim pociechom właściwy rozwój i sprawić, że Twoje dziecko poczuje się docenione i ważne, organizuj ciekawie i aktywnie wolny czas, np. zabierając je na wycieczki w niebanalne i zaskakujące miejsca. Świetnym pomysłem na połączenie nauki z zabawą jest wizyta w wielickim uzdrowisku, w ramach Dnia dla Zdrowia. To przygoda dla całej rodziny, 135 metrów pod powierzchnią ziemi. Podczas pobytu w uzdrowisku wzmocnicie swoje organizmy, zapewnicie sobie odpoczynek i nauczycie się, jak kompleksowo dbać o ciało. Dzień dla Zdrowia to dbałość i harmonijny rozwój Twoich bliskich i czas dla rodziny!
Bibliografia:
- O potrzebach dziecka, http://www.soswokruszek.pl/files/O-potrzebach-dziecka.pdf
- Ancilla Bialek, Potrzeby dzieci w wieku przedszkolnym, https://szkolnictwo.pl/index.php?id=PU9069
