Kiedyś „Barburka”, dziś zaś „Barbórka” to największe górnicze święto obchodzone we wszystkich polskich kopalniach – od węgla po sól. W tym roku górnicy Kopalni Soli „Wieliczka” św. Barbarę uczcili 3 grudnia.
Przebieg barbórkowych uroczystości ustaliła tradycja. W podziemnej Wieliczce świętowanie rozpoczyna się modlitwą w kaplicy św. Kingi – górnicy dziękują za mijający rok i proszą o boską opiekę na kolejny. Mszy przewodniczył Nuncjusz Papieski w Polsce Jego Ekscelencja Arcybiskup Salvatore Pennacchio. – Jestem do głębi wzruszony mogąc celebrować mszę w tej podziemnej kaplicy jako ambasador kopalni - mówił. Tym tytułem uhonorowano go w trakcie uroczystej akademii w komorze Warszawa.

Uroczystość otworzył Zbigniew Zarębski Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka”. Powitał gości i krótko podsumował mijający rok m.in. tymi słowami: - Był to rok bezpieczny, rok w którym miało miejsce w kopalni wiele prestiżowych wydarzeń, szczególnie w tej komorze Warszawa. Odbyła się tutaj m.in. premiera filmu „The Royal Tour” z Premierem Mateuszem Morawieckim oprowadzającym po Polsce. Zostaliśmy odznaczeni wieloma prestiżowymi nagrodami, otrzymaliśmy flagę od Pana Prezydenta Andrzeja Dudy. To rok, w którym czeka nas kolejny rekord liczby zwiedzających – przewidujemy, że wielicką kopalnię zwiedzi ok. 1 mln 830 tys. osób. Może być ich znacznie więcej, ale wymaga wielu prac inwestycyjnych i zabezpieczających, które stopniowo realizujemy m.in. modernizacji szybów górniczych i budowy Centrum Obsługi Turystów.
Akademia to ważne i podniosłe spotkanie, podczas którego zasłużonym pracownikom nadawane są odznaczenia – krzyże, medale, odznaki, szpady. W tym roku uhonorowano 60 osób. Tytuł Ambasadora Bezpieczeństwa Kopalni Soli „Wieliczka” otrzymał dr inż. Adam Mirek Prezes Wyższego Urzędu Górniczego.

List do górników wielickich z okazji ich święta wystosował m.in. Prezydent Andrzej Duda. Napisał w nim: – Z okazji Barbórki, pięknego polskiego święta jednoczącego górniczą brać, składam Państwu najserdeczniejsze gratulacje, podziękowania i życzenia. Jestem pełen uznania dla Państwa osiągnięć. Kopalnia soli w Wieliczce zajmuje szczególne miejsce w historii, ale i we współczesności polskiego górnictwa. Jest ona wręcz symbolem wspaniałych chlubnych i fascynujących tradycji gwareckich. Sól od wieków była ogromnie pożądanym przez ludzi dobrem i ciągle pozostaje kwintesencją wszystkiego, co potrzebne jest człowiekowi do życia. (…) Tak jak krzyż na Giewoncie, to najwyżej umiejscowiony w naszym kraju symbol naszej narodowej i duchowej tożsamości, tak słynna kaplica św. Kingi jest takim symbolem promieniującym swoim przesłaniem z największych głębin polskiej ziemi. Nic dziwnego, że Polacy uznali Kopalnię Soli „Wieliczka” za jeden z 7 narodowych cudów, że jest to pomnik historii Polski i obiekt wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Składam wyrazy wielkiego uznania i serdeczne podziękowania wszystkim Państwu, że pielęgnują ten wielki skarb polskiej kultury i talentów cywilizacyjnych naszego narodu.
Na Barbórce górników obowiązują mundury galowe, nie byłoby też świętowanie pełne bez górniczej orkiestry – a ta wielicka gra tak, że aż serce rośnie! Oficjalne barbórkowe obchody poprzedza spotkanie Jubilatów. Tegoroczne odbyło się 29 listopada. Barbórka Jubilatów jest świętem tych, którzy Kopalni Soli „Wieliczka” poświęcili długie lata pracy.
Z potrzeby ducha
Człowiek jest pod ziemią tylko gościem. Sięgając po ukryte tam bogactwa, rzucił wyzwanie przyrodzie i musiał zmierzyć się z siłami dalece potężniejszymi niż on sam. Niewyjaśnione zjawiska, nieprzenikniona ciemność… Nic dziwnego, że górnik musiał polegać na drugim górniku, a także mocno wierzył, że Opatrzność widzi go nawet w mroku wnętrza ziemi. Bez tego – bez braterstwa i wiary, nie znalazłby w sobie dość odwagi, by wydobywać sól, węgiel, miedź, srebro, złoto… W takich właśnie okolicznościach wykuwał się górniczy etos, niezwykłe poczucie wspólnoty i szacunek dla tradycji, której pięknym świadectwem jest właśnie Barbórka.
Święta z wieżą i mieczem
Dlaczego patronką górników jest akurat żyjąca na przełomie III i IV w. św. Barbara z Nikomedii? Odpowiedź znajdziemy w jej żywocie – więziona w ciemnej wieży, stracona za wiarę przez własnego ojca (według hagiografów ściął ją mieczem) poznała, czym są lęk i mrok. W średniowieczu należała do czternastu orędowników opiekujących się światem. Odwoływali się do niej ludzie ciężkiej i niebezpiecznej pracy. W XIII lub XIV w. za patronkę obrali sobie Barbarę górnicy – najpierw w Czechach słynących ze srebra z Kutnej Hory, w Polsce zaś w XVII-XVIII w. W połowie XVIII stulecia Barbórkę na ziemiach polskich zaczęto obchodzić 4 grudnia.