Jazz, który łączy pokolenia

125 metrów pod ziemią, w odnowionej scenerii Komory Warszawa, ponownie zabrzmiał jazz. 31 października Kopalnia Soli „Wieliczka” stała się miejscem wyjątkowego spotkania muzyki, obrazu, poezji i wspomnień. Koncert „Magnum Sal 2026”, będący prologiem 71. Krakowskich Zaduszek Jazzowych, był pięknym powrotem do tradycji, którą wielicka kopalnia od ponad trzech dekad współtworzy z Markiem Stryszowskim – wybitnym saksofonistą, kompozytorem i dyrektorem artystycznym festiwalu.

Krakowskie Zaduszki Jazzowe należą do najstarszych i najbardziej cenionych wydarzeń jazzowych w Europie. Ich historia sięga 1954 roku, kiedy jazz był czymś więcej niż gatunkiem muzycznym – stanowił symbol artystycznej wolności, niezależności i poszukiwania nowych form wyrazu. Ta idea pozostaje żywa do dziś, a wielickie podziemia od lat stanowią dla niej niezwykłą przestrzeń.

Trzy dekady muzycznej przyjaźni

Historia jazzowych spotkań w Kopalni Soli „Wieliczka” sięga lat 90. XX wieku i jest nierozerwalnie związana z Markiem Stryszowskim. Urodzony w Wieliczce artysta, współtwórca legendarnej grupy Laboratorium, od lat buduje mosty pomiędzy różnymi muzycznymi światami, łącząc jazz z rockiem, muzyką etniczną i innymi dziedzinami sztuki.

Szczególne miejsce w tej historii zajmuje rok 1995, kiedy podczas festiwalu „Word Art Underground” w wielickiej kopalni po raz pierwszy wykonano suitę „Magnum Sal” autorstwa Marka Stryszowskiego. To właśnie do tego wydarzenia nawiązywała nazwa tegorocznego koncertu, symbolicznie łącząc przeszłość z teraźniejszością.

Współpraca Kopalni z artystą przez kolejne lata zaowocowała wyjątkowymi spotkaniami muzycznymi, które na trwałe wpisały się w kulturalny kalendarz Wieliczki. Po kilkuletniej przerwie jazz powrócił do Komory Warszawa w listopadzie 2024 roku. Koncert z okazji 35-lecia działalności Marka Stryszowskiego jako dyrektora artystycznego Krakowskich Zaduszek Jazzowych zgromadził kilkuset miłośników muzyki, potwierdzając, że ta szczególna tradycja wciąż ma wierną publiczność.

Muzyka, obraz i słowo w sercu kopalni

Tegoroczny koncert „Magnum Sal 2026” został zbudowany wokół dwóch niezwykłych opowieści artystycznych. Pierwszą część wieczoru wypełnił projekt „Witkacy MultiArt” Leszka Kułakowskiego – kompozytora i pianisty, który połączył jazzową improwizację z fascynującym światem twórczości Stanisława Ignacego Witkiewicza. Towarzyszyli mu Piotr Kułakowski na kontrabasie oraz Tomasz Sowiński na perkusji. Muzyka współgrała z multimedialnymi wizualizacjami Andrzeja Wąsika, tworząc widowisko, w którym dźwięk, kolor i obraz przenikały się z monumentalną architekturą podziemnej komory.

Drugą część koncertu stanowiła „Ananke” – poruszająca suita Marka Stryszowskiego, inspirowana ideą przeznaczenia. Muzyka łącząca jazz, rock i world music spotkała się z poetyckimi tekstami Zbigniewa Książka oraz wspomnieniem wybitnego aktora Jana Nowickiego. Dzięki wizualizacjom Adama Drzewieckiego artysta, który odszedł w 2022 roku, symbolicznie powrócił do publiczności, stając się częścią niezwykłej opowieści o pamięci, przemijaniu i sile sztuki.

Wieczór poprowadziła Magdalena Malik, która z Krakowskimi Zaduszkami Jazzowymi związana jest również poprzez wcześniejsze edycje festiwalu, w których uczestniczyła jako tancerka. Jej artystyczne doświadczenie doskonale współgrało z interdyscyplinarnym charakterem koncertu. Na podziemnej scenie Markowi Stryszowskiemu towarzyszyli znakomici muzycy: Tomasz Kudyk, Rasm Almashan, Piotr Kosieradzki, Oleg Dyyak oraz Sławomir Berny.

Podczas tegorocznego wydarzenia wielicką Kopalnię reprezentował Marian Leśny, Prezes Zarządu Kopalni Soli „Wieliczka” S.A. Szczególnego wymiaru przedsięwzięciu nadał udział Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka” pod dyrekcją Antoniego Majerskiego. Spotkanie jazzowej improwizacji z tradycją górniczego muzykowania stało się symbolicznym połączeniem dwóch muzycznych światów.

Wśród miłośników jazzu, którzy tego wieczoru spotkali się w wielickich podziemiach, nie zabrakło również znamienitych gości reprezentujących świat nauki, kultury i gospodarki. Koncertu wysłuchali m.in. prof. Krzysztof Galos – Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, Główny Geolog Kraju, prof. Rafał Wiśniowski – Prorektor AGH, prof. Józef Dubiński – Wiceprezes Oddziału Polskiej Akademii Nauk w Katowicach, prof. Piotr Sułkowski – Dyrektor Opery Krakowskiej, prof. Piotr Małkowski – Prodziekan Wydziału Inżynierii Lądowej i Gospodarki Zasobami AGH, prof. Janusz Nesterak z Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie oraz Piotr Ziętara – Prezes Zarządu Wodociągów Miasta Krakowa.

Na zakończenie wieczoru Regina Kułakowska przekazała na ręce Marka Stryszowskiego pamiątkowy album poświęcony Komeda Jazz Festival, dokumentujący historię i dorobek muzycznego przedsięwzięcia. Symboliczny gest był kolejnym nawiązaniem do bogatej tradycji polskiego jazzu oraz ludzi, którzy od lat z pasją pielęgnują jego dziedzictwo.

Kopalnia Soli „Wieliczka” to przestrzeń, w której wielowiekowa historia nieustannie inspiruje współczesnych twórców, a muzyka zyskuje niepowtarzalną oprawę. Tegoroczny koncert „Magnum Sal 2026” był pięknym potwierdzeniem tej idei. W przededniu Wszystkich Świętych jazz stał się językiem pamięci, emocji i artystycznego dialogu. Przypomniał o tych, którzy odeszli, a jednocześnie pokazał, że twórczość i wspólnie pielęgnowane tradycje pozostają żywe.