Górnicza orkiestra dzisiaj

Wczoraj, dzisiaj. Bogactwo dźwięków

Orkiestra uczestniczyła i wciąż uczestniczy we wszystkich ważniejszych uroczystościach państwowych, kościelnych, górniczych. Nie może jej zabraknąć na Barbórce, czy w dzień św. Kingi, podczas kolejnych jubileuszy wpisu kopalni na Listę UNESCO. Maszeruje w procesji Bożego Ciała, święci 11 Listopada, gra na górniczych pogrzebach. W sumie w ciągu roku daje ok. 100 występów z różnych okazji.
Wszechstronność muzyków pozwala im sięgać nie tylko po utwory pisane na instrumenty dęte, ale także z sukcesem mierzyć się z Verdim, Bachem, Schubertem, Straussem oraz muzyką filmową. Wysoki poziom artystyczny orkiestry sprawił, że już w czasach austriackich napływały liczne zamówienia na występy w Krakowie, Podgórzu, Galicji Wschodniej. Po dziś dzień muzycy wielickiej kopalni znakomicie radzą sobie podczas festiwali i konkursów organizowanych w kraju i poza jego granicami, m.in. w Buchloe, Augsburgu, Fussen, More, Salzburgu, Hallein, Halstadt, Innsbrucku.

Jak dawniej bywało – kto?

Kopalnia Soli "Wieliczka"Orkiestranci w większości rekrutowali się spośród Polaków, natomiast pierwszymi kapelmistrzami byli obcokrajowcy. Wprawdzie źródła wzmiankują o stojącym na czele górniczej kapeli Feliksie Czyżowskim, jakkolwiek za pierwszego pewnego Salinen Kapelmeister należy uznać Michała Ahlicha. W roku 1876 stan orkiestry wynosił 29 osób, w okresie międzywojennym 40. Lata ’80 okazały się niepomyślne, bowiem grało zaledwie 17 muzyków. Blisko 30 lat później szeregi Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka” liczą 44 osoby (2009 rok).

Kapelmistrz dobierał repertuar i prowadził próby, dyrygował podczas ważniejszych koncertów. Przy mniej ważnych okazjach zastępował go tamburmajor (podkapelmistrz). W instrumenty zaopatrywano się w Krakowie, Königgätz, Schönbach. Przy kapeli funkcjonowała swego rodzaju „szkoła muzyczna”, w której uczono praktycznej gry na instrumentach. Obok orkiestry dętej działał również zespół smyczkowy. Niestety II wojna światowa nie oszczędziła orkiestry smyczkowej – ocalały tylko dwa kontrabasy i skrzypce.

Jak dawniej bywało - gdzie i za co?

Próby odbywały się w budynku nadszybia szybu Paderewskiego. Od roku 1917 górnicza kapela szlifowała repertuar na poddaszu budynku szybu Daniłowicza, potem znów w budynku Paderewskiego. W ciągu kolejnych lat lokowano ją m.in. w budynku nadszybia szybu Regis oraz szybu Górsko. Od 2009 roku próby Reprezentacyjnej Orkiestry Dętej Kopalni Soli „Wieliczka” odbywają się w specjalnie zaadaptowanym budynku warzelni.

Orkiestra utrzymywała się głównie z opłat za zwiedzanie kopalni, które zasilały tzw. fundusz muzyczny. Z czasem artystów wspomogli urzędnicy salinarni oraz górnicy: Sztychmajstrzy wszystkich 3 pól górniczych przedkładają konsultacji zakładowej za 15. tydzień 1847 r. na prośbę starszych górnictwa, w której oni w imieniu wszystkich robotników salinarnych oświadczają gotowość płacić dobrowolne datki na fundusz muzyczny […] [cyt. za I. Markowskim – przyp. red.].

Kopalnia Soli "Wieliczka"Za mundurem…

W roku 1893 orkiestrze sprawiono nowe uniformy. Na liście zakupów znalazły się górnicze kitle, spodnie, kołpaki z pióropuszem, czapki, wreszcie krawatka uniformowa. Współczesna orkiestra dęta również prezentuje się bardzo elegancko w mundurach górniczych. Muzycy noszą przy czapkach czerwone pióropusze, zaś kapelmistrz biało-czerwony.

Nagrody dla orkiestry

Reprezentacyjna Orkiestra Dęta Kopalni Soli w Wieliczce nagrała kilka płyt, uczestniczyła w wielu międzynarodowych i krajowych festiwalach orkiestr dętych, odnosząc liczne sukcesy, między innymi na terenie Niemiec (Buchloe w 1988, 1990 i 1993 roku). W roku 2001 zajęła I miejsce na XXIV Festiwalu w Nowym Sączu, powtarzając ten sukces rok później. W roku 2006 górnicza orkiestra grała podczas 16 Międzynarodowego Festiwalu Orkiestr Wojskowych, a w 2010 otrzymała „Złoty Dyplom” na VIII Międzynarodowym Festiwalu Orkiestr Dętych na Węgrzech.

Ważniejsze osiągnięcia artystyczne:

  • I miejsce w XXIV Festiwalu Orkiestr Dętych Echo Trombity Nowy Sącz 2001
  • I miejsce w XXV Festiwalu Orkiestr Dętych Echo Trombity Nowy Sącz 2002
  • I miejsce na Międzynarodowym Konkursie Orkiestr Górniczych w Ferropolis 2006
  • „Złoty Dyplom” na VIII Międzynarodowym Festiwalu Orkiestr Dętych – Mór Węgry 2010
  • Nagranie 3 płyt CD
  • I miejsce w XXXV Festiwalu Orkiestr Dętych Echo Trombity Nowy Sącz 2012

Bibliografia strony

1. Boczkowski F., O Wieliczce pod względem historyi naturalnej, dziejów i kąpieli, Bochnia 1843, przedruk: Warszawa 1987.
2. Kisielewski A., Z Krakowa do Gdańska Wisłą. Wspomnienia z podróży z kilkunastoma doborowymi drzeworytami, Lwów 1869.
3. Markowski I., Wielicka orkiestra salinarna, w: Studia i materiały do dziejów żup solnych w Polsce, Wieliczka 2001, t. XXI.
4. Wędrowiec. Pismo Tygodniowe Ilustrowane, Warszawa 1896, nr 2.

 


Serwis internetowy „Kopalnia Soli „Wieliczka” wykorzystuje pliki cookies, które umożliwiają i ułatwiają Ci korzystanie z jego zasobów. Korzystając z serwisu wyrażasz jednocześnie zgodę na wykorzystanie plików cookies. Szczegółowe informacje znajdziesz w zakładce Zastrzeżenia Prawne.

Nie pokazuj więcej tego powiadomienia